Konaklama Ve Turizm Sektöründe Bulut Ağları ve Yeni Nesil Kablosuz Teknolojiler
Özet
Tarihî ve kültürel mirasa, doğal güzelliklere sahip ülkelerde en güçlü sektörlerden birisi hiç kuşkusuz turizm ve konaklama sektörüdür. Ülke potansiyelini iyi biçimde değerlendirerek müşterisine güvenli ve konforlu bir ortam sağlayan, ilgi çeken eğlence ve aktiviteler yanında gastronomi açısından da zengin ve sağlıklı lezzet deneyimleri sunan turizm ve konaklama sektörü işletmeleri sadece ülke ekonomisine sağladıkları döviz girdisi ile değil, teknolojinin hızla geliştiği dinamik bir alan olarak da dikkat çekmektedir. Özellikle son yıllarda Endüstri 4.0’ın etkisi ile hemen her sektörde dile getirilen dijital dönüşüm olgusunun temelini teşkil eden bulut bilişim ve yeni nesil kablosuz teknolojiler, Turizm 4.0 konsepti ile konaklama ve turizm sektöründe de devrim niteliğinde değişikliklere yol açmıştır.
Bu çalışma, turizm ve konaklama sektöründe dijital dönüşümle birlikte bulut bilişim ve yeni nesil kablosuz teknolojilerin sektörde yarattığı etkileri ve uygulama alanlarını derinlemesine inceleyerek, bu teknolojilerin nasıl kullanılabileceği, hangi avantajları sağladığı ve sektördeki işletmelere nasıl değer kattığı ele alınarak okuyuculara kapsamlı bir bakış açısı sunmayı amaçlamıştır.
Bulut bilişim, turizm ve konaklama sektöründe veri depolama, rezervasyon yönetimi, müşteri ilişkileri yönetimi ve pazarlama gibi alanlarda etkin biçimde kullanılmaktadır. Buna paralel biçimde 5G, nesnelerin interneti, sanal ve artırılmış gerçeklik gibi teknolojilerin turizm ve konaklama sektöründeki uygulamaları da dikkate değerdir. Bu teknolojilerin akıllı otel konseptine, kişiselleştirilmiş hizmetlere ve pazarlama stratejilerine önemli düzeyde katkıları bulunmaktadır.
Gelecekte 6G teknolojisi ile birlikte sektörde holografik rehberler, 3D modeller, biometrik kimlik doğrulama gibi yeniliklerin ortaya çıkabileceği öngörülmektedir. Ayrıca, nesnelerin interneti ve yapay zekâ gibi teknolojiler, misafir deneyimini daha da zenginleştirecek, sektörün rekabet gücünü artıracak ve dijital dönüşüm performansı yüksek olan işletmelerin verimliliklerinde önemli ölçüde artış gözlemlenecektir.
Referanslar
Ağraş, S., Yıldız, A., & Aktürk, E. (2020). Akıllı turizmin Türkiye’de uygulanabilirliği: İstanbul örneği. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(21), 207-231.
Ahmed, O. M., Haji, L. M., Shukur, L.M., Zebari, R. R., Abas, S.M., Sadeeq, M. A. M. (2020), Comparison Among Cloud Technologies and Cloud Performance , Journal Of Applıed Scıence And Technology Trends, 1(2), 40-47, Doi: 10.38094/jastt1219
Aksoğan, M. (2021). Uluslararası Turizmde Akıllı Teknolojiler ve Uygulamaları, Hulusi Binbaşıoğlu (Ed.), Farklı Perspektifleriyle Uluslararası Turizm içinde (ss, 131-148). Ankara: Detay Yayıncılık
Alshaer, H. (2015), An Overview of Network Virtualization and Cloud Network as a Service, International Journal of Network Management, 25, 1-30. Doi: 10.1002/nem.188
Aydınbaş, G. (2023). Akıllı turizm (turizm 4.0) teknolojileri üzerine iktisadi bir yaklaşım: Türkiye örneği. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6(1), 26-44. Doi: 10.58636/jtis.1244836
Aykın, S. M. (2023). Lyon Kenti’nin Avrupa Akıllı Turizm Başkenti Parametreleri Üzerinden Değerlendirilmesi. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6(3), 234-241. Doi: 10.58636/jtis.1393638
Başar, A., & Yıldırım, H. M. (2023). Turist Rehberlerinin Bakış Açısından Akıllı Turizm Uygulamalarının Değerlendirilmesi: Çanakkale Rehberler Odası Örneği, Turist Rehberliği Nitel Araştırmalar Dergisi, 4(1): 14-35
Başar, R. (2023), Dijital Dönüşümde Güncel Yaklaşımlar: Türkiye ve Dünya Örnekleri, Çevik Tekin, İ. (Ed.), Yönetim Bilişim Sistemleri: İşletmelerde Dijital Dönüşüm Yönetimi içinde (s.125-162), Gaziantep: Özgür Yayınları
Bokhari, M. U., Shallal, Q. M., & Tamandani, Y. K. (2016, March). Cloud Computing Service Models: A Comparative Study. 2016 3rd International Conference on Computing for Sustainable Global Development (INDIACom), 890-895.
