Adana-Çukurova İlçesinde Yeşil Alanların Biyoklimatik Konfora Etkisinin İncelenmesi
Özet
Kentlerde hızla artan nüfus, kentsel yaşam kalitesini etkileyen bir gerçektir. Bu durum kentleşme, altyapı, çevre ve yaşam tarzlarına büyük etkilerde bulunur. Yeşil alanlar, sıcaklık düşüşü, rüzgâr azalması, güneş koruması sağlar ve stresi azaltır. Ancak yeşil alanların konumu ve bakımı önemlidir. Biyoklimatik konfor, iklim değişikliği ile daha da önemli hale gelir. Çalışma Adana-Çukurova'da yeşil alanların biyoklimatik konfor üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma, ilkbahar aylarında 30 farklı konumda taşınabilir ölçüm cihazlarıyla sıcaklık ve bağıl nem ölçümlerini içermektedir. Bu veriler kullanılarak ArcGIS yazılımı ve kriging yöntemi ile sıcaklık ve nem haritaları oluşturulmuş, ardından ArcGIS Pro ile Isı İndeksi hesaplanmıştır. Bu sayede biyoklimatik konfor koşulları belirlenmiştir. Çalışma sahasındaki veriler incelendiğinde, farklı mahallelerde sabah 07.00, öğle 14.00 ve akşam 21.00 ölçümlerinin farklı sıcaklık ve bağıl nem seviyelerini yansıttığı görülmüştür. Mart ve Nisan aylarında sıcaklıkta belirgin farklılıklar gözlemlenirken, bağıl nemde mevsimsel değişiklikler görülmüştür. Bu veriler, termal stres seviyelerini belirlemekte kullanılmış ve Mart ayı "Serin," Nisan ayı "Hafif Serin," Mayıs ayı ise "Konforlu" olarak sınıflandırılmıştır.
The rapidly increasing population in cities is a fact that affects the quality of urban life. This urbanization has significant impacts on infrastructure, environment, and lifestyles. Green spaces provide temperature reduction, wind reduction, sun protection, and reduce stress. However, the location and maintenance of green areas are important. Bioclimatic comfort becomes even more critical with climate change. The study examines the effects of green spaces on bioclimatic comfort in Adana-Çukurova. The study includes temperature and relative humidity measurements with portable measuring devices in 30 locations during the spring months. Using this data, temperature and humidity maps were created with ArcGIS software, and the kriging method, and then the Heat Index was calculated with ArcGIS Pro. In this way, bioclimatic comfort conditions were determined. When the data in the study area was examined, it was seen that the measurements at 07.00 in the morning, 14.00 in the afternoon, and 21.00 in the evening in different neighborhoods reflected different temperature and relative humidity levels. While significant temperature differences were observed in March and April, seasonal changes were observed in relative humidity. These data were used to determine thermal stress levels, and March was classified as "Cool," April as "Slightly Cool," and May as "Comfortable."
Referanslar
Adıgüzel, F. (2021). Yeşil Alanların Kentsel Yaşam Kalitesine Etkisinin CBS İle İncelenmesi: Çukurova Örneği. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi,.
Aguiar, A., French, K. & Chisholm, L., (2014). A Comparison of the Ameliorating Effects of Native and Exotic Street Trees on Surface Heat Retention at Dusk. Urban Climate, 10, 56-62.
Alkan, A., Adıgüzel, F. & Kaya, E., (2017). The Importance of Green Places in Decreasing the Urban Temperature in Batman. Istanbul University Faculty of Letters, 34, 63-76.
Arıcak, B., Çetin, M., Erdem, R., Şevik, H. & Cometen, H., (2019). The Change of Some Heavy Metal Concentrations in Scotch Pine (Pinus Sylvestris) Depending on Traffic Density, Organelle and Washing. Applied Ecology And Environmental Research, 17(3), 6723-6734.
Birişçi, T., Mansuroğlu, S.G., Söğüt, Z. & Önaç, A.K., (2017). Ağaç, Çevre Ve Toprak. (Ed: Yıldız Aksoy). Yaşamın Her Karesinde Toprak. İstanbul Aydın Üniversitesi Yayını.
