İş Hijyeni Laboratuvarlarında İş Sağlığı ve Güvenliği
Özet
İş kazaları ve meslek hastalığına sebep olabilecek çalışma ortamından kaynaklı fiziksel, kimyasal ve biyolojik riskleri tespit etmek amacıyla iş hijyeni ölçümleri gerçekleştirilmektedir. İş hijyeni ölçümleri sonucunda tespit edilen riskler ile alakalı gerekli teknik ve organizasyonel önlemlerin alınması sağlanarak çalışanların sağlığının korunması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada iş sağlığı güvenliği alanında bu denli önemli bir faaliyet gösteren iş hijyeni ölçüm laboratuvarlarının yasal statüsü, yetkilendirme süreci, personel yapısı, gerçekleştirilen ölçüm ve analizler, hizmet kalitesi hakkında ayrıntılı bilgilere yer verilmiştir. Çalışmada ayrıca her aşaması ile iş sağlığı ve güvenliğine hizmet veren iş hijyeni laboratuvarlarında dikkat edilmesi gereken hususlara, düzenlenen ölçüm raporunda bulunması gereken asgari durumlara, iş hijyeni ölçümlerinin tekrar edilmesi gereken durumlara ve iş hijyeni kontrol hiyerarşisine de yer verilmiştir.
Referanslar
ASTM D 4490 (2023). Standard Practice for the Use of Detector Tubes in the Measurement of Toxic Gases or Vapors,
Boduroğlu, T., (2016). Kimyasal risk etmenleri. Slideplayer. https://slideplayer.biz.tr/slide/10313444/
CDC. (12.09.2024). About hierarchy of controls from https://www.cdc.gov/niosh/topics/hierarchy/default.html
COHSR-928-1-IPG (2009). İş Yerinde Aydınlatma Seviyesinin Ölçülmesi,
Durman, N. (2018). Kaynak işlemleri esnasında oluşan kaynak dumanı içerisinde bulunan ağır metallerin tayini (Tez no: 528973) [Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi] https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=PKEhh2OyyVONqO8h_Xzsiw&no=47y1BxQs2l2c8s5kffF_2g
Durman, N., (2013), Kişisel fotoğraf arşivi
İSGÜM. (2024,17 Eylül) İş hijyeni ölçüm, test ve analizleri deney alanında yetki verilen örnek metot listesi https://www.csgb.gov.tr/media/91339/yetki-verilen-metot-listesi-2023-rev3.pdf
Kadiroğulları, K., Konuklar,B., (2021). Termal konfor. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı (İSGÜM). Ankara. https://www.csgb.gov.tr/media/80071/termal-konfor-sunum-haziran-2021.pdf
Karabulut, M., (2021). Kişisel ve işyeri ortamı toz konsantrasyonu gravimetrik tayini. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı (İSGÜM). Ankara. https://www.csgb.gov.tr/media/80072/toz-sunumu-17haziran.pdf
Oran, Ö., (2021). Havada uçucu organik bileşik konsantrasyonu tayini. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı (İSGÜM). Ankara. https://www.csgb.gov.tr/media/80073/ucucu-organik-bilesikler-17-haziran.pdf
(Resmi Gazete, 2013). Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. Resmi gazete Tarihi:28.07.2013, Resmi Gazete sayısı.28721. Ankara
(Resmi Gazete, 2013). Çalışanların Titreşim İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. Resmi gazete Tarihi:22.08.2013, Resmi Gazete sayısı.28743. Ankara
(Resmi Gazete, 2013). İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik. Resmi gazete Tarihi:17.07.2013, Resmi Gazete sayısı.28710. Ankara
(Resmi Gazete, 2023). İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik. Resmi gazete Tarihi:27.01.2023, Resmi Gazete sayısı.32086. Ankara
NIOSH NMAM 6016 (2016). Ammonia by IC,
MDHS 14/3 (2000). General methods for sampling and gravimetric analysis of respirable and inhalable dust
TS EN ISO/IEC 17025 (2017). Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterliliği için genel şartlar,
TS EN 50413 (2019). İnsanların Elektrik, Manyetik ve Elektromanyetik Alanlara (0 Hz – 300 GHz) Maruz Kalması ile İlgili Ölçmeler ve Hesaplama İşlemlerine Ait Temel Standard,
TS EN 689 (2019). İş yerindeki maruziyet – Kimyasal maddelerin solunmasıyla maruziyetin ölçülmesi – Mesleki maruziyet sınır değerlerine uygunluğun denenmesi için strateji,
TS EN ISO 7243 (2017). Termal Çevrenin Ergonomisi – WBGT (Islak Ampul Küresel Sıcaklık) Endeksi Kullanılarak Isı Stresinin Değerlendirilmesi,