Buhalis, D., & Leung, R. (2018). Smart hospitality—Interconnectivity and interoperability towards an ecosystem. International Journal of Hospitality Management, 71, 41-50. Doi: 10.1016/j.ijhm.2017.11.011
Car, T., Stifanich, L. P., & Šimunić, M. (2019). Internet Of Things (İot) İn Tourism And Hospitality: Opportunities And Challenges. Tourism in South East Europe, 5(3), 163-175. Doi: 10.20867/tosee.05.42
Cisco, (2024), Annual Internet Report 2018-2023, (21.07.2024 tarihinde https://www.cisco.com/c/en/us/solutions/collateral/executive-perspectives/annual-internet-report/white-paper-c11-741490.html
CloudKinetics, (2024), Cloud Computing in Hospitality Industry, (21.07.2024 tarihinde, https://www.cloud-kinetics.com/blog/cloud-computing-in-the-hospitality-industry/ )
CyberMag, (2018), Bulut Bilişimin Turizm Sektörüne 5 Faydası, (21.07.2024 tarihinde https://www.cybermagonline.com/bulut-bilisimin-turizm-sektorune-5-faydasi)
Çark, Ö., & Akyürek, S. (2021). Bulut Bilişim Teknolojisinin İşletmeler Açısından Önemi Ve Turizm Sektörü Açısından Değerlendirilmesi. European Journal of Managerial Research (EUJMR), 5(8), 72-91.
Çelik, K. (2021a), Bulut Bilişim Teknolojileri, Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(24), 436-450. Doi: 10.47129/bartiniibf.1019898
Çelik, K. (2021b), Bulut Bilişimde Temel Konular, USOBED Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 5(2): 236-250. Doi: 10.46452/baksoder.1018982
Danado, J., Dias, E., Romão, T., Correia, N., Trabuco, A., Santos, C., Serpa, J., Costa, M. and Câmara,A. (2005), “Mobile environmental visualization”, The Cartographic Journal, 42(1), 61-68. Doi: 10.1179/000870405X57293
DEMİR, Ç. (2021). Artificial Intelligence Technologies and Smart Hotel Practiceses at Hospitality Organizations Business Processes: Advantages and Disadvantages. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 9(1), 203-219. Doi: 10.21325/jotags.2021.785
Demirezen, B. (2019). Artırılmış Gerçeklik Vv Sanal Gerçeklik Teknolojisinin Turizm Sektöründe Kullanılabilirliği Üzerine Bir Literatür Taraması. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-26.
Derévianckine, G. H., Guitton, A., Iova, O., Ning, B., & Valois, F. (2023). "Opportunities and Challenges of LoRa 2.4 GHz," in IEEE Communications Magazine, 61(10), 164-170, Doi: 10.1109/MCOM.010.2200566.
Diaby, T., & Rad, B. B. (2017). Cloud Computing: A Review Of The Concepts and Deployment Models. International Journal of Information Technology and Computer Science, 9(6), 50-58. Doi: 10.5815/ijitcs.2017.06.07
Dülgaroğlu, O. (2021). Turizmde dijitalleşme: Akıllı turizm uygulamaları, dijital turizm ve turizm 4.0. Turizm ve İşletmecilik Dergisi, 2(1), 1-15. Doi: 10.29329/jtm.2021.421.1
El-Maghrabi, H. M. (2022). A standard ray tracing technique for predicting signal strength of wireless sensor network in smart building. Progress In Electromagnetics Research Letters, 105, 79-84. Doi:10.2528/pierl22052504
Erkmen, B., & Güler, E. G. (2020). Turizm ve dijitalleşme:‘Haskovo-Edirne kültürel ve tarihi destinasyonlar projesi’örneği. Tourism and Recreation, 2(Ek 1), 111-118.
ESDS, (2024). How hospitality industry can relish over cloud computing technology, (21.07.2024 tarihinde, https://www.esds.co.in/blog/how-hospitality-industry-can-relish-over-cloud-computing-technology/#:~:text=Cloud%20computing%20software%20basically%20allows,computer%20and%20a%20web%20browser)
Farouk, M. M., Pang, W. L., Chung, G. C., & Roslee, M. (2023). Critical review on machine learning in 5g mobile networks. International Journal of Intelligent Systems and Applications in Engineering, 11(8S), 362-367.
Gibson, J., Rondeau, R., Eveleigh, D., & Tan, Q. (2012, November). Benefits and Challenges of Three Cloud Computing Service Models. Fourth International Conference on Computational Aspects of Social Networks (CASoN, 198-205. Doi: 10.1109/CASoN.2012.6412402
Gorelik, E. (2013). Cloud Computing Models (Doctoral dissertation, Massachusetts Institute of Technology).
Guo, Y., Liu, H., & Chai, Y. (2014). The embedding convergence of smart cities and tourism internet of things in China: An advance perspective. Advances in Hospitality and Tourism Research (AHTR), 2(1), 54-69.
Guo, Y., Zhang, S., & Xiao, D. (2012, August). Overview of wi-fi technology. In 2012 International Conference on Computer Application and System Modeling (pp. 1293-1296). Atlantis Press.
