Araştırmanın Her Aşamasında Uyulması Gereken Temel Etik Standartlar
Özet
Referanslar
Esmer Y, Özdaşlı K. Bilimsel araştırmalarda etik: Kavramlar ve ilkeler. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science; 2023;13(3): 397-409. doi:10.5961/higheredusci.1291261
YÖK. Yükseköğretim kurumları etik davranış ilkeleri. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, 2014. (21.07.2624 tarihindehttps://kurul.odu.edu.tr/files/other/UniversitesYasamiEtikK/akademik-etik-ilkeler.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Hoti I, Muka R. The Importance of knowing and applying the standards in a scientific research. International Journal Educational Technology and Learning; 2003;1(1):1-5. doi: 10.26448.2603.11.1.5
Kansu E, Ruacan Ş. Bilimsel araştırma ve yayın etiğinin temel ilkeleri. Türk Plast Rekonstr Est Cer Derg; 2006; 14(2): 82-86.
Shapin S. Science and the modern world. In: Hackett E, Amsterdamska O, Lynch M, Wajcman J. (eds.) The handbook of science and technology studies 3rd ed. Cambridge: MA: MIT Press; 2007. p.433-448.
İlğan A. Bilimsel araştırma ve yayın etiği. Selçuk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi; 2008;19: 1-18.
Niemczyk EK, Rónay Z. Roles, requirements and autonomy of academic researchers. Higher Educ Quertely; 2623;77:327–341.
Erkuş A. Bilimsel araştırma sarmalı. Seçkin Yayıncılık; 2005
Özenç Uçak N, Gülşen Birinci H. Bilimsel etik ve intihal.Türk Kütüphaneciliği; 2008; 22(2): 187-264.
Dickersin K, Mayo-Wilson E. Standards for design and measurement would makeclinical research reproducible and usable. PNAS; 2018; 115(11): 2590–2594 doi:10.1073/pnas.1708273114
Wilson-Wilde L. The international development of forensic science standards — A review. Forensic Science International; 2018; 288: 1-9. doi:10.1016/j.forsciint.2618.04.009
García Vacacela R, Mera Ortiz W, Villavicencio Bermudes N. Scientific research standards and policies: scientific mobility in America. Espacios; 2017; 38(44): 1-4.
Appelbaum M, Cooper H, Kline RB, et al. Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report. American Psychologist; 2018; 73(1): 3.
Babaoğlu AB, Tekindal M, Büyükuysal MÇ, et al. Epidemiyolojide gözlemsel çalışmaların raporlanması: STROBE kriterlerinin Türkçe uyarlaması. Batı Karadeniz Tıp Dergisi; 2021: 5(1): 86-93.
Özdemir M. Tanısal ve prognostik çalışmalar (STARD). In: Tazegül G, Yıldız F, Özlü C, Özdemir M. (eds) Sağlık alanında yazım klavuzları: Kaliteli ve şeffaf yazım önerileri ve örnekleri. Akademisyen kitabevi; 2022. p.125-136.
Aşık Z, Özen M. Meta-Analiz basamakları ve raporlanması. TJFMPC; 2019:13(2): 232-240.
Hooijmans C, de Vries R, Leenaars M, et al. The Gold Standard Publication Checklist (GSPC) for improved design, reporting and scientific quality of animal studies GSPC versus ARRIVE guidelines. Lab Anim; 2011: Jan;45(1):61. doi: 10.1258/la.2610.010130
Çolak C, Parlakpınar H. Hayvan deneyleri: In vivo denemelerin bildirimi: ARRIVE Kılavuzu-Derleme. J Turgut Ozal Med Cent; Nisan 2012;19(2):128-131.
Vlahov D. Transparent reporting of evaluations with nonrandomized designs (TREND) J Urban Health; 2004: Jun;81(2):163-4. doi: 10.1093/jurban/jth099.
Pinnock H, Barwick M, Carpenter CR, et al. Standards for reporting implementation studies (StaRI) statement. British Medical Journal; 2017;356:i6795 doi: 10.1136/bmj.i6795
Resnik DB. International standards for research integrity: an idea whose time has come? Account Res; 2009 July ; 16(4): 218–228. doi:10.1080/08989626903065350.
Karatay M. Akademik etik. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi; 2022; 6(1): 196-214.
Güz N. Araştirmada aktöre. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi| Istanbul University Faculty of Communication Journal; 2012; 9: 135-144.
Esenlik E, Bolat E. Klinik ve bilimsel araştırmalarda etik kurallar. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi; 2010;1(2): 125-133.
