Gençlerde Hijyen ve Sağlık
Özet
Referanslar
United Nations. World Youth Report (WYR) - World Youth Report 2003. (06/09/2021 tarihinde https://www.un.org/development/desa/youth/world-youth-report/world-youth-report-2003.html adresinden ulaşılmıştır).
WHO. Hygiene – Water – Sanitation. . (06/09/2021 tarihinde https://www.afro.who.int/health-topics/hygiene adresinden ulaşılmıştır).
Deodhar NS. Epidemiological perspective of domestic and personal hygiene in India. International Journal of Environmental Health Research. 2003;13 Suppl 1, 47–56. doi: 10.1080/0960312031000102796
Stockert PA. Health and Wellness. A. Potter P, Perry AG, A. Stockert P, M. Hall A (ed.) Fundamentals of Nursing içinde. United States of America: Elsevier; 2017. p. 65-66.
Mete S. Hemşireliğin Temel Kavramları. Atabek Aştı T, Karadağ A (ed.) Hemşirelik Esasları içinde. İstanbul: Akademi Yayınevi; 2014. p. 65-68.
Öztürk YE, Kıraç R. Sağlık ve Hastalık. Dalkılıç M (ed.) Scientific Developments içinde. Ankara: Gece Akademi; 2019. p. 382-387.
Tuckett D. (ed.) An Introduction to Medical Sociology. Londra: Routledge; 2013.
Ruiz-Palomino E, Giménez-García C, Ballester-Arnal R, et al. Health promotion in young people: Identifying the predisposing factors of self-care health habits. Journal of Health Psychology. 2018; 25(10-11): 1410–1424. doi: 10.1177/1359105318758858
Resnik DB. Responsibility for health: personal, social, and environmental. Journal of Medical Ethics. 2007;33(8): 444–445. doi: 10.1136/jme.2006.017574
Önal B, Alp Yılmaz F. Kadınların sağlık sorumluluğu ile serviks kanseri erken tanısına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Yozgat: Yozgat Bozok Üniversitesi-Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı; 2018.
Avcı YD. Kişisel sağlık sorumluluğu. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2016;15(3). doi: 10.5455/pmb.1-1445494881
Queirós PJP, Vidinha TS, Almeida Filho AJ. Self-care: Orems theoretical contribution to the nursing discipline and profession. Revista de Enfermagem Referência. 2014; 4(3): 157-63. doi: 10.12707/RIV14081
Selçuk ED, Demirbağ BC. Dorothea Elizabeth Orem’in öz–bakım teorisi’ne göre konjestif kalp yetersizliği olan hastanın hemşirelik bakım planı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 8(3):333-342.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Çok sektörlü sağlık sorumluluğunu geliştirme programı 2013 – 2023. (10/09/2021 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/cevre-sagligi/1-su-guvenligi/Kitaplar/CokPaydaslisaglsorgelisProOzet_Kitap.pdf adresinden ulaşılmıştır).
WHO. Adolescent health. (10/09/2021 tarihinde https://www.who.int/southeastasia/health-topics/adolescent-health adresinden ulaşılmıştır).
İlhan N. Improving Adolescent Health. Efe R (ed.) Recent Developments in Nursing and Midwifery içinde Cambridge Scholars Publishing; 2018. p. 327-340.
Hosseini SA, Padhy RK. Body image distortion. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2021.
A. O’Connor P. Hygiene. A. Potter P, Perry AG, A. Stockert P, M. Hall A (ed.) Fundamentals of Nursing içinde. United States of America: Elsevier; 2017. p. 821-871.
Rounsefell K, Gibson S, McLean S, et al. Social media, body image and food choices in healthy young adults: A mixed methods systematic review. Nutrition & Dietetics: The Journal of the Dietitians Association of Australia. 2020; 77(1): 19–40. doi: 10.1111/1747-0080.12581.
Turhan Ö, Vaizoğlu S. 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü Nedeniyle, 2015. (06/09/2021 tarihinde http://www.halksagligi.hacettepe.edu.tr/duyurular/toplum%20icin/el_hijyeni.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Pesen B, Konak Özçelik M. Geçmişten günümüze bazı salgın hastalıkların toplum üzerindeki etkisi. Journal of World of Turks. 2021;13(1): 227-248. doi: 10.46291/ZfWT/130112
CDC. Hygiene-related diseases. (10/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/index.html adresinden ulaşılmıştır).