Haibi, A., Oufaska, K., El Yassini, K., Boulmalf, M., & Bouya, M. (2022). Systematic Mapping Study on RFID Technology. IEEE Access, 10, 6363-6380.Doi: 10.1109/ACCESS.2022.3140475
Hui, Z., & Mohammadi, A. (2024). The Role of Cloud Computing Adoption and Firm Performance Using SMEs Technological and Environmental Contexts in Hospitality Industry of Henan, China. South Asian Journal of Social Sciences and Humanities, 5(3), 196-220. Doi: 10.48165/sajssh.2024.5311
Jackson, L. A. (2009). Biometric technology: The future of identity assurance and authentication in the lodging industry. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 21(7), 892-905. Doi: 10.1108/09596110910985340
Jasrotıa, A., & Gangotıa, A. (2018). Smart cities to smart tourism destinations: A review paper. Journal of tourism intelligence and smartness, 1(1), 47-56.
Kang, B., Brewer, K. P., & Bai, B. (2007). Biometrics for hospitality and tourism: a new wave of information technology. Hospitality Review, 25(1), 1-9
Kavzoğlu, T. & Şahin, E. K. (2012), Bulut Bilişim Teknolojisi ve Bulut CBS Uygulamaları, IV. Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu (UZAL-CBS 2012), 16-19 Ekim 2012, Zonguldak, Erişim linki: http://uzalcbs.org/wp-content/uploads/2016/11/2012_047.pdf
Kim, J., Yoon, S. & Zemke, D. M. V. (2017). Factors affecting customers’ intention to use of location-based services (LBS) in the lodging industry. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 8(3), 337-356. Doi: 10.1108/JHTT-03-2017-0023
Kontogianni, A., & Alepis, E. (2019, September). Moments Of Interest: A Novel Cloud-Based Crowdsourcing Application Enhancing Smart Tourism Recommendations. In 2019 11th Computer Science and Electronic Engineering (CEEC) (pp. 144-149). IEEE. Doi: 10.1109/CEEC47804.2019.8974337
Kulkarnı, G., Jadhav, M.,Bhuse, A., Bankar, H. & Sushma, A. (2013), Communication as a Service Cloud, International Journal of Computer Networking, Wireless and Mobile Communications (IJCNWMC), 3(1), 149-156.
Lichtenstein, D.R., Netemeyer, R.G. & Burton, S. (1990), Distinguishing coupon proneness from value consciousness: an acquisition-transaction utility theory perspective, Journal of Marketing, 54(3), 54-67. Doi: 10.1177/002224299005400305
Liebana-Cabanillas, F., Carvajal-Trujillo, E., Villarejo-Ramos, Á. F., & Higueras-Castillo, E. (2020). Antecedents of the intention to use NFC mobile applications in tourism. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 11(2), 369-383. Doi: 10.1108/JHTT-03-2019-0048
Malik, M. I., Wani S. H. & Rashid A. (2018), Cloud Computing-Technologies, International Journal of Advanced Research in Computer Science, 9(2), 379-384. Doi: 10.26483/ijarcs.v9i2.5760
Mansour, R. M., Rana, M. E., & Al-Maatouk, Q. (2020). A Theoretical Framework For Implementation of Cloud Computing In Malaysian Hospitality Industry. International Journal, 9(2), 2277-2286. Doi: 10.30534/ijatcse/2020/223922020
Maraşlı, F. & Çıbuk, M. (2015). RFID teknolojisi ve kullanım alanları. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(2). 249-275. Doi: 10.17798/beufen.19847
Meo, M. S., Kanwal, S., Ali, S., Karim, M. Z. A., & Kamboh, A. Z. (2022). The future and challenges of applying innovative technologies in the tourism and hospitality industry in Asia. In Handbook of Technology Application in Tourism in Asia (pp. 1287-1298). Singapore: Springer Nature Singapore.
Mills, J. E., Meyers, M., & Byun, S. (2010). Embracing broadscale applications of biometric technologies in hospitality and tourism: is the business ready?. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 1(3), 245-256. Doi: 10.1108/17579881011078377
Mustari, N., Karabulut, M. A., Shah, A. S., & Türeli, U. (2023). 1G'den 6G'ye hücresel evrim üzerine kapsamlı bir derleme. Politeknik Dergisi, 1-1. Doi: 10.2339/politeknik.1263687
Navio-Marco, J., Ruiz-Gómez, L. M., & Sevilla-Sevilla, C. (2018a). Progress in wireless technologies in hospitality and tourism. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 10(4), 587-599. Doi: 10.1108/JHTT-07-2018-0061
Navio-Marco, J., Ruiz-Gómez, L. M., & Sevilla-Sevilla, C. (2018b). Progress in information technology and tourism management: 30 years on and 20 years after the internet-Revisiting Buhalis & Law's landmark study about eTourism. Tourism management, 69, 460-470. Doi: 10.1016/j.tourman.2018.06.002
Nayyar, A., Mahapatra, B., Le, D., & Suseendran, G. (2018). Virtual Reality (VR) & Augmented Reality (AR) technologies for tourism and hospitality industry, International Journal of Engineering & Technology, 7(2.21), 156-160. Doi: 10.14419/ijet.v7i2.21.11858
Olsson, M., Cavdar, C., Frenger, P., Tombaz, S., Sabella, D., & Jantti, R. (2013, October). 5GrEEn: Towards Green 5G mobile networks. In 2013 IEEE 9th international conference on wireless and mobile computing, networking and communications (WiMob). 212-216. IEEE.