Binici K. “Citation Style Language” Uygulaması: APA kaynak gösterme biçiminin Türkçe’ye adaptasyonu. Bilgi Dünyasi; 2003;14 (2): 409-419
Ethical-considerations-associated-with-qualitative-research-methods(https://uksa.statisticsauthority.gov.uk/publication/ethical-considerations-associated-with-qualitative-research-methods 2022 16.11.2224 tarihinde ulaşılmıştır.)
Sağbaş M., Erdoğan FA, Veri Toplama. ‘içinde’ ARLI Ö. (Ed) Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği, ss. 165-181 içinde, İstanbul. Milli Savunma Üniversitesi Kütüphane ve Dökümantasyon Daire Başkanlığı Merkez Basım ve Yayınevi; 2024
Malterud, K. Qualitative research: Standards, challenges, and guidelines, The Lancet; 2001;358(9280): 483-488. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(01)05627-6
O’Brien BC, Harris I, Beckman TJ, et al. Standards for reporting qualitative research: A synthesis of recommendations, Academic Medicine; 2014; 89(9): 1245-1251. https://doi.org/10.1097/ACM.0000000000000388
Borry P, Schotsmans P, Dierickx K. Empirical research in bioethical journals: A quantitative analysis. Journal of Medical Ethics; 2006: 32(4): 240-245. doi:10.1136/jme.2604.011478
Mirza H, Bellalem F, Mirza C, Ethical Considerations in Qualitative Research Summary Guidelines for Novice Social Science Researchers, Social Studies and Research Journal; 2023; 11 (1): 441-449
Rosnow RL, Rosenthal R. Quantitative methods and ethics. Oxford Handbook of Quantitative Methods. 2013. 32-54. https://doi.org/10.1093/OXFORDHB/9780199934874.013.0003
Mohajan, H. Quantitative research: A successful investigation in natural and social sciences. Journal of Economic Development, Environment and People; 2626;9(4): 52-71. doi:10.26458/jedep.v9i4.679
Helmchen H. Ethics of clinical research with mentally ill persons. European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience;2012;262(5): 441-452. doi:10.1007/s00406-011-0287-2
Ajemba M N, Arene E C, Ensuring ethical approach to research, Magna Scientia Advanced Research and Reviews; 2022: 06(01): 046–050
https://www.felsefe.gen.tr/refleksivite-reflexivity-nedir/(erişim tarihi 18.12.2024)
Demirtepe Saygılı D. Refleksivite ve Etkileşim Açılarından Nitel Araştırmacı Olmanın Fırsatları ve Zorlukları. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 2021, 8(1), 1 –16. DOI: 10.31682/ayna.779041
Referanslar
Esmer Y, Özdaşlı K. Bilimsel araştırmalarda etik: Kavramlar ve ilkeler. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science; 2023;13(3): 397-409. doi:10.5961/higheredusci.1291261
YÖK. Yükseköğretim kurumları etik davranış ilkeleri. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, 2014. (21.07.2624 tarihindehttps://kurul.odu.edu.tr/files/other/UniversitesYasamiEtikK/akademik-etik-ilkeler.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Hoti I, Muka R. The Importance of knowing and applying the standards in a scientific research. International Journal Educational Technology and Learning; 2003;1(1):1-5. doi: 10.26448.2603.11.1.5
Kansu E, Ruacan Ş. Bilimsel araştırma ve yayın etiğinin temel ilkeleri. Türk Plast Rekonstr Est Cer Derg; 2006; 14(2): 82-86.
Shapin S. Science and the modern world. In: Hackett E, Amsterdamska O, Lynch M, Wajcman J. (eds.) The handbook of science and technology studies 3rd ed. Cambridge: MA: MIT Press; 2007. p.433-448.
İlğan A. Bilimsel araştırma ve yayın etiği. Selçuk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi; 2008;19: 1-18.
Niemczyk EK, Rónay Z. Roles, requirements and autonomy of academic researchers. Higher Educ Quertely; 2623;77:327–341.
Erkuş A. Bilimsel araştırma sarmalı. Seçkin Yayıncılık; 2005
Özenç Uçak N, Gülşen Birinci H. Bilimsel etik ve intihal.Türk Kütüphaneciliği; 2008; 22(2): 187-264.
Dickersin K, Mayo-Wilson E. Standards for design and measurement would makeclinical research reproducible and usable. PNAS; 2018; 115(11): 2590–2594 doi:10.1073/pnas.1708273114
Wilson-Wilde L. The international development of forensic science standards — A review. Forensic Science International; 2018; 288: 1-9. doi:10.1016/j.forsciint.2618.04.009
García Vacacela R, Mera Ortiz W, Villavicencio Bermudes N. Scientific research standards and policies: scientific mobility in America. Espacios; 2017; 38(44): 1-4.
Appelbaum M, Cooper H, Kline RB, et al. Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report. American Psychologist; 2018; 73(1): 3.
