Çocuk İşçilerin Sağlığının Korunmasında Halk Sağlığı Hemşireliği Yaklaşımı
Özet
Çocuk işçiliği, çocuğun çocukluğunu yaşamasına engel olan, çocuğu eğitim hakkından mahrum bırakan, fiziksel ve zihinsel gelişimini olumsuz etkileyen temel bir çocuk hakkı ihlalidir. Günümüz dünyasında çocuk sömürüsü ve istismarının önemli kaynağı olan çocuk işçiliği, sadece çocuk ve ailesinin refahını değil toplum sağlığını ve toplumsal kalkınmayı da etkilemektedir. Sürdürülebilir kalkınma için belirlenen küresel amaçlar da çocuk işçiliğinin tüm biçimlerinin 2025 yılına kadar sona erdirilmesi hedeflenmesine karşın güncel istatistikler çocuk işçiliğinin varlığını koruduğunu ve verilen taahhüdün çok gerisinde kalındığını göstermektedir. Hedeflenen amaçlara ulaşmak için çocuk işçiliğine ilişkin farkındalık ve mücadele çalışmalarının multidisipliner bir anlayışla yürütülmesi gerekmekte ve birey, aile ve toplumun sağlığının korunması ve geliştirilmesi amacıyla insanın olduğu her yerde hemşirelik hizmeti sunan halk sağlığı hemşirelerine önemli roller düşmektedir. Halk sağlığı hemşireleri içinde bulundukları özel alanların gereklerini yerine getirerek; bakım verici, eğitici, savunucu, karar verici, danışman, iletişimci ve eş güdüm sağlayıcı rolleriyle çocuk işçiliğiyle mücadelede yer alırlar.
Referanslar
ILO. What is Child Labour 2020. (26.03.2024 tarihinde https://www.ilo.org/ankara/areas-of-work/child-labour/lang--tr/index.htm adresinden ulaşılmıştır).
İş Kanunu (2003).T.C. Resmi Gazete, 25134. Sayı: 4857.
ILO ve UNICEF. The Role of Social Protection in the Elimination of Child Labour Evidence Review and Policy Implications 2022. 26.03.2024 tarihinde https://www.ilo.org/publications/role-social-protection-elimination-child-labour-evidence-review-and-policy adresinden ulaşılmıştır).
TÜİK. İstatistiklerle Çocuk 2020. (20.02.2024 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Cocuk-2020-37228 adresinden ulaşılmıştır).
Ibrahim A, Abdalla SM, Jafer M, et al. Child labor and health: A systematic literature review of the impacts of child labor on child’s health in low-and middle-income countries. Journal of Public Health; 2019; 41(1): 18-26. doi: 10.1093/pubmed/fdy018
Owoyomi, AV. Social and health consequences of child labour: Implications for sustainable national development in Nigeria. Bangladesh e-Journal of Sociology. Volume;2020; 17 (1):133-217.
Cummings PM. Child labor and household composition: Determinants of child labor in Mexico. Asian Journal of Latin American Studies; 2016; 29(3): 29-54.
Tang C, Zhao L, Zhao Z. Child labor in China. China Economic Review;2018; 51, 149-166.
Aydın D, Şahin, N, Akay B. Göç olayının çocuk sağlığı üzerine etkileri. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi; 2017;7(1): 8-14. doi:10.5222/buchd.2017.008
Ramchand R, Elliott MN, Mrug S, Grunbaum JA, Windle M, Chandra A, Schuster MA. et al. Substance use and delinquency among fifth graders who have jobs. American Journal Of Preventive Medicine; 2009; 36(4):297-303.
Shukla N. Child labourers and substance addiction. International Journal of Home Science; 2022; 8(1): 255-257.
Quattri M, Watkins K. Child labour and education–A survey of slum settlements in Dhaka (Bangladesh). World Development Perspectives;2019; (13): 50-66.
Çöpoğlu M. Bir kısır döngü: Dünyada ve Türkiye’de çocuk işçiliği ve işsizlik. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi; 2018; 6(5): 671-685.
Roggero P, Mangiaterra V, Bustreo F, Rosati F. The health impact of child labor in developing countries: Evidence from cross-country data. American Journal of Public Health; 2007; 97 (2): 271-275. doi:10.2105/AJPH.2005.066829
Lee C, Orazem PF. (2010). Lifetime health consequences of child labor in Brazil. Akee, R.K.Q., Edmonds, E.V. and Tatsiramos, K. (Ed.) Child Labor and the Transition between School and Work (Research in Labor Economics, Vol. 31), Emerald Group Publishing Limited, Leeds, pp. 99-133.
Schwartz FW, Lee S, Darrah TH. A review of health ıssues related to child labor and violence within artisanal and small-scale mining. GeoHealth; 2021; 5 (2): 1-17. doi:https://doi.org/10.1029/2020GH000326
Schulte P A. Characterizing the burden of occupational injury and disease. Journal of Occupational and Environmental Medicine; 2005; 47(6): 607-622.