Pedrana M. (2014). Location-Based Services And Tourism: Possible İmplications For Destination, Current Issues in Tourism, 17(9), 753-762. Doi: 10.1080/13683500.2013.868411
Qadir, J., Ahmed, N., Yousaf, F. Z., & Taqweem, A. (2016), Network As A Service: The New Vista Of Opportunities, IEEE Potentials, June,:1-6. Doi: 10.48550/arXiv.1606.03060
Savu, L. (2011, May). Cloud computing: Deployment Models, Delivery Models, Risks And Research Challenges. In 2011 International Conference on Computer and Management (CAMAN) (pp. 1-4). IEEE. Doi: 10.1109/CAMAN.2011.5778816
Soofi, A. A., Khan, M. I., Talib, R., & Sarwar, U. (2014). Security Issues In Saas Delivery Model of Cloud Computing. International Journal of Computer Science And Mobile Computing, 3(3), 15-21.
Syah, D. H., Muda, I., Lumbanraja, P., & Kholis, A. (2023). The Role of Cloud Computing on Accounting Information System Quality: A Study in Hotel Industry. TEM Journal, 12(3), 1890-1901. Doi: 10.18421/TEM123-72
Tanti, A., & Buhalis, D. (2017). The influences and consequences of being digitally connected and/or disconnected to travellers. Information Technology & Tourism, 17, 121-141. Doi: 10.1007/s40558-017-0081-8
Tekin, Z. (2019). Otel İşletmelerindeki Web/Bulut Tabanlı Teknolojilere Dayalı Yönetim Sistemleri ve İşletme Başarısı İlişkisi, Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(11), 130-137.
Tiru, M., Kuusik, A., Lamp, M_L. & Ahas, R. (2010) LBS in marketing and tourism management: measuring destination loyalty with mobile positioning data, Journal of Location Based Services, 4(2), 120-140. Doi: 10.1080/17489725.2010.508752
Topsakal, Y. (2018). Akıllı Turizm Kapsamında Engelli Dostu Mobil Hizmetler: Türkiye 4.0 İçin Öneriler. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 1(1), 1-13.
Topsakal, Y. (2023) , Technology In The Tourısm Industry: Paradoxes and Solutıons, Amazon Kindle Direct Publishing
Topsakal, Y., Bahar, M., & Yüzbaşıoğlu, N. (2020). Gelişen Teknoloji Değişen Turizm: Endüstri 4.0 Çağında Otelcilik Sektöründe Dijitalleşme. Küçüktopuzlu, K. F. & Aslan T. (Ed.), Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Dijitalleşme içinde (ss. 57-71). Konya: Eğitim Yayınevi
Topsakal, Y., Yüzbaşıoğlu, N. & Çuhadar, M. (2018). Endüstri devrimleri ve turizm: Türkiye turizm 4.0 swot analizi ve geçiş süreci önerileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(Endüstri 4.0 ve Örgütsel Değişim Özel Sayısı), 1623-1638.
Tsipko, V., Shcherbakova, N., Ivanchuk, S., Tyshchenko, S., Chernyshova, T. & Sakovska, O., (2024). An Analysis of the Development, Current State, and Future Prospects of Mobile Communications for the Travel and Hospitality Industries. In AI in Business: Opportunities and Limitations: Volume 1 (pp. 391-401). Cham: Springer Nature Switzerland. Doi: 10.1007/978-3-031-48479-7_33
Wei, W. (2019). Research progress on virtual reality (VR) and augmented reality (AR) in tourism and hospitality: A critical review of publications from 2000 to 2018. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 10(4), 539-570. Doi: 10.1108/JHTT-04-2018-0030
Wulf, F., Lindner, T., Strahringer, S., & Westner, M. (2021). IaaS, PaaS, or SaaS? The why of cloud computing delivery model selection: Vignettes on the post-adoption of cloud computing. In Proceedings of the 54th Hawaii International Conference on System Sciences, 2021, Honolulu, 6285-6294.
Xiang, Z., Magnini, V. P., & Fesenmaier, D. R. (2015). Information technology and consumer behavior in travel and tourism: Insights from travel planning using the internet. Journal of retailing and consumer services, 22, 244-249. Doi: 10.1016/j.jretconser.2014.08.005
Yayla, E. & Aydın, Ş. (2021). Akıllı destinasyon uygulamaları: Kavramsal bir değerlendirme, Journal of Tourism Research Institute, 2 (2), 141-150.
