Okula Hazır Bulunuşluğun Değerlendirilmesi
Özet
Okula hazırbulunuşluk, çocukların fiziksel, zihinsel, sosyal ve duygusal alanlarda okul ortamına uyum sağlama ve öğrenme süreçlerine etkin bir şekilde katılma yeterliliklerini ifade eder. Okula hazırbulunuşluğun değerlendirilmesi ise, çocukların okula başlamadan önce okulda başarılı olabilmek için gereken niteliklere sahip olup olamadıklarının belirlenmesi sürecidir (Maxwell ve Clifford, 2004). Okula hazırbulunuşluğu değerlendirmek, bir çocuğun önünde uzanan eğitim yolculuğuna hazırlığı hakkında önemli içgörüler sağladığında önemlidir. Okul için gereken beceri ve yeterliliklere sahip olmadan okula başlayan çocuklar, genellikle gelişim dönemlerinde zorluklar yaşarlar ve bu ilkokul yılları boyunca akademik ilerlemelerini engelleyebilir. Erken becerilerin daha sonraki başarı için önemi göz önüne alındığında okul öncesi dönemde çocukların hazırbulunuşluğunun değerlendirmenin ne kadar önemli olduğu anlaşılmaktadır (Russo vd., 2019). Doğru bir şekilde gerçekleştirildiğinde değerlendirme ebeveynlere ve eğitimcilere çocukların nasıl büyüdüğü ve geliştiği hakkında çok önemli bilgiler sağlayabilir. Ancak, küçük çocukların uygunsuz şekilde test edilmesi, değerlendirici için yetersiz bilgi ve değerlendirilen kişi için rahatsızlık ya da sadece zaman kaybı oluşturma riski taşıyabilir (Snow ve Van Hemel, 2008). Okula hazır bir çocuğun özelliklerini belirlemek ve daha sonra herhangi bir çocuğun bu özelliklere sahip olup olmadığını değerlendirmek oldukça basit görülebilir ancak okul hazırlığını değerlendirmek zor bir süreçtir (Aiona, 2005). Bu nedenle, hazırbulunuşluk değerlendirmesi, çocukların bireysel farklılıklarını dikkate alan, gelişimsel olarak uygun yöntemlerle dikkatlice planlanmalıdır.
Referanslar
Ackerman, D. J., & Coley, R. J. (2012). State Pre-K Assessment Policies: Issues and Status. Policy Information Report. Educational Testing Service.
Aiona, S. (2005). Assessing School Readiness. Educational Perspectives, 38(1), 47-50.
Anlar, B. ve Yalaz, K. (1996). Denver II gelişimsel tarama testi Türk çocuklarına uyarlanması ve standardizasyonu el kitabı. Ankara: Meteksan Matbası.
Ayhan, A. B., & Aral, N. (2007). Bracken temel kavram ölçeği-gözden geçirilmiş formunun altı yaş çocukları için uyarlama çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(32), 42-51.
Aydın, B. (2007). İlköğretim çocuğunun gelişim özellikleri. A. Oktay & Ö. Polat Unutkan (Ed.), İlköğretim Çağına Genel Bir Bakış içinde (s. 13-26). Morpa Kültür Yayınları
Ballı, Ö. M., & Gürsoy, F. (2012). Bruininks-oseretsky motor yeterlik testinin beş-altıyaş grubu Türk çocuklar için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor bilimleri dergisi, 23(3), 104-118.
Bencik Kangal S. (2016) Okul Öncesı̇ Dönemde Değerlendı̇rme Tanım ve Yöntemlerı̇. Bayhan P. (Ed.), Okul Öncesı̇ Dönemde Alternatı̇f Değerlendı̇rme Hedef CS Basın Yayın.
Bentin, S., Hammer, R., & Cahan, S. (1991). The effects of aging and first grade schooling on the development of phonological awareness. Psychological science, 2(4), 271-275. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1991.tb00148.x
Bickel, D. D., Zigmond, N., & Strayhorn, J. (1991). Chronological age at entrance to first grade: Effects on elementary school success. Early Childhood Research Quarterly, 6(2), 105-117. https://doi.org/10.1016/0885-2006(91)90001-2
Canbulat, T., & Kırıktaş, H. (2016). İlkokula Hazır Bulunuşluk Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 26-35.