Bozdogan Sert, E., Türkmen, M. & Çetin, M., (2019). Heavy Metal Accumulation in Rosemary Leaves and Stems Exposed to Traffic-Related Pollution Near Adana-İskenderun Highway (Hatay, Turkey). Environmental Monitoring Assessment, 191, 553
Bozdoğan Sert, E. & Çetin, M., (2020). Nevşehir Florasında Bulunan Doğal Ağaç Türlerinin Kentsel Yaşam Kalitesine ve Kent Peyzajına Katkıları. (Ed: Şenay Güngör, Fatih Adıgüzel). Kapadokya Araştırmaları İnsan ve Mekân. Literatürk Akademia, s: 31-48.
Caneva, G., Kumbaric, A., Savo, V. & Casalini, R., (2015). Ecological Approach in Selecting Extensive Green Roof Plants: A Dataset Of Mediterrenean Plants. Plant Biosystems. 149(2), 374-383.
Cetin, M., Adiguzel, F., Gungor, S., Kaya, E. & Sancar, M.C. (2019). Evaluation of Thermal Climatic Region Areas in terms of Building Density in Urban Management And Planning for Burdur, Turkey. Air Quality, Atmosphere and Health, 12, 1103–1112.
De Abreu-Harbich, L. V., Labaki, L. C. & Matzarakis, A. (2015). Effect of Tree Planting Design and Tree Species on Human Thermal Comfort in the Tropics. Landscape and Urban Planning, 138, 99-109.
Ender, E. (2015). Açık Alan ve Yeşil Alan Planlaması açısından Bursa Kenti İçin Bir Model Önerisi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
Ferenc, M., Sedláček, O. & Fuchs, R. (2014). How to Improve Urban Greenspace for Woodland Birds: Site and Local-Scale Determinants of Bird Species Richness. Urban Ecosystems, 17, 625-640.
Gómez, F., Pérez Cueva, A., Valcuende, M. & Matzarakis, A. (2013). Research on Ecological Design to Enhance Comfort in Open Spaces of a City (Valencia, Spain). Utility of the Physiological Equivalent Temperature (PET). Ecological Engineering, 57, 27-39.
Gómez, F., Sifre, V., Montero, L., de Vicente, V. & Gil, L., (2006). Sustainability in Cities: the Green Areas and Climatic Comfort as Fundamental Parameters. WIT Transactions on Ecology and the Environment, 93, 83-93.
Matzarakis, A., Mayer, H. & Iziomon (1999). Applications of a universal thermal index: physiological equivalent temperature. International Journal of Biometeorology, 43, 76–84.
Nowak, D.J., Crane, D. E. & Stevens, J. C. (2006). Air Pollution Removal by Urban Trees and Shraubs in the United States. Urban Forestry And Urban Greening, 4, 115-123.
Oliveira, S., Andrade, H. & Vaz, T., (2011). The Cooling Effect of Green Spaces as a Contribution to the Mitigation of Urban Heat: A Case Study in Lisbon. Building and Environment, 46, 2186-2194.
Sevık, H., Cetın, M., Ozturk, A., Ozel, H. B. & Pınar, B. (2019). Changes in Pb, Cr and Cu Concentrations in Some Bioindicators Depending on Traffic Density on The Basis of Species and Organs. Applied Ecology And Environmental Research, 17(6), 12843-12857.
Söğüt, Z., Bozdoğan Sert, E., Şenol, D. & Satar, M. (2019). Akdeniz Kenti Adana’da Bitkilendirmelerin Küresel İklim Değişikliği Kapsamında Değerlendirilmesi. (Ed: Yıldız Aksoy). İklim Değişikliği Ve Kentler Yapısal Çevre Ve Yeşil Alanlar. Özgür Öztürk Dakam Yayınları, İstanbul, 619-640.
Yücekaya, M. (2017). Kentsel Açık Mekanların İklimle Dengeli Tasarımına Yönelik Analitik Bir Model Önerisi: Gaziantep Örneği. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
Referanslar
Adıgüzel, F. (2021). Yeşil Alanların Kentsel Yaşam Kalitesine Etkisinin CBS İle İncelenmesi: Çukurova Örneği. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi,.
Aguiar, A., French, K. & Chisholm, L., (2014). A Comparison of the Ameliorating Effects of Native and Exotic Street Trees on Surface Heat Retention at Dusk. Urban Climate, 10, 56-62.
Alkan, A., Adıgüzel, F. & Kaya, E., (2017). The Importance of Green Places in Decreasing the Urban Temperature in Batman. Istanbul University Faculty of Letters, 34, 63-76.
