Beslenme ve Gıda Laboratuvarlarında İş Sağlığı ve Güvenliği
Özet
Evrensel kavramlar olan “iş\meslek” ve “sağlık” kavramları, sentez edildiğinde ortaya çıkan iş sağlığı kavramı tüm mesleklerde çalışanların fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik hallerini sürdürmeyi ve daha üst düzeye çıkarmayı amaçlamaktadır. İş sağlığı ve güvenliği (İSG), çalışma ortamında sağlık risklerini en aza indirmek ve çalışanların güvenliğini sağlamak amacıyla uygulanan sistematik bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım, fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik tehlikelerin yönetilmesini içerir. Gıda laboratuvarları, özellikle kimyasal ve biyolojik risklerle karşı karşıya kalabileceğinden İSG uygulamalarına büyük önem verilmelidir.
Beslenme ve gıda laboratuvarları gıda ürünlerinin kalite kontrolü, besin değerlerinin analizi ve gıda güvenliği testleri gibi çeşitli analizler için kullanılan kritik tesislerdir. Beslenme ve gıda laboratuvarlarında çalışanların güvenliğini ve sağlığını korumak hem işyeri güvenliği hem de kaliteli ve güvenilir sonuçlar elde edilmesi açısından büyük önem taşır. Bu bölümde beslenme ve gıda laboratuvarlarında karşılaşılabilecek tehlikeler, riskler ve bu risklerin yönetimi için alınabilecek önlemler ele alınmıştır.
Referanslar
Arora, A., ve Uparkar, S. M. (2015). Ergonomic risk assessment in pathology laboratory technicians. International Journal of Therapies and Rehabilitation Research, 4(3), 15-19.
Athqiya, A. A., Haqi, D. N., Alayyannur, P. A., Paskarini, I., and Sugiharto, F. M. (2019). Hazard identification, risk assessment, and determining controls in laboratories. Indian Journal of Public Health Research & Development, 10(7), 877-883.
Attrey, D. (2017). Role of public health food safety laboratories in detection of adulterants/contaminants Food safety in the 21st Century (pp. 161-175): Elsevier.
Tarım ve Orman Bakanlığı. (2024). https://gidalab.tarimorman.gov.tr/ankara/Menu/13/Kimyasal-Analiz-Laboratuvar-Birimi adresinden 24.08.2024 tarihinde alınmıştır.
Bansal, S., Singh, A., Mangal, M., Mangal, A. K., ve Kumar, S. (2017). Food adulteration: Sources, health risks, and detection methods. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 57(6), 1174-1189. doi:10.1080/10408398.2014.967834
Coelho, A. C., ve García Díez, J. (2015). Biological risks and laboratory-acquired infections: a reality that cannot be ignored in health biotechnology. Frontiers in bioengineering and biotechnology, 3, 56.
Çağlarırmak, N. (2013). Gıda Kalite Sağlama ve Gıda Bileşenlerinin Tanımlanmalarında Enstrümantal Analizlerin Yeri ve Önemi. [Role and Importance of Instrumental Analysis in Quality Assurance and Composition of Foods]. Akademik Gıda, 11(3-4), 106-113.
Dodo, S., Abdulkadir, S., ve Furo, B. (2018). Hazard Identification, Risk Assessment And Control In Laboratory Of Food Safety And Quality. Nigeria Journal of Engineering Science and Technology Research, 4(2), 8-19.
Ersoy, S., ve Kaya, E. Ç. (2019). Bir kamu üniversitesi gıda mühendisliği laboratuvarları risk analiz uygulaması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(4), 411-423.
Hazards, E. P. o. B., Koutsoumanis, K., Allende, A., Alvarez‐Ordóñez, A., Bolton, D., Bover‐Cid, S., . . . Herman, L. (2018). Public health risks associated with food‐borne parasites. EFSA journal, 16(12), e05495.
Kusumawardhani, A., Djamalus, H., ve Lestari, K. D. (2023). Ergonomic Risk Assessment and MSDs Symptoms Among Laboratory Workers Using SNI 9011-2021. Indonesian Journal of Occupational Safety and Health, 12(1), 2023.2035-2041.
Mork, M. A., ve Choi, S. D. (2015). An ergonomic assessment of sample preparation job tasks in a chemical laboratory. Journal of Chemical Health and Safety, 22(4), 23-32.
Mukhtad, A. A., Aminese, H. A., Mansor, M. A., Mansour, H. S., ve Elmesmary, H. A. (2018). Ergonomic risk assessment among healthcare laboratory technicians in Benghazi medical centre. International Journal for Advance Research and Development, 3(3), 318-327.
Padariya, C., Rutkowska, M., ve Konieczka, P. (2023). The accessibility, necessity, and significance of certified reference materials for total selenium content and its species to improve food laboratories' performance. Food Chemistry, 425, 136460. doi:https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2023.136460
Rangel, R., Dias-Teixeira, A., Maia, J., Maia, E., Diniz-Baptista, F., ve Dias-Teixeira, M. (2013). A qualitative approach to ergonomic risk existing in pathological anatomy laboratories. Occupational Safety and Hygiene. Taylor & Francis Group.
