İllüstrasyon Uygulamalarında Enternasyonal Devinim: Filistin Örneği
Özet
Enternasyonal devinim, meydana gelen küresel her olaya duyarlık ve tepki göstermek amacıyla tasarımcıların bakış açılarını ifade ettiği bir eylemdir. Görsel anlatı ve tasarım yoluyla gerçekleşen bu eylem insanlara farklı bakış açıları sunmakta ve görünmeyeni görünür kılarak bilinç oluşturmaktadır. İllüstrasyon, bir mesaj aktarımı ile insanları yönlendirme, farkındalık oluşturma, etkileşim sağlama bağlamında günümüz teknolojisine entegre olmuş bir anlatı biçimidir. Bu etkileşimli resimlemeler bilgiyi görselleştirmede önemli bir araçtır ve kavramları veya bir süreci izleyiciye metin olmaksızın doğrudan aktarmaktadır. Küresel pazara giren bir sanat formuna dönüşen illüstrasyon, sanatçı ve tasarımcıların enternasyonal olarak savaş, sokak hayvanları, trafik kazaları, cinayetler gibi konularda etkileşim oluşturduğu bir grafik sanat koludur. Bu çalışmada, yerli ve yabancı illüstrasyon sanatçılarının enternasyonal bir olayı illüstrasyonlarında görsel, teknik, estetik bağlamda ele alma yöntemleri eleştirel açıdan incelenmiştir. Çalışmada, 7 Ekim 2023 tarihinde başlayan İsrail-Filistin arasındaki savaşı konu edinen yerli ve yabancı 6 adet seçkisiz (random) illüstrasyon çalışması görsel ve yazılı kaynaklar üzerinden araştırılarak irdelenmiştir. Yerli ve yabancı illüstratörlerin İsrail-Filistin arasındaki savaşı konu aldığı internet ortamındaki illüstrasyonlar bir durum çalışması olarak araştırmanın problemini oluşturmaktadır. Durum çalışması, sosyal bilimlerde kullanılan bir araştırma yöntemi olarak güncel bir olguyu kendi gerçek yaşam çevresi içinde inceleyip olgu ve içinde bulunduğu çevre arasındaki sınırların kesin hatlarıyla belirgin olmadığı ve birden fazla kanıt veya veri kaynağının mevcut olduğu durumları konu almaktadır. Bahse konu araştırma problemi çerçevesinde illüstrasyon çalışmalarının tematik olarak nasıl ele alındığı, görsel bağlamda nasıl algılandığı ele alınmıştır. Çalışma kapsamındaki veriler literatür taramasıyla elde edilmiş, internet ortamında İsrail-Filistin çatışmasını illüstrasyon olarak yayımlayan haber sitelerinden örnekler derlenmiştir. İzleyicide enternasyonal bir duyarlık ve farkındalık oluşturulması açısından İsrail-Filistin savaşı için yapılan illüstrasyon örnekleri üzerinde durulmuştur.
Referanslar
Altunok, H. ve Eser, Z. Z. (2023). Kültürel Mazide Kadın Sembolü. İdarecinin Sesi Dergisi 212, 70-74.
Ambrose G. ve Harris P. (2018). Tipografinin Temelleri. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ambrose G. ve Harris P. (2020). Grafik Tasarımda Renk. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ambrose G. ve Harris P. (2020). Grafik Tasarımda Tipografi. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ambrose, G. ve Harris, P. (2010). Görsel Grafik Tasarım Sözlüğü. (Çev: B. Barhana). İstanbul: Literatür Yayıncılık.
Arıkan, A.G. (2009). İmgeden Baskıya Grafik Tasarım. İstanbul: Eğitim Akademi Yayınları.
Atamaz, E. (2023). İllüstrasyonun Mekânın Görsel İletişimine Katkısı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 208-223.
Becer, E. (2013). İletişim ve Grafik Tasarım. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
Can, A. ve Taşçı, U. (2016). Teoriler Işığında Toplumsal Olayların Gelişimi ve Yönetimi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 151-170.
Çağla, E. (2023). İllüstrasyon Sanatında MBE Stili. ART/Icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, 3(2), 135-147. Doi:10.56590/stdarticle.1325194
Çakmak, B. (2023). The Cornerstone of Graphic Design: Typography Cognition. Journal of Current Researches on Social Sciences, 13(4), 345-354. https://doi.org/10. 26579/jocress.13.4.1
Engin, U., & Kısa, M. (2023). Ulusal Gazete İllüstrasyonlarının Görsel İletişim Tasarımı Açısından Analizi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(136),179-191. Doi:10.29228/ASOS.66514
Ergüney, M. ve Tepe, N. (2023). Metaverse: Bir Metafor Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1178-1195. https://doi.org/10.15869/itobiad.1278887
Ermiş İpek, S. (2023). Sözlü ve Yazılı Dile Eşlik Eden İllüstrasyonun Geleceği ve Yapay Zekâ. Rumeli’de Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (34), 168-185. Doi:10.29000/rumelide.1317066.