Demircioğlu, H., Demirtaş Zorbaz, S., Yıldız, A., Baltürk, Ş., Civelek, D., & Çelik, K. (2018). Çocuğum Okula Başlıyor Ebeveynler İçin Bilgi Kılavuzu. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Doherty, G. (1997). Zero to six: The basis for school readiness. Human Resources Development Canada, Strategic Policy, Applied Research Branch.
Ergül, A. (2007). Boehm Okul Öncesi Temel Kavramlar Testi–3’ün 36–47 aylık çocuklar için Türkçeye uyarlama çalışması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
Fisher, K. R., Hirsh-Pasek, K., Newcombe, N., & Golinkoff, R. M. (2013). Taking Shape: Supporting Preschoolers' Acquisition of Geometric Knowledge Through Guided Play. Child Development, 84(6), 1872-1878. https://doi.org/10.1111/cdev.12091
Gail Williams, P., Lerner, M. A., Sells, J., Alderman, S. L., Hashikawa, A., Mendelsohn, A., McFadden, T., Navsaria, D., Peacock, G., Scholer, S., Takagishi, J., Vanderbilt, D., Gail Williams, P., Lerner, M. A., De Pinto, C. L., Elect, C., Attisha, E., Beers, N., Gibson, E., … Weiss-Harrison, A. (2019). School readiness. Pediatrics, 144(2). https://doi.org/10.1542/peds.2019-1766
Gill, S., Winters, D., & Friedman, D. S. (2006). Educators’ Views of Pre-Kindergarten and Kindergarten Readiness and Transition Practices. In Contemporary Issues in Early Childhood (Vol. 7, Issue 3). https://doi.org/10.2304/ciec.2006.7.3.213
Gullo, D. F., & Hughes, K. (2011). Reclaiming kindergarten: Part I.Questions about theory and practice. Early Childhood Education Journal, 38, 323–328 DOI 10.1007/s10643-010-0429-6
Güven, G. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. F. Alisinanoğlu (Ed.), Çocuğu tanıma teknikleri içinde (s.33-66). Pegem Akademi.
High, P. C. (2008). American Academy of Pediatrics Committee on Early Childhood, Adoption, and Dependent Care and Council on School Health. Adoption, and Dependent Care and Council on School Health. School readiness. Pediatrics, 121(4). https://doi.org/10.1542/peds.2008-0079
Işıkoglu Erdoğan, N., & Canbeldek, M. (2017). Erken çocukluk eğitiminde ölçme ve değerlendirme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1306-1327. https://hdl.handle.net/11499/27983
Janus, M., & Offord, D. (2000). Readiness to learn at school. Canadian Journal of Policy Research, 1(2), 71-75.
Józsa, K., Oo, T. Z., Borbélyová, D., & Zentai, G. (2023). Exploring the accuracy and consistency of a school readiness assessment tool for preschoolers: Reliability, validity and measurement invariance analysis. Journal of Intelligence, 11(10), 189. https://doi.org/10.3390/jintelligence11100189
Kagan, S. L., Moore, E., & Bredekamp, S. (1995). Reconsidering children's early development and learning: Toward common views and vocabulary (Vol. 95, No. 3). National Education Goals Panel.
Kargın, T., Güldenoğlu, B., & Ergül, C. (2017). Anasınıfı çocuklarının erken okuryazarlık beceri profili: Ankara örneklemi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(01), 61-87. 10.21565/ozelegitimdergisi.299868
Laher, S., & Cockcroft, K. (2019). Psychological assessment in South Africa: Research and applications (p. 592). Wits University Press.
Lara-Cinisomo, S., Pebley, A. R., Vaiana, M. E., & Maggio, E. (2004). Are LA's Children Ready for School?. RAND Corporation. PO Box 2138, Santa Monica, CA 90407-2138.
Macy, M., Pool, J., Chen, C. I., Rusiana, T. A., & Sawyer, M. (2022). A preliminary examination of a kindergarten school readiness assessment. Early Childhood Education Journal, 1-12. 35–1046 https://doi.org/10.1007/s10643-021-01237-7
McMillan, J. H. (2007). Classroom Assessment: Principles and Practice for Effective Standards-Based Instruction. Pearson Education.
Maxwell, K. L., & Clifford, R. M. (2004). School readiness assessment. Young children, 59(1), 42-46.
McDevitt, T. M., Ormrod, J. E., Cupit, G., Chandler, M., & Aloa, V. (2012). Child development and education. Pearson Higher Education AU.
