Değişen Dünyayla Birlikte Dönüşen Çocuk Emeği
Özet
Değişen ekonomik düzenle paralel olarak çalışma biçimleri de çeşitlenmekte, yeni emek türleri ortaya çıkmaktadır. Söz konusu durumun çalışan çocuklar için de geçerli olduğu ve çocukların yaptıkları işlere yenilerinin eklendiği görülmektedir.
Bilindiği üzere kapitalist bir ekonomik düzen içerisinde ürünlerin tanıtım ve pazarlanmasında hem geleneksel hem de dijital medya kullanılmaktadır. Aynı zamanda yine bu süreçte çocukların geniş kitleleri etkileme gücü de fark edilmiş ve böylece çocuklar reklam ve pazarlama dünyasının önemli aktörleri haline gelmişlerdir. Son yıllarda giderek artan oranda çocuğun reklam ve dizilerde yer aldıklarını ve uzun saatler boyunca çalıştıklarını/ çalıştırıldıklarını görmekteyiz. Oyuncu çocuklara ek olarak internet ortamında videolar üreterek izleyicilerinin satın alma davranışlarının yanı sıra neredeyse tüm yaşam biçimlerini etkileyen ve bu videolar aracılığıyla kazanç elde eden “kidfuluencer”lar da gündemimize yerleşmiştir. Eldeki bu çalışma çocuk oyuncularla benzer özellikleri bulunan ve “kidfuluencer” olarak adlandırılan içerik üreterek emek harcayan çocuklar üzerinedir. Çalışmanın amacı dijital medyada yer alan ve zaman zaman oynadıkları oyunları, bazen de özel hayatlarını video çekerek aktaran ve bu videolar sayesinde kazanç elde eden bu çocukların birer çocuk işçi olduğuna dikkat çekmektir. Çünkü bu emek türünün özgün yapısı söz konusu çocuklar için farklı risklere, fiziksel ya da ruhsal gelişimleri üzerinde bir takım olumsuz etkilere neden olmaktadır.
Referanslar
İnal K. İnal, K. Türkiye’de çocuk emeği; İnal K (der.). Ankara: Ütopya Yayınevi; 2010. p. 7-27
Tait A. Meetthe wannabe kidfluencers struggling for stardom. MIT Technology Review (15/08/2024 tarihinde https://dijitalmedyavecocuk.bilgi.edu.tr adresinden ulaşılmıştır).
Heywood C. Baba bana top at! Batı’da çocukluğun tarihi; Hoşsucu E (çev. ed.). İstanbul: Kitap Yayınevi; 2003.
İnal K. Çocukluğun sosyal tarihi bazı değişkenler açısından genel bir değerlendirme. Toplum ve Hekim Dergisi. 2007; 22(5): 324-343.
İnal, K. Modernizm ve çocuk: Geleneksel, modern ve postmodern çocukluk imgeleri. Ankara: Sobil Yayınları. 2007.
Fass, P. S. Çocuklar ve küreselleşme, Ahioğlu N (çev.). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2004; 37(1): 141-155.
Tekin Yılmaz, T. Çocuk emeğinin dönüşümü: Ev içi üretimden film setlerine. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2020; 9(2): 1237-1247. https://doi.org/10.33206/mjss.5402801.
Karakoç E., Ünlü T. T. Oyun mu, iş mi? YouTube kidfluencerları üzerine karşılaşmalı bir analiz. TRT Akademi. 2021; 6(12): 468-493. https://doi.org/10.37679/trta.923833
Tekin Yılmaz, T. Çocuk işçiliğinin yeni formları. Çalışma ve Toplum. 2014; 40(1): 211-230.
Lazzarato, M. Thought in Italy: A Potential Politics (Theoriy Out of Bounds), Radical. In; P. Virno, M. Hardt (Eds.). Immaterial Labour. Minnesota: University of Minnesota Prees; 1996. p. 133-150
Hardt, M., Negri, A. Çokluk: İmparatorluk çağında savaş ve demokrasi; Yıldırım B ( çev. ed.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları; 2004.
Hardt, M. Affective Labor 1999. (25.01.2019 tarihinde http:// www.english.ufl.edu/mrg/readings/Affective%20Labor adresinden ulaşılmıştır)
Tosun, E., Deniz, Ş. Youtube’da çocuğun tüketim odaklı sömürüsü: Kidfluencerlar üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi; 2023. 14(2): 595-618. https://doi.org/10.36362/gumus.1233477
Cıngı, Y., Kösedağ, M. S. Youtube’da çocuk emeği: İzleyici çocuklar perspektifinden nitel bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi; 2024. 11(1): 181-203. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1349576
Duman K., Özdoyran G. Dijital emek ve kullanıcı içeriğinin metalaşması: Katılımcı sözlük yazarları üzerine inceleme. Erciyes İletişim Dergisi; 2018. 5(4): 75-99. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.419811
Nottingham, E. ‘Dad! cut that part out!’ Children’s rights to privacy in the age of ‘generation tagged’: Sharenting, digital kidnapping and the child micro-celebrity. In: Murray J, Swadener B B, Smith K (eds.) The Routledge International Handbook of Young Children's Rights, 2019.