Lehimler, Z., (2019). Afiş Tasarımında Ön-Arka Plan İlişkisi. Asos Journal Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(89), 204-218. https://doi.org/10.16992/ASOS.14819
Özgeldi Büyüktopbaş, H. ve Uçar, T. F. (2021). Görsel Okuma ve Tipografik Açılımları. Sanat ve Tasarım Dergisi, 11(1), 158-175. Doi:10.20488/sanattasarim.971055
Songür Dağ, E. (2023). Türkiye’de Medikal İllüstrasyon Alanında Yazılan Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(15), 263-277. Doi:10.55004/tykhe.1332065
Taş, M. R. (2019). Toplumsal Bilincin Kırılganlığı ve Yakınsayan Distopyalar: Katharine Burdekin’in Swastika Night Adlı Romanının Durkheim’in Kolektif Bilinç Kavramı Üzerinden Değerlendirilmesi. Edebî Eleştiri Dergisi, 3(1), 35-56. Doi: 10.31465/eeder.537004
Taşpunar Küçük, B., Şahin, M. ve Elmas, H. (2022). Reklam Afişlerinde Kültürel Unsurlar. İdil, 99, 1583–1596. doi: 10.7816/idil-11-99-05
Türk Dil Kurumu. (t.y). Sosyal olay. İçinde Güncel Türkçe sözlük. Erişim tarihi: Ocak 23, 2024, https://sozluk.gov.tr/
Uçar, H. vr Ürer, H. (Ed.). (2023). Prof. Dr. Bozkurt Ersoy Armağanı. İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları Edebiyat Fakültesi Yayın No: 22.
Uçar, T. F. (2019). Görsel İletişim ve Grafik Tasarım. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Yavuz Öden, H. (2020). İllüstrasyon Sanatının Çocuklara Yönelik İç Mekân ve Mobilya Tasarımında Kullanılması: Uygulama Örnek ve Teknikleri. IDA: International Design and Art Journal, 2(2), 161-175.
Görsel 1. İllüstrasyon (2023). Shirien Damra. (13/01/2024 tarihinde https://www.yasemin.com/yasam/haber/3001192-illustrasyon-sanatcilarindan-filistine-destek-yagdi adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 2. İllüstrasyon (2023). Maryam Abu Maash. (12/01/2024 tarihinde https://www.fikriyat.com/galeri/kultur-sanat/sanatcilarin-cizimleriyle-filistin/6 adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 3. İllüstrasyon (2023). Aliaa Aboukhaddour. (13/01/2024 tarihinde https://static.srpcdigital.com/styles/1037xauto/public/2023-11/162897.jpeg adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 4. İllüstrasyon (2023). Maya Fidavi. (10/01/2024 tarihinde https://www.indyturk.com/node/669176/d%C3%BCnya/arap-sanat%C3%A7%C4%B1lar-%C3%A7izimleriyle-gazze-dram%C4%B1n%C4%B1-anlat%C4%B1yorlar adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 5. İllüstrasyon (2023). Fatıma Lootah. (12/01/2024 tarihinde https://www.indyturk.com/node/669176/d%C3%BCnya/arap-sanat%C3%A7%C4%B1lar-%C3%A7izimleriyle-gazze-dram%C4%B1n%C4%B1-anlat%C4%B1yorlar adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 6. İllüstrasyon (2023). Hilal Nur Eren. (13/01/2024 tarihinde https://www.fikriyat.com/galeri/kultur-sanat/sanatcilarin-cizimleriyle-filistin/3 adresinden ulaşılmıştır).
Referanslar
Altunok, H. ve Eser, Z. Z. (2023). Kültürel Mazide Kadın Sembolü. İdarecinin Sesi Dergisi 212, 70-74.
Ambrose G. ve Harris P. (2018). Tipografinin Temelleri. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ambrose G. ve Harris P. (2020). Grafik Tasarımda Renk. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ambrose G. ve Harris P. (2020). Grafik Tasarımda Tipografi. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ambrose, G. ve Harris, P. (2010). Görsel Grafik Tasarım Sözlüğü. (Çev: B. Barhana). İstanbul: Literatür Yayıncılık.
Arıkan, A.G. (2009). İmgeden Baskıya Grafik Tasarım. İstanbul: Eğitim Akademi Yayınları.
Atamaz, E. (2023). İllüstrasyonun Mekânın Görsel İletişimine Katkısı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 208-223.