Yıldırım, Y. & Okatan, D. (2023), Otel İşletmelerinde Kullanılan Endüstri 4.0 Uygulamalarının Müşterilerin Hizmet Kalitesi Algılamalarına Etkisi, İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (INIJOSS), 12(1), 73-92. Doi: 10.54282/inijoss.1275753
Zeadally, S., Siddiqui, F. & Baig, Z. (2019). 25 years of bluetooth technology. Future Internet, 11(194). 2-24. Doi: 10.3390/fi11090194
Zengin, B. & Bayhan, M. (2023), Turizm Endüstrisinde Akıllı Teknoloji Uygulamalarının Faydalarına Yönelik Algıların Değerlendirilmesi: Sakarya Örneği. Journal of Travel & Hospitality Management/Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 20(3). 427-442. Doi: 10.24010/soid.1190552
Zhao, X., Lu, X., Liu, Y., Lin, J., & An, J. (2018). Tourist Movement Patterns Understanding From The Perspective Of Travel Party Size Using Mobile Tracking Data: A Case Study Of Xi'an, China. Tourism Management, 69, 368-383. Doi: 10.1016/j.tourman.2018.06.026
Zhu, J. (2010), Cloud Computing Technologies and Applications, İçinde Furht, B. & Escalante, A. (Editör), Handbook of Cloud Computing, (s.21-45). Doi: 10.1007/978-1-4419-6524-0_2, FL-USA, Springer
Zissis, D. & Lekkas, D., (2012). Addressing cloud computing security issues, Future Generation Computer Systems, 28, 583-592. Doi: 0.1016/j.future.2010.12.006
Referanslar
Ağraş, S., Yıldız, A., & Aktürk, E. (2020). Akıllı turizmin Türkiye’de uygulanabilirliği: İstanbul örneği. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(21), 207-231.
Ahmed, O. M., Haji, L. M., Shukur, L.M., Zebari, R. R., Abas, S.M., Sadeeq, M. A. M. (2020), Comparison Among Cloud Technologies and Cloud Performance , Journal Of Applıed Scıence And Technology Trends, 1(2), 40-47, Doi: 10.38094/jastt1219
Aksoğan, M. (2021). Uluslararası Turizmde Akıllı Teknolojiler ve Uygulamaları, Hulusi Binbaşıoğlu (Ed.), Farklı Perspektifleriyle Uluslararası Turizm içinde (ss, 131-148). Ankara: Detay Yayıncılık
Alshaer, H. (2015), An Overview of Network Virtualization and Cloud Network as a Service, International Journal of Network Management, 25, 1-30. Doi: 10.1002/nem.188
Aydınbaş, G. (2023). Akıllı turizm (turizm 4.0) teknolojileri üzerine iktisadi bir yaklaşım: Türkiye örneği. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6(1), 26-44. Doi: 10.58636/jtis.1244836
Aykın, S. M. (2023). Lyon Kenti’nin Avrupa Akıllı Turizm Başkenti Parametreleri Üzerinden Değerlendirilmesi. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6(3), 234-241. Doi: 10.58636/jtis.1393638
Başar, A., & Yıldırım, H. M. (2023). Turist Rehberlerinin Bakış Açısından Akıllı Turizm Uygulamalarının Değerlendirilmesi: Çanakkale Rehberler Odası Örneği, Turist Rehberliği Nitel Araştırmalar Dergisi, 4(1): 14-35
Başar, R. (2023), Dijital Dönüşümde Güncel Yaklaşımlar: Türkiye ve Dünya Örnekleri, Çevik Tekin, İ. (Ed.), Yönetim Bilişim Sistemleri: İşletmelerde Dijital Dönüşüm Yönetimi içinde (s.125-162), Gaziantep: Özgür Yayınları
Bokhari, M. U., Shallal, Q. M., & Tamandani, Y. K. (2016, March). Cloud Computing Service Models: A Comparative Study. 2016 3rd International Conference on Computing for Sustainable Global Development (INDIACom), 890-895.
Buhalis, D., & Leung, R. (2018). Smart hospitality—Interconnectivity and interoperability towards an ecosystem. International Journal of Hospitality Management, 71, 41-50. Doi: 10.1016/j.ijhm.2017.11.011
Car, T., Stifanich, L. P., & Šimunić, M. (2019). Internet Of Things (İot) İn Tourism And Hospitality: Opportunities And Challenges. Tourism in South East Europe, 5(3), 163-175. Doi: 10.20867/tosee.05.42
Cisco, (2024), Annual Internet Report 2018-2023, (21.07.2024 tarihinde https://www.cisco.com/c/en/us/solutions/collateral/executive-perspectives/annual-internet-report/white-paper-c11-741490.html
CloudKinetics, (2024), Cloud Computing in Hospitality Industry, (21.07.2024 tarihinde, https://www.cloud-kinetics.com/blog/cloud-computing-in-the-hospitality-industry/ )
CyberMag, (2018), Bulut Bilişimin Turizm Sektörüne 5 Faydası, (21.07.2024 tarihinde https://www.cybermagonline.com/bulut-bilisimin-turizm-sektorune-5-faydasi)
Çark, Ö., & Akyürek, S. (2021). Bulut Bilişim Teknolojisinin İşletmeler Açısından Önemi Ve Turizm Sektörü Açısından Değerlendirilmesi. European Journal of Managerial Research (EUJMR), 5(8), 72-91.
