Çalışan Çocukların Psiko-Sosyal Gelişim Özellikleri ve Karşılaştıkları Riskler
Özet
Çalışan çocuklar, küresel olarak yaygın ve toplum sağlığını birçok açıdan etkilediği için önemle ele alınan bir konu haline gelmiştir. Uluslararası örgütler bu konuda farklı toplumlar tarafından kabul görmüş tanım ve ölçütler belirlemiş ve çalışan çocuklara küresel olarak dikkat çekmeyi hedeflemiştir. Çocukların çalıştırılmasının sosyal, kültürel ve ekonomik olmak üzere birçok nedeni bulunmakla beraber en belirgin neden yoksulluktur. Çok küçük yaşlardan itibaren çalışmak zorunda olan çocukların fiziki güçleri sömürülmekte, düşük ücret ve sosyal güvenceden mahrum bırakılarak çalışmaları sonucu emekleri istismar edilmektedir. Birincil hakları olan eğitim ortamlarından uzak kalan çocuklar, bilişsel ve sosyal olarak yaşıtlarının gerisinde kalmaktadır. Çalışan çocukların büyüme ve gelişme sürecinde olan bedenleri ağır fiziksel yükler nedeni ile zarar görmekte, orantısız olarak yüklendikleri bu sorumluluk nedeni ile kaza ve yaralanmalar yaşanmaktadır. Duygusal olarak kendilerini baskı altında hisseden çocuklar etkisiz baş etme yöntemleri ile riskli davranışlar gösterme eğiliminde olabilirler. Çalışan çocukların olası risklerden korunması amacı ile yeni düzenlemeler, denetleme mekanizmaları ve eğitim fırsat eşitliği sağlanması gerekmektedir.
Referanslar
UNICEF, ILO. Global Estimates 2020, trends and the road forward. ILO, 2021.
Resmi Gazete. Çocuk ve genç işçilerin çalıştırılma usul ve esasları hakkında yönetmelik, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2004, 25425: 6.
Gül T, Öztürk M. Çocuk işçiliğinin nedenleri üzerine kavramsal bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2020, 37: 130-148.
Özpolat AO, Aktuna E. Türkiye’de çocuk yoksulluğuna ilişkin bir değerlendirme. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2023, 9.1: 204-223.
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). Çalışan çocuk istatistikleri. Temel bulgular. Erişim Adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Child-Labour-Force-Survey-2019-338072020. Erişim tarihi: 01 Temmuz 2022
Genç BN, Aluç SS, Ergül Ş, et al. Kadın yoksulluğu üzerine nitel bir araştırma. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 2023.
Lordoğlu K, Aslan Mustafa. Görünmeyen göçmen çocukların işçiliği: Türkiye’deki Suriye’li çocuklar. Çalışma ve Toplum, 2018, 2.57: 715-732.
Kadim M. Duygusal gelişim. Eğitimin kavramsal temelleri-8: Eğitim Psikolojisi, 2023, 91.
Karagözoğlu Ö, Babaoğlu P. Türkiye'de çocuk işçiliğiyle mücadelede kurumsal yapı. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 2022, 7.2: 57-75.
Yavuzer H. Çocuk gelişimi el kitabı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2016.
Onar G, Odabaş İS, Canbolat Z. Adolesan döneminin psikolojik profili, sorunları ve koruyucu sağlık hizmetleri. Turkey Health Literacy Journal, 2021, 2.1: 52-66.
Gülcan MG. Çocuk işçiliği ve eğitim: Öğretmen el kitabı. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Genel Yayın, 2017, 72.Erişim Adresi: https://www.csgb.gov.tr/media/19084/cocuk_isciligi_elkitabi.pdf. Erişim Tarihi: 01 Ekim 2022.
Kahraman AB, Özden MH. Çocuk yoksulluğu ve sokakta çalışan çocuk işçiler üzerine bir inceleme (Ankara–Sincan örneklemi). The Journal Of Social Sciences, 2020, 17.17: 311-327.
Aytaç Ö, Kılınç P. Emek sömürüsünün yeni yüzü: Suriyeli çocuk işçiler. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2021, 31.1: 381-404.
