Biyokimya Laboratuvarlarında İş Sağlığı ve Güvenliği

Belgin Oral

doi:10.37609/akya.3354

Yazarlar

Belgin Oral

https://orcid.org/0000-0002-2246-4733

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3354.c8664

Özet

Biyokimya laboratuvarları çok çeşitli kimyasalın, biyolojik ürünlerin birlikte bulunduğu çok tehlikeli alanlardır. Çalışanlar için biyolojik ve kimyasal risklerin yanında fiziksel, ergonomik ve psikolojik bazı riskleri de barındırmaktadır. Laboratuvar çalışanlarının diğer tüm çalışanlar gibi güvenli ortamda çalışma hakkı bulunmaktadır. Laboratuvar çalışanlarının sağlığının korunması ve iyileştirilmesi için iyi sağlık uygulamalarının planlandığı ve yürürlüğe konulduğu ayrıca çevre dostu alanların inşa edilmesi gerekmektedir. Risk analizlerinin yapılması, tehlikelerin belirlenmesi, kimyasalların uygun depolanması ve kullanılması kadar uygun bir atık yönetim sistemi ile insan, hayvan ve bitkilerin yani ekosistemlerin dengesini bozmadan bertaraf edilmesi ve uzaklaştırılması gerekmektedir. Tüm bu basamaklarda çalışanların bilgilendirilmesi ve iş güvenliği için eğitimlerin verilmesi elzemdir. İnsan ve diğer canlıların sağlığı ve hayatın devamlılığı için büyük katkı sağlayan bilime destek olan bu alanlarda çalışanlar ve hizmet veren bireylerin sağlığını geliştirici ve iyilik halinin devamı için iş yerlerinde iyi sağlık uygulamaları, iş hijyenin sağlanması, iş barışının güçlendirilmesi ile örgütsel bağlığın ve üretkenliğin devamı sağlanacaktır. İş kazaları, mesleki maruziyetler, meslek hastalıkları gibi çalışanların sağlığını tehdit edici istenmeyen durumların gelişmesinin önlenmesi adına devlet, işveren ve çalışanın birlikteliği yanında ulusal bazda sivil toplum örgütlerinin, akademik camianın birlikteliği ve milletler arası anlaşmalarla ortak bir paydada geliştirilen standartlarla güvenli bir çalışma ortamı sağlanmalıdır.

Referanslar

BEMRÖHY. (2013). Biyolojik etkenlere maruziyet risklerinin önlenmesi hakkında yönetmelik. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18485&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 adresinden 10.09.2024 tarihinde erişildi.

Bhalshankar, N. A., Aland, S. R., & Billa, A. S. (2020). Biochemistry laboratory safety rules for undergraduate medıcal students. Internaional Journal Of Scientific Research, 1-3. https://doi.org/10.36106/ijsr/2400675

BHSKEY. (2020). Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=11347&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 adresinden 12.09.2024 tarihinde erişildi.

Biryol, S. (2022). Tıbbi Laboratuvarda Biyolojik Riskler Tehlikeler ve Önlemler. Journal of Paramedic and Emergency HealthServices, 3(1), 27-35.

Boivin, D. B., & Boudreau, P. (2014). Impacts of shift work on sleep and circadian rhythms. Pathologie Biologie, 62(5), 292-301. https://doi.org/10.1016/j.patbio.2014.08.001

Byber, K., Radtke, T., Norbäck, D., Hitzke, C., Imo, D., Schwenkglenks, M., Puhan, M. A., Dressel, H., & Mutsch, M. (2021). Humidification of indoor air for preventing or reducing dryness symptoms or upper respiratory infections in educational settings and at the workplace. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2021(12). https://doi.org/10.1002/14651858.CD012219.pub2

Che Huei, L., Ya-Wen, L., Chiu Ming, Y., Li Chen, H., Jong Yi, W., & Ming Hung, L. (2020). Occupational health and safety hazards faced by healthcare professionals in Taiwan: A systematic review of risk factors and control strategies. SAGE Open Medicine, 8, 205031212091899. https://doi.org/10.1177/2050312120918999

Chen, K.-H., Su, S.-B., & Chen, K.-T. (2020). An overview of occupational noise-induced hearing loss among workers: Epidemiology, pathogenesis, and preventive measures. Environmental Health and Preventive Medicine, 25(1), 65. https://doi.org/10.1186/s12199-020-00906-0

Chiaramello, E., Bonato, M., Fiocchi, S., Tognola, G., Parazzini, M., Ravazzani, P., & Wiart, J. (2019). Radio Frequency Electromagnetic Fields Exposure Assessment in Indoor Environments: A Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(6), 955. https://doi.org/10.3390/ijerph16060955

