Okula Hazırbulunuşluk: Bakış Açıları, Kuramlar ve Teoriler
Özet
Bu bölümde, çocukların okula hazırbulunuşluk süreçleri çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alınmaktadır. Okula hazırbulunuşluk, bireysel gelişim, aile desteği ve özellikleri gibi pek çok bileşen içermektedir. Teoriler ve bakış açıları, bu sürecin anlaşılmasında ve desteklenmesinde önemli yol gösterici olmaktadır. Olgunlaşmacı yaklaşım, çocukların biyolojik gelişimlerine odaklanırken; ekolojik bakış açısı, çevre ve insanların arasındaki etkileşimleri vurgulamaktadır. Sosyal paylaşımcı ve etkileşimci iyileştirmeler ise sosyal ve kültürel bağlamanın önemine dikkat çekmektedir. Gardner’ın Çoklu Zeka Kuramı, bireylerin bireysel farklılıklarını tanıyarak, eğitim süreçlerini zenginleştirmenin yollarını sunmaktadır. Bu perspektifler, çocukların okul geçiş sürecindeki deneyimlerini anlamada ve onlara gereken desteği sağlamada genel bir çerçeve oluşturmaktadır.
Referanslar
Akay, D., & Ceylan, R. (2019). Birinci sınıfa başlamak için okula başlama yaşı mı okula hazır oluş mu? Milli Eğitim Dergisi, 48(224), 7-31.
Baker, C. E. (2014). Mexican mothers’ English proficiency and children's school readiness: Mediation through home literacy involvement. Early Education and Development, 25(3), 338-355. https://doi.org/10.1080/10409289.2013.807724
Baptista, J., Osório, A., Martins, E. C., Veríssimo, M., & Martins, C. (2016). Does social–behavioral adjustment mediate the relation between executive function and academic readiness? Journal of Applied Developmental Psychology, 46, 22–30. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2016.05.004
Barnett, M. A., Paschall, K. W., Mastergeorge, A. M., Cutshaw, C. A., & Warren, S. M. (2020). Influences of parent engagement in early childhood education centers and the home on kindergarten school readiness. Early Childhood Research Quarterly, 53, 260-273. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2020.04.008
Bayhan, D. (2003). Çoklu zeka kuramına dayanan okuma yazmaya hazırlık programının, 6 yaş çocuklarının okula hazır bulunuşluk düzeylerine etkilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Berk, L. E. (2013). Çocuk gelişimi (A. Dönmez & B. Onur, Çev.). İmge Kitabevi.
Bernier, A., Beauchamp, M. H., & Cimon‐Paquet, C. (2018). From early relationships to preacademic knowledge: A sociocognitive developmental cascade to school readiness. Child Development, 91(1), 134–145. https://doi.org/10.1111/cdev.13168
Bradley, R. H., & Corwyn, R. F. (2002). Socioeconomic status and child development. Annual Review of Psychology, 53, 371-399. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135233
Canbulat, A. N. K., & Yıldızbaş, F. (2014). Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin 60‐72 aylık çocukların okula hazır bulunuşluklarına ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 33-50.
Cinkılıç, H. (2009). Okul öncesi eğitimin ilköğretim 1. sınıf öğrencilerinin okul olgunluğuna etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
Duncan, G. J., Dowsett, C. J., Claessens, A., Magnuson, K., Huston, A. C., Klebanov, P., Pagani, L., Feinstein, L., Engel, M., Brooks-Gunn, J., Sexton, H., Duckworth, K., & Japel, C. (2007). School readiness and later achievement. Developmental Psychology, 43(6), 1428-1446. https://doi.org/10.1037/0012-1649.43.6.1428
Golshirazi, F., & Sadeghi, A. (2021). The effect of home-to-school transition program on social-emotional readiness of preschool students. Journal of Counseling Research.