Çelik, K. (2021a), Bulut Bilişim Teknolojileri, Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(24), 436-450. Doi: 10.47129/bartiniibf.1019898
Çelik, K. (2021b), Bulut Bilişimde Temel Konular, USOBED Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 5(2): 236-250. Doi: 10.46452/baksoder.1018982
Danado, J., Dias, E., Romão, T., Correia, N., Trabuco, A., Santos, C., Serpa, J., Costa, M. and Câmara,A. (2005), “Mobile environmental visualization”, The Cartographic Journal, 42(1), 61-68. Doi: 10.1179/000870405X57293
DEMİR, Ç. (2021). Artificial Intelligence Technologies and Smart Hotel Practiceses at Hospitality Organizations Business Processes: Advantages and Disadvantages. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 9(1), 203-219. Doi: 10.21325/jotags.2021.785
Demirezen, B. (2019). Artırılmış Gerçeklik Vv Sanal Gerçeklik Teknolojisinin Turizm Sektöründe Kullanılabilirliği Üzerine Bir Literatür Taraması. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-26.
Derévianckine, G. H., Guitton, A., Iova, O., Ning, B., & Valois, F. (2023). "Opportunities and Challenges of LoRa 2.4 GHz," in IEEE Communications Magazine, 61(10), 164-170, Doi: 10.1109/MCOM.010.2200566.
Diaby, T., & Rad, B. B. (2017). Cloud Computing: A Review Of The Concepts and Deployment Models. International Journal of Information Technology and Computer Science, 9(6), 50-58. Doi: 10.5815/ijitcs.2017.06.07
Dülgaroğlu, O. (2021). Turizmde dijitalleşme: Akıllı turizm uygulamaları, dijital turizm ve turizm 4.0. Turizm ve İşletmecilik Dergisi, 2(1), 1-15. Doi: 10.29329/jtm.2021.421.1
El-Maghrabi, H. M. (2022). A standard ray tracing technique for predicting signal strength of wireless sensor network in smart building. Progress In Electromagnetics Research Letters, 105, 79-84. Doi:10.2528/pierl22052504
Erkmen, B., & Güler, E. G. (2020). Turizm ve dijitalleşme:‘Haskovo-Edirne kültürel ve tarihi destinasyonlar projesi’örneği. Tourism and Recreation, 2(Ek 1), 111-118.
ESDS, (2024). How hospitality industry can relish over cloud computing technology, (21.07.2024 tarihinde, https://www.esds.co.in/blog/how-hospitality-industry-can-relish-over-cloud-computing-technology/#:~:text=Cloud%20computing%20software%20basically%20allows,computer%20and%20a%20web%20browser)
Farouk, M. M., Pang, W. L., Chung, G. C., & Roslee, M. (2023). Critical review on machine learning in 5g mobile networks. International Journal of Intelligent Systems and Applications in Engineering, 11(8S), 362-367.
Gibson, J., Rondeau, R., Eveleigh, D., & Tan, Q. (2012, November). Benefits and Challenges of Three Cloud Computing Service Models. Fourth International Conference on Computational Aspects of Social Networks (CASoN, 198-205. Doi: 10.1109/CASoN.2012.6412402
Gorelik, E. (2013). Cloud Computing Models (Doctoral dissertation, Massachusetts Institute of Technology).
Guo, Y., Liu, H., & Chai, Y. (2014). The embedding convergence of smart cities and tourism internet of things in China: An advance perspective. Advances in Hospitality and Tourism Research (AHTR), 2(1), 54-69.
Guo, Y., Zhang, S., & Xiao, D. (2012, August). Overview of wi-fi technology. In 2012 International Conference on Computer Application and System Modeling (pp. 1293-1296). Atlantis Press.
Haibi, A., Oufaska, K., El Yassini, K., Boulmalf, M., & Bouya, M. (2022). Systematic Mapping Study on RFID Technology. IEEE Access, 10, 6363-6380.Doi: 10.1109/ACCESS.2022.3140475
Hui, Z., & Mohammadi, A. (2024). The Role of Cloud Computing Adoption and Firm Performance Using SMEs Technological and Environmental Contexts in Hospitality Industry of Henan, China. South Asian Journal of Social Sciences and Humanities, 5(3), 196-220. Doi: 10.48165/sajssh.2024.5311
Jackson, L. A. (2009). Biometric technology: The future of identity assurance and authentication in the lodging industry. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 21(7), 892-905. Doi: 10.1108/09596110910985340
Jasrotıa, A., & Gangotıa, A. (2018). Smart cities to smart tourism destinations: A review paper. Journal of tourism intelligence and smartness, 1(1), 47-56.