Küçükali A., Serçemeli C. Sosyolojik ve hukuki boyutlarıyla sosyal medyadaki çocuk işçiliği: Instagram örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi; 2020. 13(75): 658-670. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.11313
İş Kanunu (30.8.2024 tarihinde https: www.mevzuat.gov. tr. mevzuatmetin. 4857. pdf. 2015 adresinden ulaşılmıştır)
Atalay, G. E. Sosyal medya ve çocuk: “Babishko family fun tv” isimli youtube kanalının eleştirel bir analizi. Erciyes İletişim Dergisi Uluslararası Dijital Çağda İletişim Sempozyumu Özel Sayısı; (2019). (1): 179-202. DOI: 10.17680/erciyesiletisim.484856
Sekmen, M. Çocuk Youtuber‟larda sorunlu bir alan: Tüketim ile mahremiyetin yitimi, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2019. 8 (4): 3566-3584. https://doi.org/10.33206/mjss.509628
Oswald, M., James, H., and Nottingham, E. The not-so-secret life of five-yearolds: Legal and ethical issues relating to disclosure of information and the depiction of children on broadcast and social media. Journal of Media Law; 2016. 8(2). p. 198-228. https://doi.org/10.1080/17577632.2016.1239942
Referanslar
İnal K. İnal, K. Türkiye’de çocuk emeği; İnal K (der.). Ankara: Ütopya Yayınevi; 2010. p. 7-27
Tait A. Meetthe wannabe kidfluencers struggling for stardom. MIT Technology Review (15/08/2024 tarihinde https://dijitalmedyavecocuk.bilgi.edu.tr adresinden ulaşılmıştır).
Heywood C. Baba bana top at! Batı’da çocukluğun tarihi; Hoşsucu E (çev. ed.). İstanbul: Kitap Yayınevi; 2003.
İnal K. Çocukluğun sosyal tarihi bazı değişkenler açısından genel bir değerlendirme. Toplum ve Hekim Dergisi. 2007; 22(5): 324-343.
İnal, K. Modernizm ve çocuk: Geleneksel, modern ve postmodern çocukluk imgeleri. Ankara: Sobil Yayınları. 2007.
Fass, P. S. Çocuklar ve küreselleşme, Ahioğlu N (çev.). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2004; 37(1): 141-155.
Tekin Yılmaz, T. Çocuk emeğinin dönüşümü: Ev içi üretimden film setlerine. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2020; 9(2): 1237-1247. https://doi.org/10.33206/mjss.5402801.
Karakoç E., Ünlü T. T. Oyun mu, iş mi? YouTube kidfluencerları üzerine karşılaşmalı bir analiz. TRT Akademi. 2021; 6(12): 468-493. https://doi.org/10.37679/trta.923833
Tekin Yılmaz, T. Çocuk işçiliğinin yeni formları. Çalışma ve Toplum. 2014; 40(1): 211-230.
Lazzarato, M. Thought in Italy: A Potential Politics (Theoriy Out of Bounds), Radical. In; P. Virno, M. Hardt (Eds.). Immaterial Labour. Minnesota: University of Minnesota Prees; 1996. p. 133-150
Hardt, M., Negri, A. Çokluk: İmparatorluk çağında savaş ve demokrasi; Yıldırım B ( çev. ed.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları; 2004.
Hardt, M. Affective Labor 1999. (25.01.2019 tarihinde http:// www.english.ufl.edu/mrg/readings/Affective%20Labor adresinden ulaşılmıştır)
Tosun, E., Deniz, Ş. Youtube’da çocuğun tüketim odaklı sömürüsü: Kidfluencerlar üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi; 2023. 14(2): 595-618. https://doi.org/10.36362/gumus.1233477
Cıngı, Y., Kösedağ, M. S. Youtube’da çocuk emeği: İzleyici çocuklar perspektifinden nitel bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi; 2024. 11(1): 181-203. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1349576
Duman K., Özdoyran G. Dijital emek ve kullanıcı içeriğinin metalaşması: Katılımcı sözlük yazarları üzerine inceleme. Erciyes İletişim Dergisi; 2018. 5(4): 75-99. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.419811
Nottingham, E. ‘Dad! cut that part out!’ Children’s rights to privacy in the age of ‘generation tagged’: Sharenting, digital kidnapping and the child micro-celebrity. In: Murray J, Swadener B B, Smith K (eds.) The Routledge International Handbook of Young Children's Rights, 2019.
Küçükali A., Serçemeli C. Sosyolojik ve hukuki boyutlarıyla sosyal medyadaki çocuk işçiliği: Instagram örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi; 2020. 13(75): 658-670. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.11313
İş Kanunu (30.8.2024 tarihinde https: www.mevzuat.gov. tr. mevzuatmetin. 4857. pdf. 2015 adresinden ulaşılmıştır)
Atalay, G. E. Sosyal medya ve çocuk: “Babishko family fun tv” isimli youtube kanalının eleştirel bir analizi. Erciyes İletişim Dergisi Uluslararası Dijital Çağda İletişim Sempozyumu Özel Sayısı; (2019). (1): 179-202. DOI: 10.17680/erciyesiletisim.484856
Sekmen, M. Çocuk Youtuber‟larda sorunlu bir alan: Tüketim ile mahremiyetin yitimi, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2019. 8 (4): 3566-3584. https://doi.org/10.33206/mjss.509628
Oswald, M., James, H., and Nottingham, E. The not-so-secret life of five-yearolds: Legal and ethical issues relating to disclosure of information and the depiction of children on broadcast and social media. Journal of Media Law; 2016. 8(2). p. 198-228. https://doi.org/10.1080/17577632.2016.1239942
