Anjiyoödem/Ürtikerli Hastaya Yaklaşım
Özet
Ürtiker ve anjiyoödem, dermis ve subkutan dokuda vazodilatasyon ve plazma ekstravazasyonu sonucu oluşan lokalize deri bulgularıdır. Süresi 6 haftadan kısa olanlar akut, 6 haftadan uzun sürenler ise kronik ürtiker olarak sınıflandırılır. Akut vakalar genellikle alerjen veya enfeksiyon kaynaklıyken kronik spontan ürtiker çoğunlukla idiyopatiktir. Tanı esas olarak ayrıntılı anamnez ve fizik muayeneye dayanır; rutin laboratuvar incelemelerinde hemogram, CRP, ESR, TSH, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri yeterli kabul edilir. Ayırıcı tanıda öncelikle anafilaksi dışlanmalı; serum hastalığı, herediter anjiyoödem ve ürtikeryal vaskülit gibi klinik durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. Tedavinin temelini tetikleyici faktörlerin uzaklaştırılması, semptomatik yaklaşım ve altta yatan nedenlerin yönetimi oluşturur. İkinci kuşak sedatif olmayan H1 antihistaminikler ilk basamak tercihtir ve dirençli vakalarda doz dört katına kadar artırılabilir. Antihistaminiklere yanıt vermeyen şiddetli veya vaskülitik tablolarda kısa süreli sistemik glukokortikoidler eklenebilir. Standard tedavilere dirençli kronik olgularda ise dördüncü basamak seçenek olarak omalizumab öne çıkmaktadır. Ayrıca hastaların dar kıyafetlerden, sürtünmeden, yoğun egzersizden ve NSAİİ veya ACE inhibitörleri gibi tetikleyici ilaçlardan kaçınmaları gerekmektedir.
Referanslar
Zuberbier T, Aberer W, Asero R, et al: The EAACI/GA(2) LEN/EDF/WAO Guideline for the definition, classification, diagnosis, and management of urticaria: the 2013 revision and update. Allergy 2014; 69:868-87
Wedi B: Urticaria. J Dtsch Dermatol Ges 2008; 6:306-17.
Zuberbier T, Maurer M. Urticaria: current opinions about etiology, diagnosis and therapy. Acta Derm Venereol 2007;87(3):196-205.
Magerl MA, Altrichter S, Boodstein N, Güzelbey O, Keßler B, Krause K et al. Urticaria – classification and strategies for diagnosis and treatment. CME Dermatol 2008;3(1):2-18.
Bernstein J, Lang D, Khan D. The diagnosis and management of acute and chronic urticaria: 2014 update. J Allergy Clin Immunol. 2014;133:1277.
Toubi E, Kessel A, Avshovich N, et al. Clinical and laboratory parameters in predicting chronic urticaria duration: a prospective study of 139 patients. Allergy. 2004;59:869e873.
Sanchez-Borges M, Asero R, Ansotegui IJ, et al: Diagnosis and treatment of urticaria and angioedema: a worldwide perspective. World Allergy Organ J 2012; 5:125-47.
Zuberbier T, Maurer M. urticaria: current opinions about etiology, diagnosis and therapy. Acta Derm venereol. 2007; 87:196-205
Kaplan AP. Angioedema. World Allergy Organ J 2008;1(6):103-13
Zuberbier T, Aberer W, Asero R, Abdul Latiff AH, Baker D, Ballmer-Weber B et al. The EAACI/GA²LEN/EDF/WAo guideline for the definition, classification, diagnosis and management of urticaria. Allergy. 2018;73(7):1393-414.
Kuemmerle-Deschner JB, ozen S, Tyrrell PN, et al. Diagnostic criteria for cryopyrin-associated periodic syndrome (CAPS). Ann Rheum Dis. 2017; 76:942-7.
Marzano AV, Tavecchio S, Venturini M, Sala R, Calzavara-Pinton P, Gattorno M: Urticarial vasculitis and urticarial autoinflammatory syndromes. Gıtal Dermatol Venereol 2015;150: 41
Katherine N. Cahill; Joshua A. Boyce, Harrison 20th Edition, Chapter 345: Urticaria, Angioedema, and Allergic Rhinitis, 2498-2499.
Ortonne JP: Chronic urticaria: a comparison of management guidelines. Expert opin Pharmacother. 2011; 12:2683-93.)
Akoglu G, Atakan N, Cakir B, Kalayci o, Hayran M. Effects of low pseudoallergen diet on urticarial activity and leukotriene levels in chronic urticaria. Arch Dermatol Res. 2012; 304:257-262.
Wong jT, nagy CS, Krinzman Sj, Maclean jA, Bloch Kj. Rapid oral challenge-desensitization for patients with aspirin-related urticaria-angioedema. j Allergy Clin Immunol. 2000;105:997 1001.
Grattan CE. Aspirin sensitivity and urticaria. Clin Exp Dermatol. 2003; 28:123-7.
Díaz jara M, pérez Montero A, Gracia Bara MT, Cabrerizo S, Zapatero l, Martínez Molero MI. Allergic reactions due to ibuprofen in children. Pediatr Dermatol. 2001; 18:66-7.
Kowalski ML, Woessner K, Sanak M. Approaches to the diagnosis and management of patients with a history of nonsteroidal antiinflammatory drug-related urticaria and angioedema. J Allergy Clin Immunol. 2015;136: 245-51.
Schoepke N, Abajian M, Church MK, Magerl M. Validation of a simplified provocation instrument for diagnosis and threshold testing of symptomatic dermographism. Clin Exp Dermatol. 2015; 40:399-403.
Haas n, Toppe E, Henz BM. Microscopic morphology of different types of urticaria. Arch Dermatol. 1998; 134:41-6.
RY, Curry A, pesola GR, Knight Rj, lee HS, Bakalchuk l, et al. Improved outcomes in patients with acute allergic syndromes who are treated with combined H1 and H2 antagonists. Ann Emerg Med. 2000; 36:462-8.
Zuberbier T, Asero R, Bindslev-jensen C, Walter Canonica G, Church MK, Giménez-Arnau AM, et al. EAACI/GA(2)lEn/EDF/WAo guideline: management of urticaria. Allergy. 2009; 64:1427-43.
Zuberbier T. A Summary of the new International EAACI/GA2lEn/EDF/WAo Guidelines in urticaria. World Allergy organ j. 2012;5 (1):S1-5.
Serrano-Candelas E, Martinez-Aranguren R, Valero A, et al. Comparable actions of omalizumab on mast cells and basophils. Clin Exp Allergy. 2016;46(1):92-102.
Maurer M1, Rosén K, Hsieh Hj, Saini S, Grattan C, Gimenéz-Arnau A, Agarwal S, Doyle R, Canvin j, Kaplan A, Casale T. omalizumab for the treatment of chronic idiopathic or spontaneous urticaria. n Engl j Med. 2013;368:924-35.