Yavuzer H. Eğitim ve gelişim özellikleriyle okul çağı çocuğu. 22. Basım, 2020; s. 80-109, Remzi Kitabevi, İstanbul
İş E, Özkan B. Mevsimlik tarım işçisi olarak çalışan ailelerin çocuklarının eğitim sürecinde yaşadıkları sorunlar. EKEV Akademi Dergisi, 2024; (98), 62-74. https://doi.org/10.17753/sosekev.1426395
Karadeniz, G. Olumsuz çocukluk yaşantıları ve zihinsel temsiller. Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi Psikoloji Dergisi, 2024; 2(1), 76-103.
Ardıç A. Adolesan sağlığını geliştirme programının erken adolesan dönemi çocukların beslenme fiziksel aktivite ve ruh sağlığı üzerine etkisi. İstanbul Üniversitesi. İstanbul. 2014.
Temircan Z. Bilişsel olmayan beceriler- eğitim psikolojisi araştırmalarında yeni bir bakış açısı. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2023; 25(2), 382-392. https://doi.org/10.17556/erziefd.1172003
Selçuk Z. Eğitim psikolojisi. 20. Basım, Ankara: Nobel Kitapevi. 2012.
Gnanaselvam NA, Joseph B. Depression and behavioral problems among adolescent girls and young women employees of the textile industry in India. Workplace health & safety, 2018; 66(1): 24-33.
Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO). Çocuk işçiliği. 2017. Erişim Adresi: https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/documents/publication/wcms_575499.pdf. Erişim tarihi: Aralık 2022.
Berigel S, Eroğlu İ. Türkiye’de Çocuk İşçiliğinin Dinamikleri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2019; 39-56.
Karadeniz O, Akın E, Abacı Nİ. Fındık tarımında çocuk işçiliği: Giresun ili Piraziz ilçesi örneği. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 2021; 36(3), 398-407.
Uğurlu TT, Şengül CB, Şengül C. Bağımlılık Psikofarmakolojisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. Mart 2012;4(1):37-50. doi:10.5455/cap.20120403
Karakuş BN, Özdengül F, Görmüş ZIS, et al. Bağımlılık fizyopatolojisine genel bakış. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021; 2(3), 158-166.
Bilgin R. Sokakta çalışan çocukları bekleyen risk ve tehlikeler: Diyarbakır örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 2012; 8(15), 79-96
Aktay M. İstismar ve ihmalin çocuk üzerindeki etkileri ve tedavisi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 2020;1(2), 169-184.
Onat G, Dinç H, Günaydın S, et. al. Çocukluk döneminde yaşanan ihmal veya istismarın benlik saygısına etkisinin incelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 2016;3(1), 9-15. https://doi.org/10.17681/hsp.61140
Öncü E, Kurt AÖ, Esenay FI, et.al. Abuse of working children and influencing factors, Turkey. Child Abuse Negl. 2013 May;37(5):283-91. doi: 10.1016/j.chiabu.2012.11.006. Epub 2013 Jan 9. PMID: 23312120.
Referanslar
UNICEF, ILO. Global Estimates 2020, trends and the road forward. ILO, 2021.
Resmi Gazete. Çocuk ve genç işçilerin çalıştırılma usul ve esasları hakkında yönetmelik, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2004, 25425: 6.
Gül T, Öztürk M. Çocuk işçiliğinin nedenleri üzerine kavramsal bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2020, 37: 130-148.
Özpolat AO, Aktuna E. Türkiye’de çocuk yoksulluğuna ilişkin bir değerlendirme. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2023, 9.1: 204-223.
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). Çalışan çocuk istatistikleri. Temel bulgular. Erişim Adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Child-Labour-Force-Survey-2019-338072020. Erişim tarihi: 01 Temmuz 2022
Genç BN, Aluç SS, Ergül Ş, et al. Kadın yoksulluğu üzerine nitel bir araştırma. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 2023.
Lordoğlu K, Aslan Mustafa. Görünmeyen göçmen çocukların işçiliği: Türkiye’deki Suriye’li çocuklar. Çalışma ve Toplum, 2018, 2.57: 715-732.
Kadim M. Duygusal gelişim. Eğitimin kavramsal temelleri-8: Eğitim Psikolojisi, 2023, 91.