Chisholm D, Stanciole AE, Edejer TT, Evans DB. Economic impact of disease and injury: counting what matters. BMJ; 2010; 340(21):924. doi: 10.1136/bmj.c924
Fonkwo PN. Pricing infectious disease: The economic and health implications of infectious diseases. EMBO Reports; 2008; 9(1): 13-17.
Feizi M, Sadati SM, Asna-Ashary M. Child Labor and unemployment: a Tale of two associations in urban and rural areas in İran. Child Indicators Research; 2023; 16(3): 1297-1314.
Gupta MR. Trade sanctions, adult unemployment and the supply of child labour: A theoretical analysis. Development Policy Review; 2014; 20(3): 317-332.
Şimşek T, Barışık S, Ege T. Türkiye’de çocuk işçiliği ve ekonomik etkileri. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi; 2016; 17(2): 161-179.
Demirbağ B. Toplum/halk sağlığı hemşireliği. Ankara: Ankara Tıp Kitabevi; 2023
Hemşirelik yönetmeliği. Resmi gazete sayısı:27515;2010.
Erci B. Halk sağılığı hemşireliği. İstanbul: Anadolu Nobel Tıp Kitabevi;2020
Dağhan Ş. “Halk sağlığı hemşireliği felsefesiyle hemşire olmak” anlamı nedir? Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi; 2017; 10(2): 107-112.
Radfar A, Asgharzadeh SAA, Quesada F, Filip I. Challenges and perspectives of child labor. Industrial Psychiatry Journal; 2018; 27(1):17-20. doi: 10.4103/ipj.ipj_105_14
Soner G, Avcı İA. Savunmasız gruplar, risk yönetimi ve halk sağlığı hemşiresinin rolü. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi; 2019; 4(1): 14-22.
Geçkil E. Çocuklarda fiziksel istismar ve hemşirelik yaklaşımı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi; 2017;6(1):129-139.
Özsoy SA, Koca B. Dünyada halk sağlığı hemşireliği. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi;2015; 31(3): 108-118.
Keskin AD. Birinci basamak sağlık kurumlarında gelişimsel tarama: Geleceğe yapılan bir yatırım mı? Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi; 2021; 30(2): 126-135.
İçel S, Özkan B, Aydoğan A. Toplum ruh sağlığı merkezlerinde hemşirenin rolü. Ankara Medical Journal; 2016; 16(2): 208-214. doi: 10.17098/amj.62478
Yeşiltepe A, Karadağ G. Meslek hastalığının boyutları ve meslek hastalıklarından korunmada iş sağlığı hemşiresinin rolleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi;2019; 12(4): 294-302.
Holmes BW, Sheetz A, Allison M, et al. Role of the school nurse in providing school health services. Pediatrics; 2016; 137(6): 2-8. doi:10.1542/peds.2016-0852
Wang LY, Vernon-Smiley M, Gapinski MA, Desisto M, Maughan E, Sheetz A. Cost-benefit study of school nursing services. JAMA Pediatrics; 2014;168(7): 642-648. doi:10.1001/jamapediatrics.2013.5441
Kolbe LJ. School health as a strategy to improve both public health and education. Annu. Rev. Public Health; 2019; 40: 443-463.
Gharaibeh M, Hoeman S. Health hazards and risks for abuse among child labor in Jordan. Journal of Pediatric Nursing; 2003; 18(2): 140-147.
Referanslar
ILO. What is Child Labour 2020. (26.03.2024 tarihinde https://www.ilo.org/ankara/areas-of-work/child-labour/lang--tr/index.htm adresinden ulaşılmıştır).
İş Kanunu (2003).T.C. Resmi Gazete, 25134. Sayı: 4857.
ILO ve UNICEF. The Role of Social Protection in the Elimination of Child Labour Evidence Review and Policy Implications 2022. 26.03.2024 tarihinde https://www.ilo.org/publications/role-social-protection-elimination-child-labour-evidence-review-and-policy adresinden ulaşılmıştır).
TÜİK. İstatistiklerle Çocuk 2020. (20.02.2024 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Cocuk-2020-37228 adresinden ulaşılmıştır).
Ibrahim A, Abdalla SM, Jafer M, et al. Child labor and health: A systematic literature review of the impacts of child labor on child’s health in low-and middle-income countries. Journal of Public Health; 2019; 41(1): 18-26. doi: 10.1093/pubmed/fdy018
Owoyomi, AV. Social and health consequences of child labour: Implications for sustainable national development in Nigeria. Bangladesh e-Journal of Sociology. Volume;2020; 17 (1):133-217.
Cummings PM. Child labor and household composition: Determinants of child labor in Mexico. Asian Journal of Latin American Studies; 2016; 29(3): 29-54.
Tang C, Zhao L, Zhao Z. Child labor in China. China Economic Review;2018; 51, 149-166.