Mercan Uzun, E., & Alat, K. (2017). Okul Öncesi Dönemde Uygulanan “Okula Hazırız” Eğitim Programının İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin Hazırbulunuşluk Düzeylerine Etkisi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 36(2), 59-80. https://doi.org/10.7822/omuefd.373028
Merrill, B., Cohen-Vogel, L., Little, M., Sadler, J., & Lee, K. (2020). “Quality” assurance features in state-funded early childhood education: A policy brief. Children and Youth Services Review, 113, 104972. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.104972
Mindes, G. (2003). Assessing young children. NJ: Merrill Prentice Hall.
MEB (2019). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği. 10.09.2024tarihindehttps://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=19942&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5
MEB. (2013). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitimi Programı. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Natalia, S., Fernando, G. & Cecilia, A. (2013). The contribution of dynamic assessment to promote inclusive education and cognitive development of socio-economically deprived children with learning disabilities. Transylvanian Journal of Psychology, July, Special Issue, 207-222.
NEGP (National Education Goals Panel). 1993. The national educa- tion goals report. Volume one: The national report. Washington, DC: U.S. Government Printing Office.
Oktay, A. (1999). Yaşamın sihirli yılları: Okul öncesi dönem. Epsilon.
Oktay, A. (1983). Okul olgunluğu, farklı sosyo-ekonomik ve kültürel ortamlarda yetişen çocuklarda kavram gelişimlerinin ve okula hazırbulunuşluk düzeylerinin okul olgunluğunun ölçülmesi [Doçentlik tezi]. İstanbul Üniversitesi.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research and Evaluation Methods (3rd ed.). Sage Publications.
Peterson, G., & Elam, E. (2020). Observation and assessment in early childhood education. Zero Textbook Cost.
Pianta, R. C., Cox, M. J., & Snow, K. L. (Eds.). (2007). School readiness and the transition to kindergarten in the era of accountability (pp. 3-10). Baltimore, MD: Paul H. Brookes Publishing.
Polat Unutkan, Ö. (2003). Marmara ilköğretime hazır oluş ölçeğinin geliştirilmesi ve standardizasyonu [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
Russo, J. M., Williford, A. P., Markowitz, A. J., Vitiello, V. E., & Bassok, D. (2019). Examining the validity of a widely-used school readiness assessment: Implications for teachers and early childhood programs. Early Childhood Research Quarterly, 48, 14-25. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2019.02.003
Snow, C. E., & Van Hemel, S. B. (2008). Early childhood assessment: Why, what, and how. The National Academies Press.
Şirin S., Güler Yıldız, T ., & Tuğberk, R. (2024). Okul öncesi dönemdeki çocuklar için kapsamlı bir Okula Hazırlık Değerlendirme Aracı (OHDA). Turkısh Journal Of Educatıon, 13(3). 10.19128/turje.1459608
Ünüvar, P. (2016). Görüşme. A. Önder (Yay. Haz.). Okul öncesi dönemde çocukları değerlendirme ve tanıma teknikleri içinde (s.115- 125). Pegem Akademi Yayıncılık.
Zaslow, M., Calkins, J., Halle, T., Zaff, J., & Margie, N. G. (2000). Background for Community-Level Work on School Readiness: A Review of Definitions, Assessments, and Investment Strategies. Final Report to the Knight Foundation.
Referanslar
Ackerman, D. J., & Coley, R. J. (2012). State Pre-K Assessment Policies: Issues and Status. Policy Information Report. Educational Testing Service.
Aiona, S. (2005). Assessing School Readiness. Educational Perspectives, 38(1), 47-50.
Anlar, B. ve Yalaz, K. (1996). Denver II gelişimsel tarama testi Türk çocuklarına uyarlanması ve standardizasyonu el kitabı. Ankara: Meteksan Matbası.
Ayhan, A. B., & Aral, N. (2007). Bracken temel kavram ölçeği-gözden geçirilmiş formunun altı yaş çocukları için uyarlama çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(32), 42-51.
Aydın, B. (2007). İlköğretim çocuğunun gelişim özellikleri. A. Oktay & Ö. Polat Unutkan (Ed.), İlköğretim Çağına Genel Bir Bakış içinde (s. 13-26). Morpa Kültür Yayınları
Ballı, Ö. M., & Gürsoy, F. (2012). Bruininks-oseretsky motor yeterlik testinin beş-altıyaş grubu Türk çocuklar için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor bilimleri dergisi, 23(3), 104-118.