CDC. Disease threats and global wash killers: cholera, typhoid, and other waterborne infections. (10/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/global/WASH.html adresinden ulaşılmıştır).
WHO. Sanitation. (10/09/2021 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation adresinden ulaşılmıştır).
CDC. Bloodborne infectious diseases: HIV/AIDS, Hepatitis B, Hepatitis C. (12/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/niosh/topics/bbp/default.html adresinden ulaşılmıştır).
WHO. Hepatitis A. (12/09/2021 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-a adresinden ulaşılmıştır).
Mbakaya BC, Lee P, Lee RL. Hand hygiene ıntervention strategies to reduce diarrhoea and respiratory ınfections among schoolchildren in developing countries: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2017;14(4):371. doi: 10.3390/ijerph14040371.
Ranasinghe S, Ramesh S, Jacobsen KH. Hygiene and mental health among middle school students in India and 11 other countries. Journal of Infection and Public Health. 2016; 9(4): 429–435. doi:10.1016/j.jiph.2015.11.007
Uzunçakmak T. Ergenlerde öz bakım eğitiminin öz bakım gücüne etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı; 2012,
Güler Ç. Kişisel hijyen. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni. 2004; 3(6):119-132.
Öncel S, Akcan A, Meydanlıoğlu A. Sağlığın Geliştirilmesi ve Hastalıkların Önlenmesi. Gözüm S (ed.) Okul Dönemindeki Çocukların Sağlığının Geliştirilmesi içinde. Ankara: Vize Yayıncılık; 2016. p. 221-228.
CDC. When and how to wash your hands. (10/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/handwashing/when-how-handwashing.html adresinden ulaşılmıştır).
T.C. Sağlık Bakanlığı. El yıkama tekniği. (10/09/2021 tarihinde https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66456/el-yikama-teknigi.html adresinden ulaşılmıştır).
UNİCEF. Koronavirüse (COVID-19) karşı korunmak için el yıkama hakkında bilmeniz gereken her şey. (10/09/2021 tarihinde https://www.unicef.org/turkey/hikayeler/koronavir%C3%BCse-covid-19-kar%C5%9F%C4%B1-korunmak-i%C3%A7in-el-y%C4%B1kama-hakk%C4%B1nda-bilmeniz-gereken-her-%C5%9Fey adresinden ulaşılmıştır)
CDC. Nail hygiene. (11/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/hand/nail_hygiene.html adresinden ulaşılmıştır).
Ünsal A. Hijyen Uygulamaları. Atabek Aştı T, Karadağ A (ed.) Hemşirelik Esasları içinde. İstanbul: Akademi Yayınevi; 2014. p. 448-454
Leung CH. Assessing mobile phone dependency and teens' everyday life in Hong Kong. Australian Journal of Psychology. 2017; 69(1): 29-38. doi: 10.1111/ajpy.12115
Bulduklu Y, Özer NP. Gençlerin akıllı telefon kullanım motivasyonları. Itobiad: Journal of the Human & Social Science Researches. 2016;5(8): 2964-2986.
Rozario SR, Rahman H, Fakhruddin A, et al. Prevalence of multidrug-resistant bacteria on mobile phone surface. Journal of Microscopy and Ultrastructure. 2020;8(1):14–19. doi:10.4103/JMAU.JMAU_7_19
Bhardwaj N, Khatri M, Bhardwaj SK, et al. A review on mobile phones as bacterial reservoirs in healthcare environments and potential device decontamination approaches. Environmental Research. 2020;186:109569. doi: 10.1016/j.envres.2020.109569
Koscova J, Hurnikova Z, Pistl J. Degree of bacterial contamination of mobile phone and computer keyboard surfaces and efficacy of disinfection with chlorhexidine digluconate and triclosan to its reduction. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2018;15(10):2238.
Özcebe H, Ulukol B, Mollahaliloğlu S. Sağlık hizmetlerinde okul sağlığı kitabı. T.C. Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzısıhha Mektebi Müdürlüğü. Ankara: Yücel Ofset; 2008. p. 99.
Raising Children Network (Australia). Hygiene: pre-teens and teenagers. (15.08.2021 tarihinde https://raisingchildren.net.au/teens/healthy-lifestyle/hygiene-dental-care/hygiene-pre-teens-teens adresinden ulaşılmıştır).
