Afetlerde Arama Kurtarma Gönüllülüğü: Saha Deneyimleri
Özet
Afetler, toplumlar için büyük yıkımlara ve geniş çaplı sosyal, ekonomik ve çevresel kayıplara neden olan olaylardır. Afet yönetim sisteminin etkin bir şekilde işleyebilmesi için, yerel halktan resmî kurumlar ile özel kurum ve kuruluşlara kadar tüm aktörlerin entegre edilmesi gerekmektedir. Afetlerin çok boyutlu yapısı, bu yönetim sisteminin çok yönlü, kapsamlı ve çok aktörlü bir yönetişim modeliyle organize edilmesini zorunlu kılar. Bu bağlamda, afetlerde gönüllülük olgusu, afet yönetiminin ayrılmaz bir parçası olarak önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, afetlerde gönüllülük olgusunu, arama kurtarma özelinde sahada görev almış bireylerin deneyimlerinden yola çıkarak ele almaktır. Teorik bilgiler ile saha deneyimlerinin kesişim noktalarını inceleyerek, gönüllü olmayı düşünen veya halihazırda gönüllülüğü sürdüren bireyler için rehber niteliğinde bir kaynak sunmak hedeflenmektedir. Bu kapsamda değerlendirilen arama kurtarma gönüllülüğü, yazarların uzun süreli ve çoklu operasyonel saha tecrübeleri ile bir araya getirilmiş kümülatif kişisel deneyimlere ve literatür bilgisine dayanmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre, arama kurtarma gönüllülüğünü desteklemek için çeşitli programlar düzenlenmeli ve gönüllülerin çalıştıkları kurumlardan esnek izin alabilmeleri sağlanmalıdır. Uzun süreli operasyonlarda personel sürekliliği sorunlarını aşmak için gönüllülerin profesyonel ve kişisel gelişimlerine yönelik sürekli eğitimler sunulmalı ve motivasyonlarını artıracak politikalar geliştirilmelidir. Bu yaklaşımlar, arama kurtarma faaliyetlerinde sürdürülebilirliği artırarak, operasyonlar sırasında karşılaşılan zorlukları en aza indirecektir.
Referanslar
AFAD (2022). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. Afet ve Acil Durum Eğitimleri Akreditasyon Kılavuzu. T.C. İçişleri Bakanlığı website: https://www.afad.gov.tr/
AFAD (2023). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. Kentsel Arama ve Kurtarma Akreditasyon Sistemi (KAVKAS) ve INSARAG Tanımlı Ulusal Akreditasyon Sistemi (IRNAP/ITUAS) Klavuzu.
Boztilki, M. ve Barış, İ. (2024). A Research on The Experiences of Disaster Volunteers on 2023 Kahramanmaras Earthquakes. Amme Idaresi Dergisi, 57(2), 155–178.
Breen, K., Meyer, M. A., Becker, S., Purdum, J. C. ve Nolan, S. (2024). Volunteer motivations in civilian volunteer search and rescue organizations. International Journal of Disaster Risk Reduction, 111(4), 104688. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2024.104688
Çelebi, İ. ve Gökkaya, E. (2023). Prevalence of Anxiety and Depression and Associated Factors among Firefighters: A Cross-Sectional Study in Turkey. Rwanda Medical Journal, 80(3), 53–61. https://doi.org/10.4314/rmj.v80i3.1
Demirbilek, Ö. ve Öztürk, S. (2023). Understanding University Students WHO Do not Want to Volunteer in Disasters: A Qualitative Study from Türkiye. International Journal of Disaster Risk Reduction, 96, 103994. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2023.103994
Johnson, L. (2004). An introduction to mountain search and rescue. Emergency Medicine Clinics of North America, 22(2), 511-24, x. https://doi.org/10.1016/j.emc.2004.01.010
Kesgin, B. (2016). Türkiye’de Gönüllülük Çalışmaları Üzerine Bir Değerlendirme. MSGSÜ Sosyal Bilimler. (13), 119–131.
Kılıç Özkaynar, G. (2023). Afet Döneminde Yönetim Fonksiyonlarının Uygulanma Sürecine Yönelik Bir Araştırma: Kahramanmaraş Depremi Özelinde Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Örneği. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 5(2), 105-127. https://doi.org/10.46464/tdad.1282726
Köçer, M. S. ve Aslan, R. (2023). Gönüllü Arama Kurtarma Ekiplerinin Orman Yangınlarındaki Tahliye Deneyimleri: 2021 Akdeniz Orman Yangınları. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 829–851. https://doi.org/10.35341/afet.1236021
Özkan, O. ve Uzun, A. (2024). Sivil Toplum Kuruluşlarının Afet Yönetimindeki İkametlerini Sorgulamak: Balıkesir İli Örneği. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(46), 267–312. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1326498
Polat, T. (2024). Kahramanmaraş Merkezli Depremlerin Arama Kurtarma Teknisyenleri Tarafından Değerlendirilmesi. Afet ve Risk Dergisi, 7(2), 329–340. https://doi.org/10.35341/afet.1287897
T.C. İçişleri Bakanlığı (2023). Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü. AFAD Akreditasyon Çalışmaları. 15 09 2024 tarihinde https://www.siviltoplum.gov.tr/karaman/afad-akreditasyon-calismalari adresinden erişildi.