Karagözoğlu Ö, Babaoğlu P. Türkiye'de çocuk işçiliğiyle mücadelede kurumsal yapı. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 2022, 7.2: 57-75.
Yavuzer H. Çocuk gelişimi el kitabı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2016.
Onar G, Odabaş İS, Canbolat Z. Adolesan döneminin psikolojik profili, sorunları ve koruyucu sağlık hizmetleri. Turkey Health Literacy Journal, 2021, 2.1: 52-66.
Gülcan MG. Çocuk işçiliği ve eğitim: Öğretmen el kitabı. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Genel Yayın, 2017, 72.Erişim Adresi: https://www.csgb.gov.tr/media/19084/cocuk_isciligi_elkitabi.pdf. Erişim Tarihi: 01 Ekim 2022.
Kahraman AB, Özden MH. Çocuk yoksulluğu ve sokakta çalışan çocuk işçiler üzerine bir inceleme (Ankara–Sincan örneklemi). The Journal Of Social Sciences, 2020, 17.17: 311-327.
Aytaç Ö, Kılınç P. Emek sömürüsünün yeni yüzü: Suriyeli çocuk işçiler. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2021, 31.1: 381-404.
Yavuzer H. Eğitim ve gelişim özellikleriyle okul çağı çocuğu. 22. Basım, 2020; s. 80-109, Remzi Kitabevi, İstanbul
İş E, Özkan B. Mevsimlik tarım işçisi olarak çalışan ailelerin çocuklarının eğitim sürecinde yaşadıkları sorunlar. EKEV Akademi Dergisi, 2024; (98), 62-74. https://doi.org/10.17753/sosekev.1426395
Karadeniz, G. Olumsuz çocukluk yaşantıları ve zihinsel temsiller. Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi Psikoloji Dergisi, 2024; 2(1), 76-103.
Ardıç A. Adolesan sağlığını geliştirme programının erken adolesan dönemi çocukların beslenme fiziksel aktivite ve ruh sağlığı üzerine etkisi. İstanbul Üniversitesi. İstanbul. 2014.
Temircan Z. Bilişsel olmayan beceriler- eğitim psikolojisi araştırmalarında yeni bir bakış açısı. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2023; 25(2), 382-392. https://doi.org/10.17556/erziefd.1172003
Selçuk Z. Eğitim psikolojisi. 20. Basım, Ankara: Nobel Kitapevi. 2012.
Gnanaselvam NA, Joseph B. Depression and behavioral problems among adolescent girls and young women employees of the textile industry in India. Workplace health & safety, 2018; 66(1): 24-33.
Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO). Çocuk işçiliği. 2017. Erişim Adresi: https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/documents/publication/wcms_575499.pdf. Erişim tarihi: Aralık 2022.
Berigel S, Eroğlu İ. Türkiye’de Çocuk İşçiliğinin Dinamikleri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2019; 39-56.
Karadeniz O, Akın E, Abacı Nİ. Fındık tarımında çocuk işçiliği: Giresun ili Piraziz ilçesi örneği. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 2021; 36(3), 398-407.
Uğurlu TT, Şengül CB, Şengül C. Bağımlılık Psikofarmakolojisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. Mart 2012;4(1):37-50. doi:10.5455/cap.20120403
Karakuş BN, Özdengül F, Görmüş ZIS, et al. Bağımlılık fizyopatolojisine genel bakış. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021; 2(3), 158-166.
Bilgin R. Sokakta çalışan çocukları bekleyen risk ve tehlikeler: Diyarbakır örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 2012; 8(15), 79-96
Aktay M. İstismar ve ihmalin çocuk üzerindeki etkileri ve tedavisi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 2020;1(2), 169-184.
Onat G, Dinç H, Günaydın S, et. al. Çocukluk döneminde yaşanan ihmal veya istismarın benlik saygısına etkisinin incelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 2016;3(1), 9-15. https://doi.org/10.17681/hsp.61140
Öncü E, Kurt AÖ, Esenay FI, et.al. Abuse of working children and influencing factors, Turkey. Child Abuse Negl. 2013 May;37(5):283-91. doi: 10.1016/j.chiabu.2012.11.006. Epub 2013 Jan 9. PMID: 23312120.