Thozhur SM, Crocombe AD, Smith PA, et al. Cutting characteristics of beard hair. Journal of Materials Science. 2007;42(20): 8725-8737. doi:10.1007/S10853-006-1338-3
Orbak R, Özkan Y. Adolesanlarda Ağız ve Diş Sağlığı. Haspolat YK, Aktar F, Yolbaş İ (ed.) Adolesanda Beslenme içinde. Ankara: Cinius Yayınları; 2016. 51-52.
TÜİK. İstatistiklerle çocuk, 2020. (01/09/2021 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Statistics-on-Child-2020-37228 adresinden ulaşılmıştır).
Taş N. Okul çağı çocuklarının ağız ve diş sağlığı eğitiminde broşür ve video yöntemiyle bilgilendirmenin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi; 2016.
CDC. Dental hygiene. (02/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/dental/index.html adresinden ulaşılmıştır).
Raising Children Network (Australia). Dental care for teenagers: 12-18 years. (02/09/2021 tarihinde https://raisingchildren.net.au/teens/healthy-lifestyle/hygiene-dental-care/teen-dental-care#cleaning-teeth adresinden ulaşılmıştır).
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Diş fırçalama teknikleri (yetişkin). (02/09/2021 tarihinde https://sagligim.gov.tr/agiz-dis-sagligi/dis-fircalama-teknikleri-yetiskin.html adresinden ulaşılmıştır).
Bek N. Çocukluklarda ayak gelişimini ve deformite oluşumunu etkileyen faktörler. Ankara Üniversitesi Dikimevi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi. 2010; 1(9).
Torbay and South Devon NHS Foundation Trust. Children’s and adolescent’s feet department of podiatry and foot health. (03/09/2021 tarihinde https://www.torbayandsouthdevon.nhs.uk/uploads/23521.pdf adresinden ulaşılmıştır).
American Orthopaedic Foot & Ankle Society. How do you fınd the rıght shoes? (03/09/2021 tarihinde https://www.footcaremd.org/resources/how-to-help/10-points-of-proper-shoe-fit adresinden ulaşılmıştır).
Marangoz S, Aksoy C. Çocuklar için uygun ayakkabı özellikleri. Hacettepe Tıp Dergisi. 2009; 40: 199-204.
Kaymak Y, Bakır B. Üniversite öğrencilerinde sık görülen deri hastalıkları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni. 2005;4(6)
Türkmen H, Karagüzel EN. Gençlerin Genital Hijyen Tutumlarını Etkileyen Faktörler. Sted. 2021; 3(30): 190-197. doi: 10.17942/sted.767685
Children’s Wisconsin. Female hygiene for teens. (10/09/2021 tarihinde https://childrenswi.org/-/media/chwlibrary/publication-media-library/2020/03/30/20/04/1136en.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Belayneh Z, Mekuriaw B. Knowledge and menstrual hygiene practice among adolescent school girls in southern Ethiopia: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2019;19(1): 1595. doi: 10.1186/s12889-019-7973-9
Barnack-Tavlaris JL, Hansen K, Levitt RB, et al. Taking leave to bleed: Perceptions and attitudes toward menstrual leave policy. Health Care for Women İnternational. 2019; 40(12): 1355-1373. doi: 10.1080/07399332.2019.1639709
Efilti P, Timur Ş. Menstrüasyon üzerine söylemler ve ürün tasarımındaki yansımaları. In: Kadın, Tasarım ve Mekan Ulusal Sempozyumu, 8 - 09 Mart 2019, İstanbul, Türkiye, (pp.28).
Coşkun A. Üreme Sistemi Yapı ve Fonksiyonu. Coşkun A (ed.) Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği El Kitabı içinde. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları; 2016. p. 52.
Sakar T, Çapık A, Akkaş M. Ebelik öğrencilerinde menstruasyon dönemine yönelik semptomların değerlendirilmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;22(1): 25-32.
Anderson JE, Lowen CA. Developing youth-friendly family practice. Canadian Family Physician. 2010; 56(8): 737-738.
Ethington MD, Gallagher MR, Wilson D. Health Promotion of the Adolescent and Family. Hockenberry MJ, Wilson D (ed.) Wong’s Nursing Care of Infants and Children içinde. Missouri: Elsevier; 2015. ISBN: 978-0-323-22241-9.
Öztürk FO, Ayaz-Alkaya S. Health literacy and health promotion behaviors of adolescents in Turkey. Journal of Pediatric Nursing, 2020; 54, e31-e35. doi: 10.1016/j.pedn.2020.04.019
Akgül E, Ergün A. Toplum sağlığının geliştirilmesinde okul sağlığı hemşireliği. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2021; 3(2), 141-153.