Coelho, A. C., & García Díez, J. (2015). Biological Risks and Laboratory-Acquired Infections: A Reality That Cannot be Ignored in Health Biotechnology. Frontiers in Bioengineering and Biotechnology, 3. https://doi.org/10.3389/fbioe.2015.00056

Dogbla, L., Gouvenelle, C., Thorin, F., Lesage, F.-X., Zak, M., Ugbolue, U. C., Charbotel, B., Baker, J. S., Pereira, B., & Dutheil, F. (2023). Occupational Risk Factors by Sectors: An Observational Study of 20,000 Workers. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 3632. https://doi.org/10.3390/ijerph20043632

Dukic, K., Zoric, M., Pozaic, P., Starcic, J., Culjak, M., Saracevic, A., & Miler, M. (2015). How compliant are technicians with universal safety measures in medical laboratories in Croatia? – A pilot study. Biochemia Medica, 386-392. https://doi.org/10.11613/BM.2015.038

Filus, W., Lacerda, A., & Albizu, E. (2014). Ambient Noise in Emergency Rooms and Its Health Hazards. International Archives of Otorhinolaryngology, 19(03), 205-209. https://doi.org/10.1055/s-0034-1387165

Georgiadis, N., Tsarouhas, K., Dorne, J.-L. C. M., Kass, G. E. N., Laspa, P., Toutouzas, K., Koulaouzidou, E. A., Kouretas, D., & Tsitsimpikou, C. (2022). Cardiotoxicity of Chemical Substances: An Emerging Hazard Class. Journal of Cardiovascular Development and Disease, 9(7), 226. https://doi.org/10.3390/jcdd9070226

Giménez-Marín, A., Rivas-Ruiz, F., García-Raja, A. M., Venta-Obaya, R., Fusté-Ventosa, M., Caballé-Martín, I., Benítez-Estevez, A., Quinteiro-García, A. I., Bedini, J. L., León-Justel, A., & Torra-Puig, M. (2015). Assessment of patient safety culture in clinical laboratories in the Spanish National Health System. Biochemia Medica, 363-376. https://doi.org/10.11613/BM.2015.036

Giv, M. D., Sani, K. G., Alizadeh, M., Valinejadi, A., & Majdabadi, H. A. (2017). Evaluation of noise pollution level in the operating rooms of hospitals: A study in Iran. Interventional Medicine and Applied Science, 9(2), 61-66. https://doi.org/10.1556/1646.9.2017.15

Hulsegge, G., Loef, B., Van Kerkhof, L. W., Roenneberg, T., Van Der Beek, A. J., & Proper, K. I. (2019). Shift work, sleep disturbances and social jetlag in healthcare workers. Journal of Sleep Research, 28(4), e12802. https://doi.org/10.1111/jsr.12802

ILO. (2002). Fundamental principles of occupational health and safety. Choice Reviews Online, 39(07), 39-3997. https://doi.org/10.5860/CHOICE.39-3997

İRRKSSHHY. (2023). İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik. https://www.mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=21&MevzuatNo=7077&MevzuatTertip=5 adresinden 12.09.2024 tarihinde erişildi.

İSGİİTST. (2012). İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=16909&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5 adresinden 05.09.2024 tarihinde erişildi.

Jacquier-Bret, J., & Gorce, P. (2023). Prevalence of Body Area Work-Related Musculoskeletal Disorders among Healthcare Professionals: A Systematic Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(1), 841. https://doi.org/10.3390/ijerph20010841

Jung, D., Choe, Y., Shin, J., Kim, E., Min, G., Kim, D., Cho, M., Lee, C., Choi, K., Woo, B. L., & Yang, W. (2022). Risk Assessment of Indoor Air Quality and Its Association with Subjective Symptoms among Office Workers in Korea. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(4), 2446. https://doi.org/10.3390/ijerph19042446

Jung, S., Kim, J., Lee, J., Rhee, C., Na, S., & Yoon, J.-H. (2020). Assessment of Noise Exposure and Its Characteristics in the Intensive Care Unit of a Tertiary Hospital. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(13), 4670. https://doi.org/10.3390/ijerph17134670

Kalweit, A., Herrick, R. F., Flynn, M. A., Spengler, J. D., Berko, J. K., Levy, J. I., & Ceballos, D. M. (2020). Eliminating Take-Home Exposures: Recognizing the Role of Occupational Health and Safety in Broader Community Health. Annals of Work Exposures and Health, 64(3), 236-249. https://doi.org/10.1093/annweh/wxaa006

Katabaro, J. M., & Yan, Y. (2019). Effects of Lighting Quality on Working Efficiency of Workers in Office Building in Tanzania. Journal of Environmental and Public Health, 2019, 1-12. https://doi.org/10.1155/2019/3476490

KMÇSGÖHY. (2013). Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18709&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 adresinden 16.09.2024 tarihinde erişildi.