Kang, B., Brewer, K. P., & Bai, B. (2007). Biometrics for hospitality and tourism: a new wave of information technology. Hospitality Review, 25(1), 1-9
Kavzoğlu, T. & Şahin, E. K. (2012), Bulut Bilişim Teknolojisi ve Bulut CBS Uygulamaları, IV. Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu (UZAL-CBS 2012), 16-19 Ekim 2012, Zonguldak, Erişim linki: http://uzalcbs.org/wp-content/uploads/2016/11/2012_047.pdf
Kim, J., Yoon, S. & Zemke, D. M. V. (2017). Factors affecting customers’ intention to use of location-based services (LBS) in the lodging industry. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 8(3), 337-356. Doi: 10.1108/JHTT-03-2017-0023
Kontogianni, A., & Alepis, E. (2019, September). Moments Of Interest: A Novel Cloud-Based Crowdsourcing Application Enhancing Smart Tourism Recommendations. In 2019 11th Computer Science and Electronic Engineering (CEEC) (pp. 144-149). IEEE. Doi: 10.1109/CEEC47804.2019.8974337
Kulkarnı, G., Jadhav, M.,Bhuse, A., Bankar, H. & Sushma, A. (2013), Communication as a Service Cloud, International Journal of Computer Networking, Wireless and Mobile Communications (IJCNWMC), 3(1), 149-156.
Lichtenstein, D.R., Netemeyer, R.G. & Burton, S. (1990), Distinguishing coupon proneness from value consciousness: an acquisition-transaction utility theory perspective, Journal of Marketing, 54(3), 54-67. Doi: 10.1177/002224299005400305
Liebana-Cabanillas, F., Carvajal-Trujillo, E., Villarejo-Ramos, Á. F., & Higueras-Castillo, E. (2020). Antecedents of the intention to use NFC mobile applications in tourism. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 11(2), 369-383. Doi: 10.1108/JHTT-03-2019-0048
Malik, M. I., Wani S. H. & Rashid A. (2018), Cloud Computing-Technologies, International Journal of Advanced Research in Computer Science, 9(2), 379-384. Doi: 10.26483/ijarcs.v9i2.5760
Mansour, R. M., Rana, M. E., & Al-Maatouk, Q. (2020). A Theoretical Framework For Implementation of Cloud Computing In Malaysian Hospitality Industry. International Journal, 9(2), 2277-2286. Doi: 10.30534/ijatcse/2020/223922020
Maraşlı, F. & Çıbuk, M. (2015). RFID teknolojisi ve kullanım alanları. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(2). 249-275. Doi: 10.17798/beufen.19847
Meo, M. S., Kanwal, S., Ali, S., Karim, M. Z. A., & Kamboh, A. Z. (2022). The future and challenges of applying innovative technologies in the tourism and hospitality industry in Asia. In Handbook of Technology Application in Tourism in Asia (pp. 1287-1298). Singapore: Springer Nature Singapore.
Mills, J. E., Meyers, M., & Byun, S. (2010). Embracing broadscale applications of biometric technologies in hospitality and tourism: is the business ready?. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 1(3), 245-256. Doi: 10.1108/17579881011078377
Mustari, N., Karabulut, M. A., Shah, A. S., & Türeli, U. (2023). 1G'den 6G'ye hücresel evrim üzerine kapsamlı bir derleme. Politeknik Dergisi, 1-1. Doi: 10.2339/politeknik.1263687
Navio-Marco, J., Ruiz-Gómez, L. M., & Sevilla-Sevilla, C. (2018a). Progress in wireless technologies in hospitality and tourism. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 10(4), 587-599. Doi: 10.1108/JHTT-07-2018-0061
Navio-Marco, J., Ruiz-Gómez, L. M., & Sevilla-Sevilla, C. (2018b). Progress in information technology and tourism management: 30 years on and 20 years after the internet-Revisiting Buhalis & Law's landmark study about eTourism. Tourism management, 69, 460-470. Doi: 10.1016/j.tourman.2018.06.002
Nayyar, A., Mahapatra, B., Le, D., & Suseendran, G. (2018). Virtual Reality (VR) & Augmented Reality (AR) technologies for tourism and hospitality industry, International Journal of Engineering & Technology, 7(2.21), 156-160. Doi: 10.14419/ijet.v7i2.21.11858
Olsson, M., Cavdar, C., Frenger, P., Tombaz, S., Sabella, D., & Jantti, R. (2013, October). 5GrEEn: Towards Green 5G mobile networks. In 2013 IEEE 9th international conference on wireless and mobile computing, networking and communications (WiMob). 212-216. IEEE.
Pedrana M. (2014). Location-Based Services And Tourism: Possible İmplications For Destination, Current Issues in Tourism, 17(9), 753-762. Doi: 10.1080/13683500.2013.868411
Qadir, J., Ahmed, N., Yousaf, F. Z., & Taqweem, A. (2016), Network As A Service: The New Vista Of Opportunities, IEEE Potentials, June,:1-6. Doi: 10.48550/arXiv.1606.03060
Savu, L. (2011, May). Cloud computing: Deployment Models, Delivery Models, Risks And Research Challenges. In 2011 International Conference on Computer and Management (CAMAN) (pp. 1-4). IEEE. Doi: 10.1109/CAMAN.2011.5778816
Soofi, A. A., Khan, M. I., Talib, R., & Sarwar, U. (2014). Security Issues In Saas Delivery Model of Cloud Computing. International Journal of Computer Science And Mobile Computing, 3(3), 15-21.