Bencik Kangal S. (2016) Okul Öncesı̇ Dönemde Değerlendı̇rme Tanım ve Yöntemlerı̇. Bayhan P. (Ed.), Okul Öncesı̇ Dönemde Alternatı̇f Değerlendı̇rme Hedef CS Basın Yayın.
Bentin, S., Hammer, R., & Cahan, S. (1991). The effects of aging and first grade schooling on the development of phonological awareness. Psychological science, 2(4), 271-275. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1991.tb00148.x
Bickel, D. D., Zigmond, N., & Strayhorn, J. (1991). Chronological age at entrance to first grade: Effects on elementary school success. Early Childhood Research Quarterly, 6(2), 105-117. https://doi.org/10.1016/0885-2006(91)90001-2
Canbulat, T., & Kırıktaş, H. (2016). İlkokula Hazır Bulunuşluk Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 26-35.
Demircioğlu, H., Demirtaş Zorbaz, S., Yıldız, A., Baltürk, Ş., Civelek, D., & Çelik, K. (2018). Çocuğum Okula Başlıyor Ebeveynler İçin Bilgi Kılavuzu. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Doherty, G. (1997). Zero to six: The basis for school readiness. Human Resources Development Canada, Strategic Policy, Applied Research Branch.
Ergül, A. (2007). Boehm Okul Öncesi Temel Kavramlar Testi–3’ün 36–47 aylık çocuklar için Türkçeye uyarlama çalışması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
Fisher, K. R., Hirsh-Pasek, K., Newcombe, N., & Golinkoff, R. M. (2013). Taking Shape: Supporting Preschoolers' Acquisition of Geometric Knowledge Through Guided Play. Child Development, 84(6), 1872-1878. https://doi.org/10.1111/cdev.12091
Gail Williams, P., Lerner, M. A., Sells, J., Alderman, S. L., Hashikawa, A., Mendelsohn, A., McFadden, T., Navsaria, D., Peacock, G., Scholer, S., Takagishi, J., Vanderbilt, D., Gail Williams, P., Lerner, M. A., De Pinto, C. L., Elect, C., Attisha, E., Beers, N., Gibson, E., … Weiss-Harrison, A. (2019). School readiness. Pediatrics, 144(2). https://doi.org/10.1542/peds.2019-1766
Gill, S., Winters, D., & Friedman, D. S. (2006). Educators’ Views of Pre-Kindergarten and Kindergarten Readiness and Transition Practices. In Contemporary Issues in Early Childhood (Vol. 7, Issue 3). https://doi.org/10.2304/ciec.2006.7.3.213
Gullo, D. F., & Hughes, K. (2011). Reclaiming kindergarten: Part I.Questions about theory and practice. Early Childhood Education Journal, 38, 323–328 DOI 10.1007/s10643-010-0429-6
Güven, G. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. F. Alisinanoğlu (Ed.), Çocuğu tanıma teknikleri içinde (s.33-66). Pegem Akademi.
High, P. C. (2008). American Academy of Pediatrics Committee on Early Childhood, Adoption, and Dependent Care and Council on School Health. Adoption, and Dependent Care and Council on School Health. School readiness. Pediatrics, 121(4). https://doi.org/10.1542/peds.2008-0079
Işıkoglu Erdoğan, N., & Canbeldek, M. (2017). Erken çocukluk eğitiminde ölçme ve değerlendirme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1306-1327. https://hdl.handle.net/11499/27983
Janus, M., & Offord, D. (2000). Readiness to learn at school. Canadian Journal of Policy Research, 1(2), 71-75.
Józsa, K., Oo, T. Z., Borbélyová, D., & Zentai, G. (2023). Exploring the accuracy and consistency of a school readiness assessment tool for preschoolers: Reliability, validity and measurement invariance analysis. Journal of Intelligence, 11(10), 189. https://doi.org/10.3390/jintelligence11100189
Kagan, S. L., Moore, E., & Bredekamp, S. (1995). Reconsidering children's early development and learning: Toward common views and vocabulary (Vol. 95, No. 3). National Education Goals Panel.
Kargın, T., Güldenoğlu, B., & Ergül, C. (2017). Anasınıfı çocuklarının erken okuryazarlık beceri profili: Ankara örneklemi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(01), 61-87. 10.21565/ozelegitimdergisi.299868
Laher, S., & Cockcroft, K. (2019). Psychological assessment in South Africa: Research and applications (p. 592). Wits University Press.