Krishnan, K. S., Raju, G., & Shawkataly, O. (2021). Prevalence of Work-Related Musculoskeletal Disorders: Psychological and Physical Risk Factors. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(17), 9361. https://doi.org/10.3390/ijerph18179361

Lestari, F., Kadir, A., Miswary, T., Maharani, C. F., Bowolaksono, A., & Paramitasari, D. (2021). Implementation of Bio-Risk Management System in a National Clinical and Medical Referral Centre Laboratories. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 2308. https://doi.org/10.3390/ijerph18052308

LGEK. (2019). Laboratuvar Güvenliği El Kitabı. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Tüketici Güvenliği ve Halk Sağlığı Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı. https://dosyaism.saglik.gov.tr/Eklenti/63525/0/labaratuvar-guvenigi-el-kitabipdf.pdf adresinden 17.09.2024 tarihinde erişildi.

Lunde, L.-K., Skare, Ø., Mamen, A., Sirnes, P. A., Aass, H. C. D., Øvstebø, R., Goffeng, E., Matre, D., Nielsen, P., Heglum, H. S. A., Hammer, S. E., & Skogstad, M. (2020). Cardiovascular Health Effects of Shift Work with Long Working Hours and Night Shifts: Study Protocol for a Three-Year Prospective Follow-Up Study on Industrial Workers. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(2), 589. https://doi.org/10.3390/ijerph17020589

Marković, S., Kostić, O., Terzić-Supic, Z., Tomic Mihajlovic, S., Milovanović, J., Radovanovic, S., Zdravković, N., Stojić, V., Jovčić, L., Jocić-Pivač, B., Tomić Lučić, A., Kostić, M., & Šorak, M. (2024). Exposure to Stress and Burnout Syndrome in Healthcare Workers, Expert Workers, Professional Associates, and Associates in Social Service Institutions. Medicina, 60(3), 499. https://doi.org/10.3390/medicina60030499

Martel, J., Chang, S.-H., Chevalier, G., Ojcius, D. M., & Young, J. D. (2023). Influence of electromagnetic fields on the circadian rhythm: Implications for human health and disease. Biomedical Journal, 46(1), 48-59. https://doi.org/10.1016/j.bj.2023.01.003

MÇGKTİY. (2021). Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=38968&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 adresinden 17.09.2024 tarihinde erişildi.

Mohammadipour, F., Pourranjbar, M., Naderi, S., & rafie, F. (2018). Work-related Musculoskeletal Disorders in Iranian Office Workers: Prevalence and Risk Factors. Journal of Medicine and Life, 11(4), 328-333. https://doi.org/10.25122/jml-2018-0054

Nena, E., Katsaouni, M., Steiropoulos, P., Theodorou, E., Constantinidis, T., & Tripsianis, G. (2018). Effect of shift work on sleep, health, and quality of life of health-care workers. Indian Journal of Occupational and Environmental Medicine, 22(1), 29. https://doi.org/10.4103/ijoem.IJOEM_4_18

NIOSH. (2007). NIOSH Pocket Guıde To Chemıcal Hazards. DHHS (NIOSH) Centers for Disease Control and Prevention National Institute for Occupational Safety and Health Publication No. 2005-149. https://stacks.cdc.gov/view/cdc/21265

Ojanperä, H., Kanste, O. I., & Syrjala, H. (2020). Hand-hygiene compliance by hospital staff and incidence of health-care-associated infections, Finland. Bulletin of the World Health Organization, 98(7), 475-483. https://doi.org/10.2471/BLT.19.247494

Okezue Obinna Chinedu, Anamezie Toochukwu Henry, John Jeneviv Nene, & John Davidson Okwudili. (2020). Work-Related Musculoskeletal Disorders among Office Workers in Higher Education Institutions: A Cross-Sectional Study. Ethiopian Journal of Health Sciences, 30(5). https://doi.org/10.4314/ejhs.v30i5.10

Oral B, (2019). Akademisyenler, profesyoneller ve öğrenciler için iş sağlığı ve güvenliği (Parlak Biçer Ö, editör). İş yerlerindeki risk etmenleri. Nobel 1. basım, ISBN : 978-605-033-085-4

OSHA. (2011). Occupational Safety and Health. Laboratory Safety Guidance. https://www.osha.gov/sites/default/files/publications/OSHA3404laboratory-safety-guidance.pdf adresinden 10.09.2024 tarihinde erişildi.