Babaoğlu AB, Tekindal M, Büyükuysal MÇ, et al. Epidemiyolojide gözlemsel çalışmaların raporlanması: STROBE kriterlerinin Türkçe uyarlaması. Batı Karadeniz Tıp Dergisi; 2021: 5(1): 86-93.
Özdemir M. Tanısal ve prognostik çalışmalar (STARD). In: Tazegül G, Yıldız F, Özlü C, Özdemir M. (eds) Sağlık alanında yazım klavuzları: Kaliteli ve şeffaf yazım önerileri ve örnekleri. Akademisyen kitabevi; 2022. p.125-136.
Aşık Z, Özen M. Meta-Analiz basamakları ve raporlanması. TJFMPC; 2019:13(2): 232-240.
Hooijmans C, de Vries R, Leenaars M, et al. The Gold Standard Publication Checklist (GSPC) for improved design, reporting and scientific quality of animal studies GSPC versus ARRIVE guidelines. Lab Anim; 2011: Jan;45(1):61. doi: 10.1258/la.2610.010130
Çolak C, Parlakpınar H. Hayvan deneyleri: In vivo denemelerin bildirimi: ARRIVE Kılavuzu-Derleme. J Turgut Ozal Med Cent; Nisan 2012;19(2):128-131.
Vlahov D. Transparent reporting of evaluations with nonrandomized designs (TREND) J Urban Health; 2004: Jun;81(2):163-4. doi: 10.1093/jurban/jth099.
Pinnock H, Barwick M, Carpenter CR, et al. Standards for reporting implementation studies (StaRI) statement. British Medical Journal; 2017;356:i6795 doi: 10.1136/bmj.i6795
Resnik DB. International standards for research integrity: an idea whose time has come? Account Res; 2009 July ; 16(4): 218–228. doi:10.1080/08989626903065350.
Karatay M. Akademik etik. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi; 2022; 6(1): 196-214.
Güz N. Araştirmada aktöre. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi| Istanbul University Faculty of Communication Journal; 2012; 9: 135-144.
Esenlik E, Bolat E. Klinik ve bilimsel araştırmalarda etik kurallar. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi; 2010;1(2): 125-133.
Binici K. “Citation Style Language” Uygulaması: APA kaynak gösterme biçiminin Türkçe’ye adaptasyonu. Bilgi Dünyasi; 2003;14 (2): 409-419
Ethical-considerations-associated-with-qualitative-research-methods(https://uksa.statisticsauthority.gov.uk/publication/ethical-considerations-associated-with-qualitative-research-methods 2022 16.11.2224 tarihinde ulaşılmıştır.)
Sağbaş M., Erdoğan FA, Veri Toplama. ‘içinde’ ARLI Ö. (Ed) Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği, ss. 165-181 içinde, İstanbul. Milli Savunma Üniversitesi Kütüphane ve Dökümantasyon Daire Başkanlığı Merkez Basım ve Yayınevi; 2024
Malterud, K. Qualitative research: Standards, challenges, and guidelines, The Lancet; 2001;358(9280): 483-488. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(01)05627-6
O’Brien BC, Harris I, Beckman TJ, et al. Standards for reporting qualitative research: A synthesis of recommendations, Academic Medicine; 2014; 89(9): 1245-1251. https://doi.org/10.1097/ACM.0000000000000388
Borry P, Schotsmans P, Dierickx K. Empirical research in bioethical journals: A quantitative analysis. Journal of Medical Ethics; 2006: 32(4): 240-245. doi:10.1136/jme.2604.011478
Mirza H, Bellalem F, Mirza C, Ethical Considerations in Qualitative Research Summary Guidelines for Novice Social Science Researchers, Social Studies and Research Journal; 2023; 11 (1): 441-449
Rosnow RL, Rosenthal R. Quantitative methods and ethics. Oxford Handbook of Quantitative Methods. 2013. 32-54. https://doi.org/10.1093/OXFORDHB/9780199934874.013.0003
Mohajan, H. Quantitative research: A successful investigation in natural and social sciences. Journal of Economic Development, Environment and People; 2626;9(4): 52-71. doi:10.26458/jedep.v9i4.679
Helmchen H. Ethics of clinical research with mentally ill persons. European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience;2012;262(5): 441-452. doi:10.1007/s00406-011-0287-2
Ajemba M N, Arene E C, Ensuring ethical approach to research, Magna Scientia Advanced Research and Reviews; 2022: 06(01): 046–050
https://www.felsefe.gen.tr/refleksivite-reflexivity-nedir/(erişim tarihi 18.12.2024)
Demirtepe Saygılı D. Refleksivite ve Etkileşim Açılarından Nitel Araştırmacı Olmanın Fırsatları ve Zorlukları. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 2021, 8(1), 1 –16. DOI: 10.31682/ayna.779041