Shi, X.-X., Wang, F., Wang, Z.-Z., Huang, G.-Y., Li, M., Simal-Gandara, J., . . . Yang, G.-F. (2024). Unveiling toxicity profile for food risk components: A manually curated toxicological databank of food-relevant chemicals. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 64(15), 5176-5191.
Topal, G., & Şanlı, S. (2021). Risk Assessment in a Public University Chemistry Laboratories. Journal of International Health Sciences and Management, 7(14), 17-27.
World Health Organization. (2024). Laboratory biosecurity guidance, https://www.who.int/news/item/04-07-2024-who-updates-laboratory-biosecurity-guidance 29.08.2024 tarihinde alınmıştır.
Referanslar
Arora, A., ve Uparkar, S. M. (2015). Ergonomic risk assessment in pathology laboratory technicians. International Journal of Therapies and Rehabilitation Research, 4(3), 15-19.
Athqiya, A. A., Haqi, D. N., Alayyannur, P. A., Paskarini, I., and Sugiharto, F. M. (2019). Hazard identification, risk assessment, and determining controls in laboratories. Indian Journal of Public Health Research & Development, 10(7), 877-883.
Attrey, D. (2017). Role of public health food safety laboratories in detection of adulterants/contaminants Food safety in the 21st Century (pp. 161-175): Elsevier.
Tarım ve Orman Bakanlığı. (2024). https://gidalab.tarimorman.gov.tr/ankara/Menu/13/Kimyasal-Analiz-Laboratuvar-Birimi adresinden 24.08.2024 tarihinde alınmıştır.
Bansal, S., Singh, A., Mangal, M., Mangal, A. K., ve Kumar, S. (2017). Food adulteration: Sources, health risks, and detection methods. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 57(6), 1174-1189. doi:10.1080/10408398.2014.967834
Coelho, A. C., ve García Díez, J. (2015). Biological risks and laboratory-acquired infections: a reality that cannot be ignored in health biotechnology. Frontiers in bioengineering and biotechnology, 3, 56.
Çağlarırmak, N. (2013). Gıda Kalite Sağlama ve Gıda Bileşenlerinin Tanımlanmalarında Enstrümantal Analizlerin Yeri ve Önemi. [Role and Importance of Instrumental Analysis in Quality Assurance and Composition of Foods]. Akademik Gıda, 11(3-4), 106-113.
Dodo, S., Abdulkadir, S., ve Furo, B. (2018). Hazard Identification, Risk Assessment And Control In Laboratory Of Food Safety And Quality. Nigeria Journal of Engineering Science and Technology Research, 4(2), 8-19.
Ersoy, S., ve Kaya, E. Ç. (2019). Bir kamu üniversitesi gıda mühendisliği laboratuvarları risk analiz uygulaması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(4), 411-423.
Hazards, E. P. o. B., Koutsoumanis, K., Allende, A., Alvarez‐Ordóñez, A., Bolton, D., Bover‐Cid, S., . . . Herman, L. (2018). Public health risks associated with food‐borne parasites. EFSA journal, 16(12), e05495.
Kusumawardhani, A., Djamalus, H., ve Lestari, K. D. (2023). Ergonomic Risk Assessment and MSDs Symptoms Among Laboratory Workers Using SNI 9011-2021. Indonesian Journal of Occupational Safety and Health, 12(1), 2023.2035-2041.
Mork, M. A., ve Choi, S. D. (2015). An ergonomic assessment of sample preparation job tasks in a chemical laboratory. Journal of Chemical Health and Safety, 22(4), 23-32.
Mukhtad, A. A., Aminese, H. A., Mansor, M. A., Mansour, H. S., ve Elmesmary, H. A. (2018). Ergonomic risk assessment among healthcare laboratory technicians in Benghazi medical centre. International Journal for Advance Research and Development, 3(3), 318-327.
Padariya, C., Rutkowska, M., ve Konieczka, P. (2023). The accessibility, necessity, and significance of certified reference materials for total selenium content and its species to improve food laboratories' performance. Food Chemistry, 425, 136460. doi:https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2023.136460
Rangel, R., Dias-Teixeira, A., Maia, J., Maia, E., Diniz-Baptista, F., ve Dias-Teixeira, M. (2013). A qualitative approach to ergonomic risk existing in pathological anatomy laboratories. Occupational Safety and Hygiene. Taylor & Francis Group.
Shi, X.-X., Wang, F., Wang, Z.-Z., Huang, G.-Y., Li, M., Simal-Gandara, J., . . . Yang, G.-F. (2024). Unveiling toxicity profile for food risk components: A manually curated toxicological databank of food-relevant chemicals. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 64(15), 5176-5191.
Topal, G., & Şanlı, S. (2021). Risk Assessment in a Public University Chemistry Laboratories. Journal of International Health Sciences and Management, 7(14), 17-27.
World Health Organization. (2024). Laboratory biosecurity guidance, https://www.who.int/news/item/04-07-2024-who-updates-laboratory-biosecurity-guidance 29.08.2024 tarihinde alınmıştır.