Aydın D, Şahin, N, Akay B. Göç olayının çocuk sağlığı üzerine etkileri. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi; 2017;7(1): 8-14. doi:10.5222/buchd.2017.008
Ramchand R, Elliott MN, Mrug S, Grunbaum JA, Windle M, Chandra A, Schuster MA. et al. Substance use and delinquency among fifth graders who have jobs. American Journal Of Preventive Medicine; 2009; 36(4):297-303.
Shukla N. Child labourers and substance addiction. International Journal of Home Science; 2022; 8(1): 255-257.
Quattri M, Watkins K. Child labour and education–A survey of slum settlements in Dhaka (Bangladesh). World Development Perspectives;2019; (13): 50-66.
Çöpoğlu M. Bir kısır döngü: Dünyada ve Türkiye’de çocuk işçiliği ve işsizlik. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi; 2018; 6(5): 671-685.
Roggero P, Mangiaterra V, Bustreo F, Rosati F. The health impact of child labor in developing countries: Evidence from cross-country data. American Journal of Public Health; 2007; 97 (2): 271-275. doi:10.2105/AJPH.2005.066829
Lee C, Orazem PF. (2010). Lifetime health consequences of child labor in Brazil. Akee, R.K.Q., Edmonds, E.V. and Tatsiramos, K. (Ed.) Child Labor and the Transition between School and Work (Research in Labor Economics, Vol. 31), Emerald Group Publishing Limited, Leeds, pp. 99-133.
Schwartz FW, Lee S, Darrah TH. A review of health ıssues related to child labor and violence within artisanal and small-scale mining. GeoHealth; 2021; 5 (2): 1-17. doi:https://doi.org/10.1029/2020GH000326
Schulte P A. Characterizing the burden of occupational injury and disease. Journal of Occupational and Environmental Medicine; 2005; 47(6): 607-622.
Chisholm D, Stanciole AE, Edejer TT, Evans DB. Economic impact of disease and injury: counting what matters. BMJ; 2010; 340(21):924. doi: 10.1136/bmj.c924
Fonkwo PN. Pricing infectious disease: The economic and health implications of infectious diseases. EMBO Reports; 2008; 9(1): 13-17.
Feizi M, Sadati SM, Asna-Ashary M. Child Labor and unemployment: a Tale of two associations in urban and rural areas in İran. Child Indicators Research; 2023; 16(3): 1297-1314.
Gupta MR. Trade sanctions, adult unemployment and the supply of child labour: A theoretical analysis. Development Policy Review; 2014; 20(3): 317-332.
Şimşek T, Barışık S, Ege T. Türkiye’de çocuk işçiliği ve ekonomik etkileri. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi; 2016; 17(2): 161-179.
Demirbağ B. Toplum/halk sağlığı hemşireliği. Ankara: Ankara Tıp Kitabevi; 2023
Hemşirelik yönetmeliği. Resmi gazete sayısı:27515;2010.
Erci B. Halk sağılığı hemşireliği. İstanbul: Anadolu Nobel Tıp Kitabevi;2020
Dağhan Ş. “Halk sağlığı hemşireliği felsefesiyle hemşire olmak” anlamı nedir? Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi; 2017; 10(2): 107-112.
Radfar A, Asgharzadeh SAA, Quesada F, Filip I. Challenges and perspectives of child labor. Industrial Psychiatry Journal; 2018; 27(1):17-20. doi: 10.4103/ipj.ipj_105_14
Soner G, Avcı İA. Savunmasız gruplar, risk yönetimi ve halk sağlığı hemşiresinin rolü. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi; 2019; 4(1): 14-22.
Geçkil E. Çocuklarda fiziksel istismar ve hemşirelik yaklaşımı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi; 2017;6(1):129-139.
Özsoy SA, Koca B. Dünyada halk sağlığı hemşireliği. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi;2015; 31(3): 108-118.
Keskin AD. Birinci basamak sağlık kurumlarında gelişimsel tarama: Geleceğe yapılan bir yatırım mı? Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi; 2021; 30(2): 126-135.
İçel S, Özkan B, Aydoğan A. Toplum ruh sağlığı merkezlerinde hemşirenin rolü. Ankara Medical Journal; 2016; 16(2): 208-214. doi: 10.17098/amj.62478
Yeşiltepe A, Karadağ G. Meslek hastalığının boyutları ve meslek hastalıklarından korunmada iş sağlığı hemşiresinin rolleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi;2019; 12(4): 294-302.
Holmes BW, Sheetz A, Allison M, et al. Role of the school nurse in providing school health services. Pediatrics; 2016; 137(6): 2-8. doi:10.1542/peds.2016-0852
Wang LY, Vernon-Smiley M, Gapinski MA, Desisto M, Maughan E, Sheetz A. Cost-benefit study of school nursing services. JAMA Pediatrics; 2014;168(7): 642-648. doi:10.1001/jamapediatrics.2013.5441
Kolbe LJ. School health as a strategy to improve both public health and education. Annu. Rev. Public Health; 2019; 40: 443-463.
Gharaibeh M, Hoeman S. Health hazards and risks for abuse among child labor in Jordan. Journal of Pediatric Nursing; 2003; 18(2): 140-147.