Özbakır, O. (2023). Occupational Health and Safety Risk Assessment and Mitigation in Chemistry Laboratories: A Case Study of Iğdır University. Sirnak University Journal Of Sciences 4(1):01-20. http://dergipark.gov.tr/sufbd

Pasic, A., Joguncic, A., Smajic, E., Duskan, S., No Author, N. A., Sehercehajic, E., & Hajro, S. (2023). Evaluation of Work Quality Indicators in Medical Biochemical Laboratories. Materia Socio Medica, 35(2), 103. https://doi.org/10.5455/msm.2023.35.103-106

Peng, H., Bilal, M., & Iqbal, H. M. N. (2018). Improved Biosafety and Biosecurity Measures and/or Strategies to Tackle Laboratory-Acquired Infections and Related Risks. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(12), 2697. https://doi.org/10.3390/ijerph15122697

Phelan, J., Thangamuthu, A., Muthumeenal, S., Houston, K., Everton, M., Gowda, S., Zhang, J., & Subramanian, R. (2024). Vital D: A modifiable occupational risk factor of UK healthcare workers. PLOS ONE, 19(4), e0296247. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0296247

Qasmi, S. A., & Khan, B. A. (2019). Survey of Suspected Laboratory-Acquired Infections and Biosafety Practices in Research, Clinical, and Veterinary Laboratories in Karachi, Pakistan. Health Security, 17(5), 372-383. https://doi.org/10.1089/hs.2019.0057

Sowah, D., Boyko, R., Antle, D., Miller, L., Zakhary, M., & Straube, S. (2018). Occupational interventions for the prevention of back pain: Overview of systematic reviews. Journal of Safety Research, 66, 39-59. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2018.05.007

SSGSSK. (2006). Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5510.pdf adresinden 28.08.2024 tarihinde erişildi.

Taskingul, A. B., Kiran, S., & Emerce, E. (2024). Comparison of Health Complaints, Occupational Risks, and Occupational Health Practices of Healthcare Workers According to Professions and Departments in the Hospital. Cureus. https://doi.org/10.7759/cureus.65614

Tawiah, P. A., Baffour-Awuah, A., Effah, E. S., Adu-Fosu, G., Ashinyo, M. E., Alhassan, R. K., Appiah-Brempong, E., & Afriyie-Gyawu, E. (2022). Occupational health hazards among healthcare providers and ancillary staff in Ghana: A scoping review. BMJ Open, 12(10), e064499. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2022-064499

Ulutasdemir, N., Cirpan, M., Ozturk, E., & Tanir, F. (2015). Occupational Risks of Health Professionals in Turkey as an Emerging Economy. Annals of Global Health, 81(4), 522. https://doi.org/10.1016/j.aogh.2015.08.019

WHO. (1948). Constıtutıon Of The World Health Organızatıon. https://apps.who.int/gb/bd/PDF/bd47/EN/constitution-en.pdf?ua=1 adresinden 14.09.2024 tarihinde erişildi.

WHO. (2020). Laboratory Bıosafety Manual Fourth Edıtıon Laboratory Bıosafety Manual Fourth Edıtıon And Assocıated Monographs (Fourth Edition). World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240011311 adresinden 20.09.2024 tarihinde erişildi.

WHO. (2021). Manual for investigating suspected outbreaks of illnesses of possible chemical etiology. https://www.who.int/publications/i/item/9789240021754 adresinden 15.09.2024 tarihinde erişildi.

WHO. (2024). Laboratory biosecurity guidance. https://www.who.int/publications/i/item/9789240095113 adresinden 12.09.2024 tarihinde erişildi.

Wilson, A. M., O. Ogunseye, O., Fingesi, T., McClelland, D. J., Gerald, L. B., Harber, P., Beamer, P. I., & Jones, R. M. (2023). Exposure frequency, intensity, and duration: What we know about work-related asthma risks for healthcare workers from cleaning and disinfection. Journal of Occupational and Environmental Hygiene, 20(8), 350-363. https://doi.org/10.1080/15459624.2023.2221712

Wurtz, N., Papa, A., Hukic, M., Di Caro, A., Leparc-Goffart, I., Leroy, E., Landini, M. P., Sekeyova, Z., Dumler, J. S., Bădescu, D., Busquets, N., Calistri, A., Parolin, C., Palù, G., Christova, I., Maurin, M., La Scola, B., & Raoult, D. (2016). Survey of laboratory-acquired infections around the world in biosafety level 3 and 4 laboratories. European Journal of Clinical Microbiology & Infectious Diseases, 35(8), 1247-1258. https://doi.org/10.1007/s10096-016-2657-1

Yerli̇kaya Yaran, B. (2024). Laboratuvar Çalışanlarının Mesleki Risk Faktörleri: Artvin’de İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Uygulamalarına İlişkin bir Değerlendirme. Çalışma ve Toplum, 1(80), 13-66. https://doi.org/10.54752/ct.1421756