TDF (2022). Türkiye Dağcılık Federasyonu Eğitim Yönergesi. Türkiye Dağcılık Federasyonu website: https://tdf.tr/mevzuat/
Twigg, J. ve Mosel, I. (2017). Emergent groups and spontaneous volunteers in urban disaster response. Environment and Urbanization, 29(2), 443–458. https://doi.org/10.1177/0956247817721413
Whittaker, J., McLennan, B. ve Handmer, J. (2015). A review of informal volunteerism in emergencies and disasters: Definition, opportunities and challenges. 2212-4209, 13, 358–368. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2015.07.010
Yılmaz, G. ve Demiröz Yıldırım, S. (2020). Afetlerde Kentsel Arama ve Kurtarmada Kullanılan Yöntemler ve Güncel Yaklaşımların Değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 6(1), 196–208. https://doi.org/10.21324/dacd.533639
Yükseler, M., Yazgan, J. ve Tenikler, G. (2023). Anlık Gönüllülük Olgusunun Türkiye'deki Afet ve Acil Durum Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1311962
Referanslar
AFAD (2022). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. Afet ve Acil Durum Eğitimleri Akreditasyon Kılavuzu. T.C. İçişleri Bakanlığı website: https://www.afad.gov.tr/
AFAD (2023). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. Kentsel Arama ve Kurtarma Akreditasyon Sistemi (KAVKAS) ve INSARAG Tanımlı Ulusal Akreditasyon Sistemi (IRNAP/ITUAS) Klavuzu.
Boztilki, M. ve Barış, İ. (2024). A Research on The Experiences of Disaster Volunteers on 2023 Kahramanmaras Earthquakes. Amme Idaresi Dergisi, 57(2), 155–178.
Breen, K., Meyer, M. A., Becker, S., Purdum, J. C. ve Nolan, S. (2024). Volunteer motivations in civilian volunteer search and rescue organizations. International Journal of Disaster Risk Reduction, 111(4), 104688. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2024.104688
Çelebi, İ. ve Gökkaya, E. (2023). Prevalence of Anxiety and Depression and Associated Factors among Firefighters: A Cross-Sectional Study in Turkey. Rwanda Medical Journal, 80(3), 53–61. https://doi.org/10.4314/rmj.v80i3.1
Demirbilek, Ö. ve Öztürk, S. (2023). Understanding University Students WHO Do not Want to Volunteer in Disasters: A Qualitative Study from Türkiye. International Journal of Disaster Risk Reduction, 96, 103994. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2023.103994
Johnson, L. (2004). An introduction to mountain search and rescue. Emergency Medicine Clinics of North America, 22(2), 511-24, x. https://doi.org/10.1016/j.emc.2004.01.010
Kesgin, B. (2016). Türkiye’de Gönüllülük Çalışmaları Üzerine Bir Değerlendirme. MSGSÜ Sosyal Bilimler. (13), 119–131.
Kılıç Özkaynar, G. (2023). Afet Döneminde Yönetim Fonksiyonlarının Uygulanma Sürecine Yönelik Bir Araştırma: Kahramanmaraş Depremi Özelinde Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Örneği. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 5(2), 105-127. https://doi.org/10.46464/tdad.1282726
Köçer, M. S. ve Aslan, R. (2023). Gönüllü Arama Kurtarma Ekiplerinin Orman Yangınlarındaki Tahliye Deneyimleri: 2021 Akdeniz Orman Yangınları. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 829–851. https://doi.org/10.35341/afet.1236021
Özkan, O. ve Uzun, A. (2024). Sivil Toplum Kuruluşlarının Afet Yönetimindeki İkametlerini Sorgulamak: Balıkesir İli Örneği. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(46), 267–312. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1326498
Polat, T. (2024). Kahramanmaraş Merkezli Depremlerin Arama Kurtarma Teknisyenleri Tarafından Değerlendirilmesi. Afet ve Risk Dergisi, 7(2), 329–340. https://doi.org/10.35341/afet.1287897
T.C. İçişleri Bakanlığı (2023). Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü. AFAD Akreditasyon Çalışmaları. 15 09 2024 tarihinde https://www.siviltoplum.gov.tr/karaman/afad-akreditasyon-calismalari adresinden erişildi.
TDF (2022). Türkiye Dağcılık Federasyonu Eğitim Yönergesi. Türkiye Dağcılık Federasyonu website: https://tdf.tr/mevzuat/
Twigg, J. ve Mosel, I. (2017). Emergent groups and spontaneous volunteers in urban disaster response. Environment and Urbanization, 29(2), 443–458. https://doi.org/10.1177/0956247817721413
Whittaker, J., McLennan, B. ve Handmer, J. (2015). A review of informal volunteerism in emergencies and disasters: Definition, opportunities and challenges. 2212-4209, 13, 358–368. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2015.07.010
Yılmaz, G. ve Demiröz Yıldırım, S. (2020). Afetlerde Kentsel Arama ve Kurtarmada Kullanılan Yöntemler ve Güncel Yaklaşımların Değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 6(1), 196–208. https://doi.org/10.21324/dacd.533639
Yükseler, M., Yazgan, J. ve Tenikler, G. (2023). Anlık Gönüllülük Olgusunun Türkiye'deki Afet ve Acil Durum Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1311962
