OBEZİTE VE EGZERSİZ

Yazarlar

Alparslan Ünveren
https://orcid.org/0000-0001-5566-9965
Halit Harmancı
https://orcid.org/0000-0002-7176-6607
Mert Kayhan
https://orcid.org/0000-0001-5850-3872

Özet

Bu bölüm, obezitenin tanımını, nedenlerini ve sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini ele alarak obeziteyle mücadelede egzersiz tedavisinin önemini vurgulamaktadır. Alınan enerjinin harcanandan fazla olmasıyla oluşan obezite; hipertansiyon, diyabet, kas-iskelet sistemi bozuklukları ve kanser gibi kronik hastalıklara yol açan küresel bir sağlık sorunudur. Sağlığın ve kilo kontrolünün takibinde Vücut Kütle İndeksi (VKİ) evrensel bir ölçüt olarak kullanılmaktadır. Obezitenin önlenmesinde diyet kısıtlaması tek başına yetersiz kalabilir; diyetle birlikte uygulanan düzenli egzersiz, kilo kaybının korunmasında ve viseral yağın azaltılmasında kritik rol oynar. Dayanıklılık (aerobik) egzersizleri yüksek enerji harcaması sağladığı için kilo yönetiminde oldukça etkilidir. Direnç antrenmanları ise kas ve lipoliz uyarmakla birlikte tek başlarına kilo kaybı için önerilmez. Zaman kısıtı olan durumlar ve sedanter bireyler için Yüksek Yoğunluklu Aralıklı Antrenmanlar (HIIT), kardiyovasküler uyumu ve metabolik sağlığı hızla geliştiren etkili bir alternatif sunmaktadır. Çocukluk dönemi obezitesinde oyun tarzında egzersizlerin uygulanması sürdürülebilir bir yaşam biçimi oluşturmak adına elzemdir. Egzersiz; kardiyovasküler performansı artırır, metabolizma hızını yükseltir, kronik hastalık risklerini azaltır ve psikolojik sağlığı destekler.

Referanslar

WHO (2020). Obesity and Overweight. (20/03/2020 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight adresinden ulaşılmıştır).

Clark, J. M., Brancati F. L. The Challenge of Obesity related Chronic Diseases. J Gen Intern Med. 2000; 15(11), 828-829.

Yüksel, Ö. Özel Bir Hastanenin Beslenme ve Diyet Kliniğine Başvuran Obez ve Kilolu Bireylerin Metabolik Sendrom Risk Düzeyleri ile Beslenme Alışkanlıklarının Karşılaştırılması. Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul. 2016.

Kearns, K., Dee, A., Fitzgerald, A. P., Doherty, E., Perry I. J. Chronic Disease Burden Associated with Overweight and Obesity in Ireland: The Effects of a Small BMI Reduction at Population Level. BMC Public Health. 2014; 14(143), 1-10.

Yıldız, S., Çetinkaya, F. Obesity and Quality of Life Study in Adults Ahi Evran. Med J. 2020; 4(2),29-34.

Han, T., Tijhuis, M. Lean, M., et al. Quality of Life in Relation to Overweight and Body Fat Distribution. Am J Public Health. 1998; 88(12), 1814-1820)

Fontaine, K. R., Bartlett, S. J., Barofsky, I. Health‐related Quality of Life Among Obese Persons Seeking and Not Currently Seeking Treatment. Int J Eat Disord. 2000; 27(1), 101-105.

WHO (2020). Body mass index – BMI. (20/03/2020 tarihinde https://www.euro.who.int/en/health-topics/disease-prevention/nutrition/a-healthy-lifestyle/body-mass-index-bmi adresinden ulaşılmıştır).

Babaoğlu, K., Hatun, Ş. Çocukluk Çağında Obezite. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi (STED). 2002; 11(1), 8-10.

Bülbül, S. Çocuklarda Obezite Tedavisinde Egzersiz. Türk Pediatri Arş. 2019; 55(1), 2-10.

Petridou, A., Siopi, A., Mougios, V. Exercise in the Management of Obesity. Metabolism. 2019; 92, 163-169.

WHO. Global Status Report on Noncommunicable Diseases. The World Health Organization; 2014; 1-280.