Gregory, T., Dal Grande, E., Brushe, M., Engelhardt, D., Luddy, S., Guhn, M., Gadermann, A., Schonert-Reichl, K. A., & Brinkman, S. (2021). Associations between school readiness and student wellbeing: A six-year follow up study. Child Indicators Research, 14(1), 369-390. https://doi.org/10.1007/s12187-020-09763-6
Harrington, E. M., Trevino, S. D., Lopez, S., & Giuliani, N. R. (2020). Emotion regulation in preschool children: A preliminary investigation. Emotion Regulation, 20(1), 48-53. https://doi.org/10.1037/emo0000592
Hoff, E. (2006). How social contexts support and shape language development. Developmental Review, 26(1), 55–88. https://doi.org/10.1016/j.dr.2005.11.002
Ladd, G. W., Herald, S. L., & Kochel, K. P. (2006). School readiness: Are there social prerequisites? Early Education and Development, 17(1), 115–150. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1701_6
Leshkovska, E. A., & Spaseva, S. M. (2016). John Dewey’s educational theory and educational implications of Howard Gardner’s multiple intelligences theory. International Journal of Cognitive Research in Science, Engineering and Education, 4(2), 57-66.
MEB. (2006). 36-72 aylık çocuklar için okul öncesi eğitim programı. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Polat, Ö., & Atış Akyol, N. (2019). Okula uyum ve ilkokula hazırbulunuşluk. In Ö. Polat (Ed.), Adım Adım Okula Başlamak: Okula Uyum ve Erken Okur-Yazarlık Eğitimi (pp. 1–31). Anı Yayıncılık.
Prior, M., Bavin, E., & Ong, B. (2011). Predictors of school readiness in five- to six-year-old children from an Australian longitudinal community sample. Educational Psychology, 31(1), 3-16. https://doi.org/10.1080/01443410.2010.541048
Scott-Little, C., Kagan, S. L., & Frelow, V. S. (2006). Conceptualization of readiness and the content of early learning standards: The intersection of policy and research. Early Childhood Research Quarterly, 21(2), 153–173. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2006.04.003
Smith, M. L., & Shepard, L. A. (1988). Kindergarten readiness and retention: A qualitative study of teachers’ beliefs and practices. American Educational Research Journal, 25(3), 307-333. https://doi.org/10.3102/00028312025003007
Snow, K. L. (2006). Measuring school readiness: Conceptual and practical considerations. Early Education & Development, 17(1), 7-41. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1701_2
Talu, N. (1999). Çoklu zeka kuramı ve eğitime yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(164), 172.
Zuckerman, B., & Halfon, N. (2003). School readiness: An idea whose time has arrived. Pediatrics, 111(6), 1433–1436. https://doi.org/10.1542/peds.111.6.1433
Referanslar
Akay, D., & Ceylan, R. (2019). Birinci sınıfa başlamak için okula başlama yaşı mı okula hazır oluş mu? Milli Eğitim Dergisi, 48(224), 7-31.
Baker, C. E. (2014). Mexican mothers’ English proficiency and children's school readiness: Mediation through home literacy involvement. Early Education and Development, 25(3), 338-355. https://doi.org/10.1080/10409289.2013.807724
Baptista, J., Osório, A., Martins, E. C., Veríssimo, M., & Martins, C. (2016). Does social–behavioral adjustment mediate the relation between executive function and academic readiness? Journal of Applied Developmental Psychology, 46, 22–30. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2016.05.004
Barnett, M. A., Paschall, K. W., Mastergeorge, A. M., Cutshaw, C. A., & Warren, S. M. (2020). Influences of parent engagement in early childhood education centers and the home on kindergarten school readiness. Early Childhood Research Quarterly, 53, 260-273. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2020.04.008
Bayhan, D. (2003). Çoklu zeka kuramına dayanan okuma yazmaya hazırlık programının, 6 yaş çocuklarının okula hazır bulunuşluk düzeylerine etkilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Berk, L. E. (2013). Çocuk gelişimi (A. Dönmez & B. Onur, Çev.). İmge Kitabevi.