Lara-Cinisomo, S., Pebley, A. R., Vaiana, M. E., & Maggio, E. (2004). Are LA's Children Ready for School?. RAND Corporation. PO Box 2138, Santa Monica, CA 90407-2138.
Macy, M., Pool, J., Chen, C. I., Rusiana, T. A., & Sawyer, M. (2022). A preliminary examination of a kindergarten school readiness assessment. Early Childhood Education Journal, 1-12. 35–1046 https://doi.org/10.1007/s10643-021-01237-7
McMillan, J. H. (2007). Classroom Assessment: Principles and Practice for Effective Standards-Based Instruction. Pearson Education.
Maxwell, K. L., & Clifford, R. M. (2004). School readiness assessment. Young children, 59(1), 42-46.
McDevitt, T. M., Ormrod, J. E., Cupit, G., Chandler, M., & Aloa, V. (2012). Child development and education. Pearson Higher Education AU.
Mercan Uzun, E., & Alat, K. (2017). Okul Öncesi Dönemde Uygulanan “Okula Hazırız” Eğitim Programının İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin Hazırbulunuşluk Düzeylerine Etkisi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 36(2), 59-80. https://doi.org/10.7822/omuefd.373028
Merrill, B., Cohen-Vogel, L., Little, M., Sadler, J., & Lee, K. (2020). “Quality” assurance features in state-funded early childhood education: A policy brief. Children and Youth Services Review, 113, 104972. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.104972
Mindes, G. (2003). Assessing young children. NJ: Merrill Prentice Hall.
MEB (2019). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği. 10.09.2024tarihindehttps://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=19942&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5
MEB. (2013). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitimi Programı. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Natalia, S., Fernando, G. & Cecilia, A. (2013). The contribution of dynamic assessment to promote inclusive education and cognitive development of socio-economically deprived children with learning disabilities. Transylvanian Journal of Psychology, July, Special Issue, 207-222.
NEGP (National Education Goals Panel). 1993. The national educa- tion goals report. Volume one: The national report. Washington, DC: U.S. Government Printing Office.
Oktay, A. (1999). Yaşamın sihirli yılları: Okul öncesi dönem. Epsilon.
Oktay, A. (1983). Okul olgunluğu, farklı sosyo-ekonomik ve kültürel ortamlarda yetişen çocuklarda kavram gelişimlerinin ve okula hazırbulunuşluk düzeylerinin okul olgunluğunun ölçülmesi [Doçentlik tezi]. İstanbul Üniversitesi.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research and Evaluation Methods (3rd ed.). Sage Publications.
Peterson, G., & Elam, E. (2020). Observation and assessment in early childhood education. Zero Textbook Cost.
Pianta, R. C., Cox, M. J., & Snow, K. L. (Eds.). (2007). School readiness and the transition to kindergarten in the era of accountability (pp. 3-10). Baltimore, MD: Paul H. Brookes Publishing.
Polat Unutkan, Ö. (2003). Marmara ilköğretime hazır oluş ölçeğinin geliştirilmesi ve standardizasyonu [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
Russo, J. M., Williford, A. P., Markowitz, A. J., Vitiello, V. E., & Bassok, D. (2019). Examining the validity of a widely-used school readiness assessment: Implications for teachers and early childhood programs. Early Childhood Research Quarterly, 48, 14-25. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2019.02.003
Snow, C. E., & Van Hemel, S. B. (2008). Early childhood assessment: Why, what, and how. The National Academies Press.
Şirin S., Güler Yıldız, T ., & Tuğberk, R. (2024). Okul öncesi dönemdeki çocuklar için kapsamlı bir Okula Hazırlık Değerlendirme Aracı (OHDA). Turkısh Journal Of Educatıon, 13(3). 10.19128/turje.1459608
Ünüvar, P. (2016). Görüşme. A. Önder (Yay. Haz.). Okul öncesi dönemde çocukları değerlendirme ve tanıma teknikleri içinde (s.115- 125). Pegem Akademi Yayıncılık.
Zaslow, M., Calkins, J., Halle, T., Zaff, J., & Margie, N. G. (2000). Background for Community-Level Work on School Readiness: A Review of Definitions, Assessments, and Investment Strategies. Final Report to the Knight Foundation.