Referanslar
United Nations. World Youth Report (WYR) - World Youth Report 2003. (06/09/2021 tarihinde https://www.un.org/development/desa/youth/world-youth-report/world-youth-report-2003.html adresinden ulaşılmıştır).
WHO. Hygiene – Water – Sanitation. . (06/09/2021 tarihinde https://www.afro.who.int/health-topics/hygiene adresinden ulaşılmıştır).
Deodhar NS. Epidemiological perspective of domestic and personal hygiene in India. International Journal of Environmental Health Research. 2003;13 Suppl 1, 47–56. doi: 10.1080/0960312031000102796
Stockert PA. Health and Wellness. A. Potter P, Perry AG, A. Stockert P, M. Hall A (ed.) Fundamentals of Nursing içinde. United States of America: Elsevier; 2017. p. 65-66.
Mete S. Hemşireliğin Temel Kavramları. Atabek Aştı T, Karadağ A (ed.) Hemşirelik Esasları içinde. İstanbul: Akademi Yayınevi; 2014. p. 65-68.
Öztürk YE, Kıraç R. Sağlık ve Hastalık. Dalkılıç M (ed.) Scientific Developments içinde. Ankara: Gece Akademi; 2019. p. 382-387.
Tuckett D. (ed.) An Introduction to Medical Sociology. Londra: Routledge; 2013.
Ruiz-Palomino E, Giménez-García C, Ballester-Arnal R, et al. Health promotion in young people: Identifying the predisposing factors of self-care health habits. Journal of Health Psychology. 2018; 25(10-11): 1410–1424. doi: 10.1177/1359105318758858
Resnik DB. Responsibility for health: personal, social, and environmental. Journal of Medical Ethics. 2007;33(8): 444–445. doi: 10.1136/jme.2006.017574
Önal B, Alp Yılmaz F. Kadınların sağlık sorumluluğu ile serviks kanseri erken tanısına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Yozgat: Yozgat Bozok Üniversitesi-Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı; 2018.
Avcı YD. Kişisel sağlık sorumluluğu. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2016;15(3). doi: 10.5455/pmb.1-1445494881
Queirós PJP, Vidinha TS, Almeida Filho AJ. Self-care: Orems theoretical contribution to the nursing discipline and profession. Revista de Enfermagem Referência. 2014; 4(3): 157-63. doi: 10.12707/RIV14081
Selçuk ED, Demirbağ BC. Dorothea Elizabeth Orem’in öz–bakım teorisi’ne göre konjestif kalp yetersizliği olan hastanın hemşirelik bakım planı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 8(3):333-342.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Çok sektörlü sağlık sorumluluğunu geliştirme programı 2013 – 2023. (10/09/2021 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/cevre-sagligi/1-su-guvenligi/Kitaplar/CokPaydaslisaglsorgelisProOzet_Kitap.pdf adresinden ulaşılmıştır).
WHO. Adolescent health. (10/09/2021 tarihinde https://www.who.int/southeastasia/health-topics/adolescent-health adresinden ulaşılmıştır).
İlhan N. Improving Adolescent Health. Efe R (ed.) Recent Developments in Nursing and Midwifery içinde Cambridge Scholars Publishing; 2018. p. 327-340.
Hosseini SA, Padhy RK. Body image distortion. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2021.
A. O’Connor P. Hygiene. A. Potter P, Perry AG, A. Stockert P, M. Hall A (ed.) Fundamentals of Nursing içinde. United States of America: Elsevier; 2017. p. 821-871.
Rounsefell K, Gibson S, McLean S, et al. Social media, body image and food choices in healthy young adults: A mixed methods systematic review. Nutrition & Dietetics: The Journal of the Dietitians Association of Australia. 2020; 77(1): 19–40. doi: 10.1111/1747-0080.12581.
Turhan Ö, Vaizoğlu S. 5 Mayıs Dünya El Hijyeni Günü Nedeniyle, 2015. (06/09/2021 tarihinde http://www.halksagligi.hacettepe.edu.tr/duyurular/toplum%20icin/el_hijyeni.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Pesen B, Konak Özçelik M. Geçmişten günümüze bazı salgın hastalıkların toplum üzerindeki etkisi. Journal of World of Turks. 2021;13(1): 227-248. doi: 10.46291/ZfWT/130112
CDC. Hygiene-related diseases. (10/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/index.html adresinden ulaşılmıştır).
CDC. Disease threats and global wash killers: cholera, typhoid, and other waterborne infections. (10/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/global/WASH.html adresinden ulaşılmıştır).