Pedersen, B. K., Febbraio, M. A. Muscles, Exercise and Obesity: Skeletal Muscle as a Secretory Organ. Nat Rev Endocrinol. 2012; 8(8), 457-65.

Booth, F. W., Roberts, C. K., Laye, M. J. Lack of Exercise is a Major Cause of Chronic Diseases. Compr Physiol. 2012; 2(2), 1143-211.

Atakan, M. M. Kısa Süreli Yüksek Şiddetli Aralıklı Egzersizin Enerji Metabolizması ile İrisin, Preptin ve Adropin Üzerine Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara. 2020.

Okay, D. M., Jackson, P. V., Marcinkiewicz, M., Papino, M. N. Exercise and Obesity. Primary Care: Clinics in Office Practice. 2009; 26(2), 379-393.

Pate, R. R., Pratt, M., Blair, S. N., et al. Physical Activity and Public Health. A Recommendation from the Centers for Disease Control and Prevention and the American College of Sports Medicine. JAMA. 1995; 273, 402-407.

Ross, R., Dagnone, D., Jones, P. J., et al. Reduction in Obesity and Related Comorbid Conditions After Diet-induced Weight Loss or Exercise-induced Weight Loss in Men. A Randomized, Controlled Trial. Ann Intern Med. 2000; 133, 92-103.

Miller, W. C., Koceja, D.M., Hamilton, E. J. A Meta-Analysis of The Past 25 Years of Weight Loss Research Using Diet, Exercise or Diet Plus Exercise ıntervention. Int J Obes Relat Metab Disord. 1997; 21, 941-947.

Eskiyecek, C. G.. (2019). Obezite ve Egzersiz. Oktay Kızar, Mustafa Altınkök (Ed.), Spor Bilimler Alanında Araştırma Makaleleri – 1 (41-53). Ankara: Gece Akademi

American College of Sports Medicine (2018). ACSM’s Guidelines for Exercise Testing and Prescription. (Tenth Edition). Wolters Kluwer Health: Philadelphia.

Department of Health (2012). Exercise Prescription Doctor’s Handbook. Hong Kong.

Jeukendrup, A., Achten, J. Fatmax: A New Concept to Optimize Fat Oxidation During Exercise? European Journal of Sport Science. 2001; 1(5), 1-5.

Willis, L. H., Slentz, C. A., Bateman, L. A., Shields, A. T., Piner, L. W., Bales, C. W. et al. Effects of Aerobic and/or Resistance Training on Body Mass and Fat Mass in Overweight or Obese Adults. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology. 2012; 13(12), 1831-1837.

Pereira, A. A., e Santos, G. F. S., Baganha, R. J., de Oliveira, J. J., Crisp, A. H., e Silva, A. D. S., et al. Effects of Aerobic Training Versus Resistance Training on Body Composition and Systemic Biochemical Parameters of Overweight or Obese Adults. Journal of Exercise Physiology Online. 2018; 21(2), 227-240.

Küçük Yetgin, M. Obez Bireyin Egzersiz Öncesi Değerlendirilmesi ve Egzersiz Reçetelendirilmesi. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi. 2019; 3, 115-122.

Alahmadi, A. M. High-intensity Interval Training and Obesity. J. Nov Physiother. 2014; 4:3, 1-6.

Lanzi, S., Codecasa F. Cornacchia M., et al. Short-Term HIIT and Fatmax Training Increase Aerobic and Metabolic Fitness in Men with Class II and III Obesity. Obesity. 2015; 23, 1987-1994.

Tjønna, A. E., Stølen, T. O., Bye, A., et al. Aerobic Interval Training Reduces Cardiovascular Risk Factors More Than A Multitreatment Approach in Overweight Adolescents. Clin Sci (Lond). 2009; 116, 317-326.

Heydari, M., Freund, J., Boutcher, S. H. The Effect of High-intensity Intermittent Exercise on Body Composition of Overweight Young Males. J Obes. 2012: 480-467.

Tjønna, A. E., Lee, S. J., Rognmo, Ø., et al. Aerobic Interval Training Versus Continuous Moderate Exercise as a Treatment for the Metabolic Syndrome: A Pilot Study. Circulation. 2008; 118, 346-354.

Yayınlanan

11 Mayıs 2021

Lisans

Lisans