Syah, D. H., Muda, I., Lumbanraja, P., & Kholis, A. (2023). The Role of Cloud Computing on Accounting Information System Quality: A Study in Hotel Industry. TEM Journal, 12(3), 1890-1901. Doi: 10.18421/TEM123-72
Tanti, A., & Buhalis, D. (2017). The influences and consequences of being digitally connected and/or disconnected to travellers. Information Technology & Tourism, 17, 121-141. Doi: 10.1007/s40558-017-0081-8
Tekin, Z. (2019). Otel İşletmelerindeki Web/Bulut Tabanlı Teknolojilere Dayalı Yönetim Sistemleri ve İşletme Başarısı İlişkisi, Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(11), 130-137.
Tiru, M., Kuusik, A., Lamp, M_L. & Ahas, R. (2010) LBS in marketing and tourism management: measuring destination loyalty with mobile positioning data, Journal of Location Based Services, 4(2), 120-140. Doi: 10.1080/17489725.2010.508752
Topsakal, Y. (2018). Akıllı Turizm Kapsamında Engelli Dostu Mobil Hizmetler: Türkiye 4.0 İçin Öneriler. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 1(1), 1-13.
Topsakal, Y. (2023) , Technology In The Tourısm Industry: Paradoxes and Solutıons, Amazon Kindle Direct Publishing
Topsakal, Y., Bahar, M., & Yüzbaşıoğlu, N. (2020). Gelişen Teknoloji Değişen Turizm: Endüstri 4.0 Çağında Otelcilik Sektöründe Dijitalleşme. Küçüktopuzlu, K. F. & Aslan T. (Ed.), Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Dijitalleşme içinde (ss. 57-71). Konya: Eğitim Yayınevi
Topsakal, Y., Yüzbaşıoğlu, N. & Çuhadar, M. (2018). Endüstri devrimleri ve turizm: Türkiye turizm 4.0 swot analizi ve geçiş süreci önerileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(Endüstri 4.0 ve Örgütsel Değişim Özel Sayısı), 1623-1638.
Tsipko, V., Shcherbakova, N., Ivanchuk, S., Tyshchenko, S., Chernyshova, T. & Sakovska, O., (2024). An Analysis of the Development, Current State, and Future Prospects of Mobile Communications for the Travel and Hospitality Industries. In AI in Business: Opportunities and Limitations: Volume 1 (pp. 391-401). Cham: Springer Nature Switzerland. Doi: 10.1007/978-3-031-48479-7_33
Wei, W. (2019). Research progress on virtual reality (VR) and augmented reality (AR) in tourism and hospitality: A critical review of publications from 2000 to 2018. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 10(4), 539-570. Doi: 10.1108/JHTT-04-2018-0030
Wulf, F., Lindner, T., Strahringer, S., & Westner, M. (2021). IaaS, PaaS, or SaaS? The why of cloud computing delivery model selection: Vignettes on the post-adoption of cloud computing. In Proceedings of the 54th Hawaii International Conference on System Sciences, 2021, Honolulu, 6285-6294.
Xiang, Z., Magnini, V. P., & Fesenmaier, D. R. (2015). Information technology and consumer behavior in travel and tourism: Insights from travel planning using the internet. Journal of retailing and consumer services, 22, 244-249. Doi: 10.1016/j.jretconser.2014.08.005
Yayla, E. & Aydın, Ş. (2021). Akıllı destinasyon uygulamaları: Kavramsal bir değerlendirme, Journal of Tourism Research Institute, 2 (2), 141-150.
Yıldırım, Y. & Okatan, D. (2023), Otel İşletmelerinde Kullanılan Endüstri 4.0 Uygulamalarının Müşterilerin Hizmet Kalitesi Algılamalarına Etkisi, İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (INIJOSS), 12(1), 73-92. Doi: 10.54282/inijoss.1275753
Zeadally, S., Siddiqui, F. & Baig, Z. (2019). 25 years of bluetooth technology. Future Internet, 11(194). 2-24. Doi: 10.3390/fi11090194
Zengin, B. & Bayhan, M. (2023), Turizm Endüstrisinde Akıllı Teknoloji Uygulamalarının Faydalarına Yönelik Algıların Değerlendirilmesi: Sakarya Örneği. Journal of Travel & Hospitality Management/Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 20(3). 427-442. Doi: 10.24010/soid.1190552
Zhao, X., Lu, X., Liu, Y., Lin, J., & An, J. (2018). Tourist Movement Patterns Understanding From The Perspective Of Travel Party Size Using Mobile Tracking Data: A Case Study Of Xi'an, China. Tourism Management, 69, 368-383. Doi: 10.1016/j.tourman.2018.06.026
Zhu, J. (2010), Cloud Computing Technologies and Applications, İçinde Furht, B. & Escalante, A. (Editör), Handbook of Cloud Computing, (s.21-45). Doi: 10.1007/978-1-4419-6524-0_2, FL-USA, Springer
Zissis, D. & Lekkas, D., (2012). Addressing cloud computing security issues, Future Generation Computer Systems, 28, 583-592. Doi: 0.1016/j.future.2010.12.006