WHO. Sanitation. (10/09/2021 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation adresinden ulaşılmıştır).
CDC. Bloodborne infectious diseases: HIV/AIDS, Hepatitis B, Hepatitis C. (12/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/niosh/topics/bbp/default.html adresinden ulaşılmıştır).
WHO. Hepatitis A. (12/09/2021 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-a adresinden ulaşılmıştır).
Mbakaya BC, Lee P, Lee RL. Hand hygiene ıntervention strategies to reduce diarrhoea and respiratory ınfections among schoolchildren in developing countries: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2017;14(4):371. doi: 10.3390/ijerph14040371.
Ranasinghe S, Ramesh S, Jacobsen KH. Hygiene and mental health among middle school students in India and 11 other countries. Journal of Infection and Public Health. 2016; 9(4): 429–435. doi:10.1016/j.jiph.2015.11.007
Uzunçakmak T. Ergenlerde öz bakım eğitiminin öz bakım gücüne etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı; 2012,
Güler Ç. Kişisel hijyen. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni. 2004; 3(6):119-132.
Öncel S, Akcan A, Meydanlıoğlu A. Sağlığın Geliştirilmesi ve Hastalıkların Önlenmesi. Gözüm S (ed.) Okul Dönemindeki Çocukların Sağlığının Geliştirilmesi içinde. Ankara: Vize Yayıncılık; 2016. p. 221-228.
CDC. When and how to wash your hands. (10/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/handwashing/when-how-handwashing.html adresinden ulaşılmıştır).
T.C. Sağlık Bakanlığı. El yıkama tekniği. (10/09/2021 tarihinde https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66456/el-yikama-teknigi.html adresinden ulaşılmıştır).
UNİCEF. Koronavirüse (COVID-19) karşı korunmak için el yıkama hakkında bilmeniz gereken her şey. (10/09/2021 tarihinde https://www.unicef.org/turkey/hikayeler/koronavir%C3%BCse-covid-19-kar%C5%9F%C4%B1-korunmak-i%C3%A7in-el-y%C4%B1kama-hakk%C4%B1nda-bilmeniz-gereken-her-%C5%9Fey adresinden ulaşılmıştır)
CDC. Nail hygiene. (11/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/hand/nail_hygiene.html adresinden ulaşılmıştır).
Ünsal A. Hijyen Uygulamaları. Atabek Aştı T, Karadağ A (ed.) Hemşirelik Esasları içinde. İstanbul: Akademi Yayınevi; 2014. p. 448-454
Leung CH. Assessing mobile phone dependency and teens' everyday life in Hong Kong. Australian Journal of Psychology. 2017; 69(1): 29-38. doi: 10.1111/ajpy.12115
Bulduklu Y, Özer NP. Gençlerin akıllı telefon kullanım motivasyonları. Itobiad: Journal of the Human & Social Science Researches. 2016;5(8): 2964-2986.
Rozario SR, Rahman H, Fakhruddin A, et al. Prevalence of multidrug-resistant bacteria on mobile phone surface. Journal of Microscopy and Ultrastructure. 2020;8(1):14–19. doi:10.4103/JMAU.JMAU_7_19
Bhardwaj N, Khatri M, Bhardwaj SK, et al. A review on mobile phones as bacterial reservoirs in healthcare environments and potential device decontamination approaches. Environmental Research. 2020;186:109569. doi: 10.1016/j.envres.2020.109569
Koscova J, Hurnikova Z, Pistl J. Degree of bacterial contamination of mobile phone and computer keyboard surfaces and efficacy of disinfection with chlorhexidine digluconate and triclosan to its reduction. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2018;15(10):2238.
Özcebe H, Ulukol B, Mollahaliloğlu S. Sağlık hizmetlerinde okul sağlığı kitabı. T.C. Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzısıhha Mektebi Müdürlüğü. Ankara: Yücel Ofset; 2008. p. 99.
Raising Children Network (Australia). Hygiene: pre-teens and teenagers. (15.08.2021 tarihinde https://raisingchildren.net.au/teens/healthy-lifestyle/hygiene-dental-care/hygiene-pre-teens-teens adresinden ulaşılmıştır).
Thozhur SM, Crocombe AD, Smith PA, et al. Cutting characteristics of beard hair. Journal of Materials Science. 2007;42(20): 8725-8737. doi:10.1007/S10853-006-1338-3
Orbak R, Özkan Y. Adolesanlarda Ağız ve Diş Sağlığı. Haspolat YK, Aktar F, Yolbaş İ (ed.) Adolesanda Beslenme içinde. Ankara: Cinius Yayınları; 2016. 51-52.