Arıcak, B., Çetin, M., Erdem, R., Şevik, H. & Cometen, H., (2019). The Change of Some Heavy Metal Concentrations in Scotch Pine (Pinus Sylvestris) Depending on Traffic Density, Organelle and Washing. Applied Ecology And Environmental Research, 17(3), 6723-6734.
Birişçi, T., Mansuroğlu, S.G., Söğüt, Z. & Önaç, A.K., (2017). Ağaç, Çevre Ve Toprak. (Ed: Yıldız Aksoy). Yaşamın Her Karesinde Toprak. İstanbul Aydın Üniversitesi Yayını.
Bozdogan Sert, E., Türkmen, M. & Çetin, M., (2019). Heavy Metal Accumulation in Rosemary Leaves and Stems Exposed to Traffic-Related Pollution Near Adana-İskenderun Highway (Hatay, Turkey). Environmental Monitoring Assessment, 191, 553
Bozdoğan Sert, E. & Çetin, M., (2020). Nevşehir Florasında Bulunan Doğal Ağaç Türlerinin Kentsel Yaşam Kalitesine ve Kent Peyzajına Katkıları. (Ed: Şenay Güngör, Fatih Adıgüzel). Kapadokya Araştırmaları İnsan ve Mekân. Literatürk Akademia, s: 31-48.
Caneva, G., Kumbaric, A., Savo, V. & Casalini, R., (2015). Ecological Approach in Selecting Extensive Green Roof Plants: A Dataset Of Mediterrenean Plants. Plant Biosystems. 149(2), 374-383.
Cetin, M., Adiguzel, F., Gungor, S., Kaya, E. & Sancar, M.C. (2019). Evaluation of Thermal Climatic Region Areas in terms of Building Density in Urban Management And Planning for Burdur, Turkey. Air Quality, Atmosphere and Health, 12, 1103–1112.
De Abreu-Harbich, L. V., Labaki, L. C. & Matzarakis, A. (2015). Effect of Tree Planting Design and Tree Species on Human Thermal Comfort in the Tropics. Landscape and Urban Planning, 138, 99-109.
Ender, E. (2015). Açık Alan ve Yeşil Alan Planlaması açısından Bursa Kenti İçin Bir Model Önerisi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
Ferenc, M., Sedláček, O. & Fuchs, R. (2014). How to Improve Urban Greenspace for Woodland Birds: Site and Local-Scale Determinants of Bird Species Richness. Urban Ecosystems, 17, 625-640.
Gómez, F., Pérez Cueva, A., Valcuende, M. & Matzarakis, A. (2013). Research on Ecological Design to Enhance Comfort in Open Spaces of a City (Valencia, Spain). Utility of the Physiological Equivalent Temperature (PET). Ecological Engineering, 57, 27-39.
Gómez, F., Sifre, V., Montero, L., de Vicente, V. & Gil, L., (2006). Sustainability in Cities: the Green Areas and Climatic Comfort as Fundamental Parameters. WIT Transactions on Ecology and the Environment, 93, 83-93.
Matzarakis, A., Mayer, H. & Iziomon (1999). Applications of a universal thermal index: physiological equivalent temperature. International Journal of Biometeorology, 43, 76–84.
Nowak, D.J., Crane, D. E. & Stevens, J. C. (2006). Air Pollution Removal by Urban Trees and Shraubs in the United States. Urban Forestry And Urban Greening, 4, 115-123.
Oliveira, S., Andrade, H. & Vaz, T., (2011). The Cooling Effect of Green Spaces as a Contribution to the Mitigation of Urban Heat: A Case Study in Lisbon. Building and Environment, 46, 2186-2194.
Sevık, H., Cetın, M., Ozturk, A., Ozel, H. B. & Pınar, B. (2019). Changes in Pb, Cr and Cu Concentrations in Some Bioindicators Depending on Traffic Density on The Basis of Species and Organs. Applied Ecology And Environmental Research, 17(6), 12843-12857.
Söğüt, Z., Bozdoğan Sert, E., Şenol, D. & Satar, M. (2019). Akdeniz Kenti Adana’da Bitkilendirmelerin Küresel İklim Değişikliği Kapsamında Değerlendirilmesi. (Ed: Yıldız Aksoy). İklim Değişikliği Ve Kentler Yapısal Çevre Ve Yeşil Alanlar. Özgür Öztürk Dakam Yayınları, İstanbul, 619-640.
Yücekaya, M. (2017). Kentsel Açık Mekanların İklimle Dengeli Tasarımına Yönelik Analitik Bir Model Önerisi: Gaziantep Örneği. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