Bernier, A., Beauchamp, M. H., & Cimon‐Paquet, C. (2018). From early relationships to preacademic knowledge: A sociocognitive developmental cascade to school readiness. Child Development, 91(1), 134–145. https://doi.org/10.1111/cdev.13168
Bradley, R. H., & Corwyn, R. F. (2002). Socioeconomic status and child development. Annual Review of Psychology, 53, 371-399. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135233
Canbulat, A. N. K., & Yıldızbaş, F. (2014). Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin 60‐72 aylık çocukların okula hazır bulunuşluklarına ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 33-50.
Cinkılıç, H. (2009). Okul öncesi eğitimin ilköğretim 1. sınıf öğrencilerinin okul olgunluğuna etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
Duncan, G. J., Dowsett, C. J., Claessens, A., Magnuson, K., Huston, A. C., Klebanov, P., Pagani, L., Feinstein, L., Engel, M., Brooks-Gunn, J., Sexton, H., Duckworth, K., & Japel, C. (2007). School readiness and later achievement. Developmental Psychology, 43(6), 1428-1446. https://doi.org/10.1037/0012-1649.43.6.1428
Golshirazi, F., & Sadeghi, A. (2021). The effect of home-to-school transition program on social-emotional readiness of preschool students. Journal of Counseling Research.
Gregory, T., Dal Grande, E., Brushe, M., Engelhardt, D., Luddy, S., Guhn, M., Gadermann, A., Schonert-Reichl, K. A., & Brinkman, S. (2021). Associations between school readiness and student wellbeing: A six-year follow up study. Child Indicators Research, 14(1), 369-390. https://doi.org/10.1007/s12187-020-09763-6
Harrington, E. M., Trevino, S. D., Lopez, S., & Giuliani, N. R. (2020). Emotion regulation in preschool children: A preliminary investigation. Emotion Regulation, 20(1), 48-53. https://doi.org/10.1037/emo0000592
Hoff, E. (2006). How social contexts support and shape language development. Developmental Review, 26(1), 55–88. https://doi.org/10.1016/j.dr.2005.11.002
Ladd, G. W., Herald, S. L., & Kochel, K. P. (2006). School readiness: Are there social prerequisites? Early Education and Development, 17(1), 115–150. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1701_6
Leshkovska, E. A., & Spaseva, S. M. (2016). John Dewey’s educational theory and educational implications of Howard Gardner’s multiple intelligences theory. International Journal of Cognitive Research in Science, Engineering and Education, 4(2), 57-66.
MEB. (2006). 36-72 aylık çocuklar için okul öncesi eğitim programı. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Polat, Ö., & Atış Akyol, N. (2019). Okula uyum ve ilkokula hazırbulunuşluk. In Ö. Polat (Ed.), Adım Adım Okula Başlamak: Okula Uyum ve Erken Okur-Yazarlık Eğitimi (pp. 1–31). Anı Yayıncılık.
Prior, M., Bavin, E., & Ong, B. (2011). Predictors of school readiness in five- to six-year-old children from an Australian longitudinal community sample. Educational Psychology, 31(1), 3-16. https://doi.org/10.1080/01443410.2010.541048
Scott-Little, C., Kagan, S. L., & Frelow, V. S. (2006). Conceptualization of readiness and the content of early learning standards: The intersection of policy and research. Early Childhood Research Quarterly, 21(2), 153–173. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2006.04.003
Smith, M. L., & Shepard, L. A. (1988). Kindergarten readiness and retention: A qualitative study of teachers’ beliefs and practices. American Educational Research Journal, 25(3), 307-333. https://doi.org/10.3102/00028312025003007
Snow, K. L. (2006). Measuring school readiness: Conceptual and practical considerations. Early Education & Development, 17(1), 7-41. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1701_2
Talu, N. (1999). Çoklu zeka kuramı ve eğitime yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(164), 172.
Zuckerman, B., & Halfon, N. (2003). School readiness: An idea whose time has arrived. Pediatrics, 111(6), 1433–1436. https://doi.org/10.1542/peds.111.6.1433