TÜİK. İstatistiklerle çocuk, 2020. (01/09/2021 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Statistics-on-Child-2020-37228 adresinden ulaşılmıştır).
Taş N. Okul çağı çocuklarının ağız ve diş sağlığı eğitiminde broşür ve video yöntemiyle bilgilendirmenin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi; 2016.
CDC. Dental hygiene. (02/09/2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/dental/index.html adresinden ulaşılmıştır).
Raising Children Network (Australia). Dental care for teenagers: 12-18 years. (02/09/2021 tarihinde https://raisingchildren.net.au/teens/healthy-lifestyle/hygiene-dental-care/teen-dental-care#cleaning-teeth adresinden ulaşılmıştır).
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Diş fırçalama teknikleri (yetişkin). (02/09/2021 tarihinde https://sagligim.gov.tr/agiz-dis-sagligi/dis-fircalama-teknikleri-yetiskin.html adresinden ulaşılmıştır).
Bek N. Çocukluklarda ayak gelişimini ve deformite oluşumunu etkileyen faktörler. Ankara Üniversitesi Dikimevi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi. 2010; 1(9).
Torbay and South Devon NHS Foundation Trust. Children’s and adolescent’s feet department of podiatry and foot health. (03/09/2021 tarihinde https://www.torbayandsouthdevon.nhs.uk/uploads/23521.pdf adresinden ulaşılmıştır).
American Orthopaedic Foot & Ankle Society. How do you fınd the rıght shoes? (03/09/2021 tarihinde https://www.footcaremd.org/resources/how-to-help/10-points-of-proper-shoe-fit adresinden ulaşılmıştır).
Marangoz S, Aksoy C. Çocuklar için uygun ayakkabı özellikleri. Hacettepe Tıp Dergisi. 2009; 40: 199-204.
Kaymak Y, Bakır B. Üniversite öğrencilerinde sık görülen deri hastalıkları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni. 2005;4(6)
Türkmen H, Karagüzel EN. Gençlerin Genital Hijyen Tutumlarını Etkileyen Faktörler. Sted. 2021; 3(30): 190-197. doi: 10.17942/sted.767685
Children’s Wisconsin. Female hygiene for teens. (10/09/2021 tarihinde https://childrenswi.org/-/media/chwlibrary/publication-media-library/2020/03/30/20/04/1136en.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Belayneh Z, Mekuriaw B. Knowledge and menstrual hygiene practice among adolescent school girls in southern Ethiopia: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2019;19(1): 1595. doi: 10.1186/s12889-019-7973-9
Barnack-Tavlaris JL, Hansen K, Levitt RB, et al. Taking leave to bleed: Perceptions and attitudes toward menstrual leave policy. Health Care for Women İnternational. 2019; 40(12): 1355-1373. doi: 10.1080/07399332.2019.1639709
Efilti P, Timur Ş. Menstrüasyon üzerine söylemler ve ürün tasarımındaki yansımaları. In: Kadın, Tasarım ve Mekan Ulusal Sempozyumu, 8 - 09 Mart 2019, İstanbul, Türkiye, (pp.28).
Coşkun A. Üreme Sistemi Yapı ve Fonksiyonu. Coşkun A (ed.) Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği El Kitabı içinde. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları; 2016. p. 52.
Sakar T, Çapık A, Akkaş M. Ebelik öğrencilerinde menstruasyon dönemine yönelik semptomların değerlendirilmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;22(1): 25-32.
Anderson JE, Lowen CA. Developing youth-friendly family practice. Canadian Family Physician. 2010; 56(8): 737-738.
Ethington MD, Gallagher MR, Wilson D. Health Promotion of the Adolescent and Family. Hockenberry MJ, Wilson D (ed.) Wong’s Nursing Care of Infants and Children içinde. Missouri: Elsevier; 2015. ISBN: 978-0-323-22241-9.
Öztürk FO, Ayaz-Alkaya S. Health literacy and health promotion behaviors of adolescents in Turkey. Journal of Pediatric Nursing, 2020; 54, e31-e35. doi: 10.1016/j.pedn.2020.04.019
Akgül E, Ergün A. Toplum sağlığının geliştirilmesinde okul sağlığı hemşireliği. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2021; 3(2), 141-153.