Becer, E. (2013). İletişim ve Grafik Tasarım. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
Can, A. ve Taşçı, U. (2016). Teoriler Işığında Toplumsal Olayların Gelişimi ve Yönetimi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 151-170.
Çağla, E. (2023). İllüstrasyon Sanatında MBE Stili. ART/Icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, 3(2), 135-147. Doi:10.56590/stdarticle.1325194
Çakmak, B. (2023). The Cornerstone of Graphic Design: Typography Cognition. Journal of Current Researches on Social Sciences, 13(4), 345-354. https://doi.org/10. 26579/jocress.13.4.1
Engin, U., & Kısa, M. (2023). Ulusal Gazete İllüstrasyonlarının Görsel İletişim Tasarımı Açısından Analizi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(136),179-191. Doi:10.29228/ASOS.66514
Ergüney, M. ve Tepe, N. (2023). Metaverse: Bir Metafor Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1178-1195. https://doi.org/10.15869/itobiad.1278887
Ermiş İpek, S. (2023). Sözlü ve Yazılı Dile Eşlik Eden İllüstrasyonun Geleceği ve Yapay Zekâ. Rumeli’de Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (34), 168-185. Doi:10.29000/rumelide.1317066.
Lehimler, Z., (2019). Afiş Tasarımında Ön-Arka Plan İlişkisi. Asos Journal Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(89), 204-218. https://doi.org/10.16992/ASOS.14819
Özgeldi Büyüktopbaş, H. ve Uçar, T. F. (2021). Görsel Okuma ve Tipografik Açılımları. Sanat ve Tasarım Dergisi, 11(1), 158-175. Doi:10.20488/sanattasarim.971055
Songür Dağ, E. (2023). Türkiye’de Medikal İllüstrasyon Alanında Yazılan Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(15), 263-277. Doi:10.55004/tykhe.1332065
Taş, M. R. (2019). Toplumsal Bilincin Kırılganlığı ve Yakınsayan Distopyalar: Katharine Burdekin’in Swastika Night Adlı Romanının Durkheim’in Kolektif Bilinç Kavramı Üzerinden Değerlendirilmesi. Edebî Eleştiri Dergisi, 3(1), 35-56. Doi: 10.31465/eeder.537004
Taşpunar Küçük, B., Şahin, M. ve Elmas, H. (2022). Reklam Afişlerinde Kültürel Unsurlar. İdil, 99, 1583–1596. doi: 10.7816/idil-11-99-05
Türk Dil Kurumu. (t.y). Sosyal olay. İçinde Güncel Türkçe sözlük. Erişim tarihi: Ocak 23, 2024, https://sozluk.gov.tr/
Uçar, H. vr Ürer, H. (Ed.). (2023). Prof. Dr. Bozkurt Ersoy Armağanı. İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları Edebiyat Fakültesi Yayın No: 22.
Uçar, T. F. (2019). Görsel İletişim ve Grafik Tasarım. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Yavuz Öden, H. (2020). İllüstrasyon Sanatının Çocuklara Yönelik İç Mekân ve Mobilya Tasarımında Kullanılması: Uygulama Örnek ve Teknikleri. IDA: International Design and Art Journal, 2(2), 161-175.
Görsel 1. İllüstrasyon (2023). Shirien Damra. (13/01/2024 tarihinde https://www.yasemin.com/yasam/haber/3001192-illustrasyon-sanatcilarindan-filistine-destek-yagdi adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 2. İllüstrasyon (2023). Maryam Abu Maash. (12/01/2024 tarihinde https://www.fikriyat.com/galeri/kultur-sanat/sanatcilarin-cizimleriyle-filistin/6 adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 3. İllüstrasyon (2023). Aliaa Aboukhaddour. (13/01/2024 tarihinde https://static.srpcdigital.com/styles/1037xauto/public/2023-11/162897.jpeg adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 4. İllüstrasyon (2023). Maya Fidavi. (10/01/2024 tarihinde https://www.indyturk.com/node/669176/d%C3%BCnya/arap-sanat%C3%A7%C4%B1lar-%C3%A7izimleriyle-gazze-dram%C4%B1n%C4%B1-anlat%C4%B1yorlar adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 5. İllüstrasyon (2023). Fatıma Lootah. (12/01/2024 tarihinde https://www.indyturk.com/node/669176/d%C3%BCnya/arap-sanat%C3%A7%C4%B1lar-%C3%A7izimleriyle-gazze-dram%C4%B1n%C4%B1-anlat%C4%B1yorlar adresinden ulaşılmıştır).
Görsel 6. İllüstrasyon (2023). Hilal Nur Eren. (13/01/2024 tarihinde https://www.fikriyat.com/galeri/kultur-sanat/sanatcilarin-cizimleriyle-filistin/3 adresinden ulaşılmıştır).