TS EN ISO 7730 (2006). Isıl Çevrenin Ergonomisi – PMV ve PPD İndislerinin Hesabını ve Bölgesel Isıl Konfor Kriterlerini Kullanarak Termal Konforun Analitik olarak Belirlenmesi,
TS EN ISO 9612 (2009). Akustik Çalışma Ortamında Maruz Kalınan Gürültünün Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi için Prensipler,
TS ISO 16000-3 (2022). İç mekân havası - Bölüm 3: Formaldehit ve diğer karbonil bileşiklerinin tayini – Aktif numune alma yöntemi,
Referanslar
ASTM D 4490 (2023). Standard Practice for the Use of Detector Tubes in the Measurement of Toxic Gases or Vapors,
Boduroğlu, T., (2016). Kimyasal risk etmenleri. Slideplayer. https://slideplayer.biz.tr/slide/10313444/
CDC. (12.09.2024). About hierarchy of controls from https://www.cdc.gov/niosh/topics/hierarchy/default.html
COHSR-928-1-IPG (2009). İş Yerinde Aydınlatma Seviyesinin Ölçülmesi,
Durman, N. (2018). Kaynak işlemleri esnasında oluşan kaynak dumanı içerisinde bulunan ağır metallerin tayini (Tez no: 528973) [Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi] https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=PKEhh2OyyVONqO8h_Xzsiw&no=47y1BxQs2l2c8s5kffF_2g
Durman, N., (2013), Kişisel fotoğraf arşivi
İSGÜM. (2024,17 Eylül) İş hijyeni ölçüm, test ve analizleri deney alanında yetki verilen örnek metot listesi https://www.csgb.gov.tr/media/91339/yetki-verilen-metot-listesi-2023-rev3.pdf
Kadiroğulları, K., Konuklar,B., (2021). Termal konfor. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı (İSGÜM). Ankara. https://www.csgb.gov.tr/media/80071/termal-konfor-sunum-haziran-2021.pdf
Karabulut, M., (2021). Kişisel ve işyeri ortamı toz konsantrasyonu gravimetrik tayini. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı (İSGÜM). Ankara. https://www.csgb.gov.tr/media/80072/toz-sunumu-17haziran.pdf
Oran, Ö., (2021). Havada uçucu organik bileşik konsantrasyonu tayini. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı (İSGÜM). Ankara. https://www.csgb.gov.tr/media/80073/ucucu-organik-bilesikler-17-haziran.pdf
(Resmi Gazete, 2013). Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. Resmi gazete Tarihi:28.07.2013, Resmi Gazete sayısı.28721. Ankara
(Resmi Gazete, 2013). Çalışanların Titreşim İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. Resmi gazete Tarihi:22.08.2013, Resmi Gazete sayısı.28743. Ankara
(Resmi Gazete, 2013). İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik. Resmi gazete Tarihi:17.07.2013, Resmi Gazete sayısı.28710. Ankara
(Resmi Gazete, 2023). İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik. Resmi gazete Tarihi:27.01.2023, Resmi Gazete sayısı.32086. Ankara
NIOSH NMAM 6016 (2016). Ammonia by IC,
MDHS 14/3 (2000). General methods for sampling and gravimetric analysis of respirable and inhalable dust
TS EN ISO/IEC 17025 (2017). Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterliliği için genel şartlar,
TS EN 50413 (2019). İnsanların Elektrik, Manyetik ve Elektromanyetik Alanlara (0 Hz – 300 GHz) Maruz Kalması ile İlgili Ölçmeler ve Hesaplama İşlemlerine Ait Temel Standard,
TS EN 689 (2019). İş yerindeki maruziyet – Kimyasal maddelerin solunmasıyla maruziyetin ölçülmesi – Mesleki maruziyet sınır değerlerine uygunluğun denenmesi için strateji,
TS EN ISO 7243 (2017). Termal Çevrenin Ergonomisi – WBGT (Islak Ampul Küresel Sıcaklık) Endeksi Kullanılarak Isı Stresinin Değerlendirilmesi,
TS EN ISO 7730 (2006). Isıl Çevrenin Ergonomisi – PMV ve PPD İndislerinin Hesabını ve Bölgesel Isıl Konfor Kriterlerini Kullanarak Termal Konforun Analitik olarak Belirlenmesi,
TS EN ISO 9612 (2009). Akustik Çalışma Ortamında Maruz Kalınan Gürültünün Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi için Prensipler,
TS ISO 16000-3 (2022). İç mekân havası - Bölüm 3: Formaldehit ve diğer karbonil bileşiklerinin tayini – Aktif numune alma yöntemi,
